Бугаринот Леонид Данев: Од бездомник до милионер — „за еден ден губев 60.000 евра, а потоа 4–5 дена спиев по улици“

Содржина:

• Детство во кое „обичните нешта“ се луксуз – сиромаштија, рана одговорност и прекината младост
• Бувљаци, трговија и првата добра зависност – амбиција и пазарска вештина како спас
• Автоперална: моќта на кешот, ноќниот живот и лажното чувство на недопирливост ја менуваат младоста
• Кога одговорноста попушта, искушението расте – средината те влече додека не можеш да се оттргнеш
• Првите игри во казино: од игра до зависност која станува прибежиште, а проблемите привидно исчезнуваат
• Пари од секаде – роднини, пријатели, кредити: „волкот од брзите заеми“ и експлозијата на долгови
• Дното во Софија – потстанар што се распаѓа, последните пари на сестрата и ноќи под отворено небо
• Полу-подрум и живот што мириса на мувла – ни во Софија ни во Варна не го посетува надежта
• Работа, па самоуништување: се враќал од ресторан и пешачел низ ноќта покрај кучиња и страв
• Првиот обид за излез: признание, страв и долги телефонирања со доверителите му го спасуваат животот
• Вториот пад – празнина, смрт на пријател и бегство од себе: патот го носи во Варна
• Варна, 2007: работа од 5 наутро до полноќ, нема совети од интернет, само преживување и учење на лице место
• Кога стануваш вреден за големите – но внатре си празен, никој не гледа што се случува навистина
• Ескалација без логика – 20.000, 50.000, 116.000 лева во еден ден: „полудувањето“ на зависникот
• Зависноста ти ја краде меморијата – денови што се избришани и цел универзум што не го гледаш
• Денес: сопруг, татко на три деца – и гнев поради културата што ја рекламира коцката како забавна нормалност
• Параклисот – симбол на нова фаза и надеж дека човек може да гради, не само да руши

Детство во кое „обичните нешта“ се луксуз – сиромаштија, рана одговорност и прекината младост

Леонид не започнува од казино. Започнува од едноставна, но болна слика: училишен ден, одмор, други деца купуваат закуска — а тој, како што кажува, во тие години често го прескокнувал тој момент, затоа што едноставно немал. Тоа траело до неговата петнаесетта година, кога татко му по несреќа останал неподвижен, а мајката морала да се грижи за него. Леонид имал само 15 години, и му се наметнала улога што не е детска: „мора да станам мажот во куќата“. Сестра му е постара, живее во Софија, дома остануваат тој и мајката, па Леонид започнува да работи паралелно со учењето.

Бувљаци, трговија и првата добра зависност – амбиција и пазарска вештина како спас

Тој период го опишува како време на бувљаци и тезги: украинци, молдавци, ерменци, мешани групи, трговија од раце, пазарење, пресметки. Започнува таму со мајка му и нејзините познаници, првпат чувствува дека трговијата му лежи, дека разбира како се прави работа, дека сака бизнис. Од таму се раѓа и сонот — еден ден да отвори убаво место, ресторан, да прави нешто со мерак. Сепак, знае дека доаѓа од сиромашно семејство, па патот нема да биде лесен.

Автоперална: моќта на кешот, ноќниот живот и лажното чувство на недопирливост ја менуваат младоста

Сестра му преку својот шеф му наоѓа работа – голема фирма, бензински станици. Почнува ниско, но амбициозно, и наскоро станува „управител“ на автоперална. „Управителот“ е пародија: држиш кеш, земаш, даваш, броиш… И за момче од 18 години, тоа е првпат чувство на моќ. Автопералната е фреквентна поради кафе-барот, таму се собираат луѓе што не требало да ги гледа – луксузни коли, затемнети стакла, ноќен живот, сепаре што се отвора со еден повик. „Кога те седнуваат на маса, кога ти се смеат, мозокот почнува да се лепи за таа слика.“ Почнува да вози без возачка дозвола – „каде да брзам?“. Таа средина го раѓа чувството дека си над законот и недопирлив.

Кога одговорноста попушта, искушението расте – средината те влече додека не можеш да се оттргнеш

Додека татко му бил во гипс, Леонид бил врзан за реалноста. Кога домот се стабилизира, неговата внатрешна кочница попушта. Почнува да му е потешко да се одвои од средината што го влече – не само што не се трга, туку и средината не го пушта: „Ајде со нас“, „Ајде напред, назад“… Ако влезеш доволно длабоко, веќе не избираш: само следиш.

Првите игри во казино: од игра до зависност која станува прибежиште, а проблемите привидно исчезнуваат

Леонид не тврди дека првпат се коцкал како богат човек. Како ученик со другари оделе на апарати за забава. Но подоцна, со плата и кеш, коцката се трансформира од игра во доживување. Во момент кога влегуваш во казино, проблемите исчезнуваат – не реално, туку мозокот дава лажно олеснување. Тоа чувство те прави роб. „Стануваш нервозен, избувлив, оддалечен, ништо не ти е мило, сè те нервира ако не си го зел тоа што ти следува денес.“ Зависноста е режим, не навика.

Пари од секаде – роднини, пријатели, кредити: „волкот од брзите заеми“ и експлозијата на долгови

Кога веќе нема од каде, почнуваш од најблиските. На почетокот влечел од роднини и пријатели – тргуваш со доверба, не само со пари. Потоа следат брзите кредити. Се шегувал дека личел на „волкот од Вол Стрит“, но не за берза, туку за кредити. „Нема компанија за брзи заеми што не ја користев.“ Стигнува до 18 различни брзи кредити. „Можеби и денес имам некого да му должам, а не знам кому сè не му останав должен – не само фирми, туку познаници, пријатели, колеги.“ Зависноста те турка во инженер на лагата.
Најлошо не е земањето пари, туку лажењето секој ден, системски: лажеш мајка, татко, пријатели, колеги, партнер, жена, газди… Стануваш „кутија на Пандора“ што блуе лаги – мозокот фиксран на една фреквенција: „ми требаат пари – сега“.

Дното во Софија – потстанар што се распаѓа, последните пари на сестрата и ноќи под отворено небо

Кога не можеш да ја платиш киријата, не одиш да кажеш „немам“. Се криеш, не креваш телефон. Леонид описува период како потстанар што се распаѓа, односи што паѓаат, живот што се распаѓа. На крај ѝ ги зема последните пари на сестра му, пари за кирија, и глуми дека ќе се исели, а реално нема каде. Лагите завршуваат – завршуваат и луѓето што можеш да ги излажеш. Нема пари, нема кров. И доаѓаат денови спие надвор. „Не како романтична авантура, туку како некој што се плаши да не го ограби некој – а нема ни што да ми земат.“ Дури и тогаш, зависноста не ти дава да мислиш за живот, туку: како да најдам пари, собичка, како да се вратам во казино, „само еднаш“…

Полу-подрум и живот што мириса на мувла – ни во Софија ни во Варна не го посетува надежта

Откако спиел надвор, Леонид повторно излажал за пари, за да најде евтино сместување – полу-подрум. Не живеел само еднаш во подрум – во Софија и во Варна имал периоди во такви услови, каде облеката му мирисала на мувла. „Тоа не е живот, тоа е преживување.“

Работа, па самоуништување: се враќал од ресторан и пешачел низ ноќта покрај кучиња и страв

Работел во ресторан, завршувал по полноќ, одел во казино, ги губел парите, останувал без денар и бос пешачел ноќе низ страв и темнина. Некој човек го прашал: „Што правиш тука во 1 часот? Пеш?“. Леонид тогаш запомнил страв што и ден денес го носи. „Ти зема лице.“

Првиот обид за излез: признание, страв и долги телефонирања со доверителите му го спасуваат животот

„Првото дно“ во Софија – таму започнал да се преобразува. Не да стане богат, туку, прво, да крене телефон. Се јавувал на позајмувачи, ги молел да почекаат. На почетокот не признавал детали, само дека не може да врати на време. „За да излезеш, мора да бидеш искрен прво со другите, па со себе.“ Тоа е најтешкото. Наоѓа нова работа, се крева. Но зависноста не е нагорна линија – туку цик-цак.

Вториот пад – празнина, смрт на пријател и бегство од себе: патот го носи во Варна

По одредена стабилизација започнале празнини, па смрт на пријател. Заминува во Албена како бегство, таму му се допаѓа Варна, останува – мисли, конечно почнува „да му цветаат рози“. Работи многу, се чини станува силен, но баш тогаш излегува старата мисла: „сега сум го победил ова“. Тоа е најопасниот момент.

Варна, 2007: работа од 5 наутро до полноќ, нема совети од интернет, само преживување и учење на лице место

2007 е без „брзи видеа“, без онлајн совети, платформи – сè се учи од луѓе и на терен. Работел во угостителство: од 5 наутро до 12 напладне на едно место, од 18h до полноќ на друго. Наместо одмор, решава да стане брокер. Учи занает, сфаќа дека му оди, за 6–7 месеци постигнува резултати. „Јас сум го преборил тоа – јас сум силен.“ Така мислел, но тоа е најголемата лага на зависноста.

Кога стануваш вреден за големите – но внатре си празен, никој не гледа што се случува навистина

Започнува да работи кај човек што денес му е партнер – „голем човек што видел потенцијал во мене“. Однадвор – костум, кола, деловен човек, доаѓа моментот станува милионер, зделки за милиони. Но внатре – проблемот е маскиран. Партнерот не знае, другите гледаат резултати, но човекот што прави зделки за милиони истата вечер оди и се самоуништува.

Ескалација без логика – 20.000, 50.000, 116.000 лева во еден ден: „полудувањето“ на зависникот

Моментот кога те проголтува коцката не доаѓа одеднаш, туку постепено. Игра бинго, спортско обложување, кругот се врти. Влогови од 20.000, 50.000 лева, а потоа „116.000 лева сум губел на ден“. „Тоа е стан во Софија во тоа време.“ Оправдувањето е исто: „Овој пат ќе ги извадам. Ќе се среди. Да не ми се залепат долговите…“ А долговите веќе се табориле.

Зависноста ти ја краде меморијата – денови што се избришани и цел универзум што не го гледаш

Има периоди што како да се избришани од главата. Не затоа што животот бил бурен, туку затоа што мозокот одбива да гледа. Те интересира само една оска: каде се пари, каде е игра, како да се „оправиш“.

Денес: сопруг, татко на три деца – и гнев поради културата што ја рекламира коцката како забавна нормалност

Денес Леонид има семејство, три деца, и затоа не молчи: гледа како зависноста и рекламите ја нормализираат коцката. Гневен е што младите се плен – билборди, реклами, натпревари под брендови на обложувалници, јавни личности како лица на коцкањето. „Ова не е слобода, ова е систем што произведува болни луѓе, уништени семејства и деца што растат во средина каде зависноста се рекламира како нормална.“

Параклисот – симбол на нова фаза и надеж дека човек може да гради, не само да руши

Во поновиот дел од приказната, зборува за изградбата на параклис: самиот го нацртал, испроектирал, направен е рачно. Сопругата му е карикатуристка, и двајцата имаат љубов кон цртање. Параклисот станал доказ дека може да градиш, не само да рушиш. „Ако едно добро не ти успее, тоа не е изговор да не направиш друго. Ако една врата се затвори, друга се отвора – но само ако ти престанеш да трчаш назад кон местото што те уништило.“