Како Чангпенг Жао од работник во Мекдоналдс го изгради Binance и стана жива легенда во крипто светот

Содржина:

• Пасошот добиен по години чекање ја дава првата голема лекција: системот секогаш ја одложува иднината на имигрантот
• Работа во Мекдоналдс и учење на код: дисциплина наместо романтика, рутина наместо инспирација
• Токио му ја вбризгува опсесијата за брутална ефикасност: милисекунди се вечност, а бизнисите можат да пропаднат преку ноќ
• Менаџер во Bloomberg за време на 11 септември: голема компанија, стабилна плата, но и најлошата транзиција – да престане да пишува код
• Од Шангај до нова реалност: финтек стартап, правни препреки и нова рунда преживување наместо иновација
• До 2013 CZ живее „сигурен живот“, но една покер-игра му го обележува патот кон крипто индустријата
• Совет што звучи лудо: ставете 10% од нето-вредноста во биткоин, ако пропадне – изгубивте малку, ако успее – сте го дуплирале богатството
• Биткоин конференција во Лас Вегас 2013 полна со ентузијасти: митот за криминалот паѓа, почнува визијата за инфраструктура
• Враќање во Шангај и моментот кога стабилноста престанува да биде доволна: планот за платежен систем го започнува патот на Binance

Пасошот добиен по години чекање ја дава првата голема лекција: системот секогаш ја одложува иднината на имигрантот

Татко му бил професор во Кина. Во 1984 отишол во Канада на размена — прво во Торонто, па потоа во Универзитетот на Британска Колумбија во Ванкувер. Семејството, пак, останало назад и со години поминувале низ процес што денес звучи незамисливо: пасош добивале по две до три години, визата уште по неколку. До Канада пристигнале во 1989 кога CZ имал 12 години. Ванкувер му бил како друга планета: чисто, зелено, пространо, сè уредно — ама јазикот бил ѕид. Англиски учел во средно училиште, но признава дека не бил течен. Во таква ситуација, останува едно: да работиш повеќе и да се снаоѓаш.

Работа во Мекдоналдс и учење на код: дисциплина наместо романтика, рутина наместо инспирација

Во канадската фаза на CZ има еден детал што многумина го паметат затоа што е банален, а кажува сè: работел во Мекдоналдс. Не како „мотивациски пост“, туку како реалност на имигрантско детство. Паралелно, уште од прва година на факултет постојано барал програмерска работа. Не му било романтика; било рутина: да пишува код, да решава проблем, да се движи. Студирал на Мекгил, но приказната зема пресврт: на трета година фатил пракса, па ја продолжувал и на крај не се вратил да дипломира. Подоцна сфатил дека за работна виза во Јапонија сепак му била потребна диплома, па завршил онлајн програма по компјутерски науки. Не е гламурозно, ама е практично — и тоа ќе стане негов стил.

Токио му ја вбризгува опсесијата за брутална ефикасност: милисекунди се вечност, а бизнисите можат да пропаднат преку ноќ

Во 1999 заминал во Токио, кој за еден студент бил како град од иднината. Таму работел во фирма што правела системи за извршување на налози за брокери на Токиската берза — софтвер што мора да биде екстремно брз, стабилен и прецизен. За CZ, суштината била во брутална ефикасност: да ги исфрлиш непотребните проверки, да ја намалиш латентноста, да работиш во меморија. Тоа е код каде што милисекундата е вечност. Фирмата подоцна била продадена за 52 милиони долари, но спојувањата често не работат — културите се судираат, приходот станува главен приоритет. Набрзо потоа, новата фирма со луксузна канцеларија и нула приходи за една година пропаднала. Тука CZ ја учи втората лекција: „фенси“ не значи „бизнис“. Приходот е кислородот.

Менаџер во Bloomberg за време на 11 септември: голема компанија, стабилна плата, но и најлошата транзиција – да престане да пишува код

Во 2001, непосредно пред 11 септември, добил понуда од Bloomberg за работа во Њујорк. По терористичкиот напад, не знаел дали работното место уште постои. Кога се јавил, го прашале дали уште сака да дојде. Отишол во ноември 2001. Градот бил тивок, па брзо пак станал Њујорк. Во Bloomberg останал четири години: senior developer, стабилна плата, бонуси, корпоративна структура — „сигурно“. Напредувал брзо, водел тим од 60, па 80 луѓе. Но бил менаџер и престанал да пишува код. За CZ тоа било „најлошата транзиција“.

Од Шангај до нова реалност: финтек стартап, правни препреки и нова рунда преживување наместо иновација

Во 2005, истите пријатели од Токио и Њујорк го повикале во нов fintech стартап во Азија. Избрале Шангај, мислејќи дека е најжив за иднината. Но веднаш се судриле со реалноста: фирмата била регистрирана како целосно странска компанија (WOFE), а кинеските финансиски институции не смееле да работат со таква структура. Наместо иновација, станале ИТ сервис фирма што преживува со работа по нарачка. Со години работеа со автомобилски гиганти во Шангај, подоцна и со Morgan Stanley, Deutsche Bank, Credit Suisse. Компанијата нараснала на околу 200 луѓе и, според CZ, сè уште постои.

До 2013 CZ живее „сигурен живот“, но една покер-игра му го обележува патот кон крипто индустријата

До 2013, CZ бил во позиција што многумина би ја нарекле победа: партнерска плата со шест цифри, стабилен семеен живот, без ризик. Но тогаш — биткоин. Првиот што му го спомнал бил пријател, VC-инвеститор Рон Тао. На домашна покер-игра му рекол: „Погледни го ова нешто — се вика биткоин.“ Истовремено, друг познаник, Боби Ли, се подготвувал да стане CEO на BTC China. Рон ќе биде инвеститор. За CZ ова било сигнал да почне да истражува.

Совет што звучи лудо: ставете 10% од нето-вредноста во биткоин, ако пропадне – изгубивте малку, ако успее – сте го дуплирале богатството

Следниот ден ручал со Боби Ли, кој му дал совет што за луѓе надвор од крипто изгледал лудо: „Стави 10% од твојата нето-вредност во биткоин. Ако оди на нула — губиш 10%. Ако направи 10x — ја дуплираш нето-вредноста.“ CZ не скокнал веднаш: му требале околу шест месеци да го свари концептот, читајќи, истражувајќи, разговарајќи со „копачи“ и стартапери. Кога конечно сфатил, цената од 70 долари била веќе 1.000 долари. „Предоцна е,“ си помислил. Но потоа додава: „Не е важно кога влегуваш во биткоин — секогаш се чувствуваш дека доцниш.“

Биткоин конференција во Лас Вегас 2013 полна со ентузијасти: митот за криминалот паѓа, почнува визијата за инфраструктура

Во декември 2013, CZ бил на биткоин конференција во Лас Вегас со околу 200 луѓе — тогаш целата индустрија. Таму биле имиња како Виталик Бутерин, Чарли Ли, други ентузијасти. Додека медиумите го нарекувале биткоин алатка за криминал, CZ во салата гледал обични опседнати програмери и технолози. Таму му пукнал наративот за „дрога и криминал“ и ја видел потребата од инфраструктура за глобална технологија.

Враќање во Шангај и моментот кога стабилноста престанува да биде доволна: планот за платежен систем го започнува патот на Binance

Откако се вратил од конференцијата, на партнерите им предложил: „Треба да направиме платежен систем за биткоин.“ Во тој период BitPay веќе бил голем играч со инвестиција од околу 4 милиони долари. Тука завршува овој дел од приказната — моментот кога идејата во главата станува поважна од сигурниот живот. Кај CZ, таа искра почнува со совет на покер-маса и завршува со повик: „Ајде да направиме систем што ќе ја направи оваа технологија употреблива.“