„Ние сме 365 дена надвор“: животот на Милош Кориќ — 21-годишното момче што живее со 300 овци под Фрушка гора

Содржина:

• Зимскиот живот под шатор со 300 овци не го познава одморот или празникот
• Денот започнува уште пред зори со грижа и спасување животи
• Номадскиот живот бара постојано движење, шаторот станува единствениот дом
• Шаторот од камионска церада и волненото ќебе се најголемото богатство во студените ноќи
• Љубовта што личи на лудост — Милош никогаш не би го напуштил стадото
• Од седмо одделение, едно јагне и семејно воспитување до сопствено стадо од 145 овци
• Најголемата закана не се волците, туку луѓето и напуштените кучиња
• Балансирање меѓу факултет и чување овци — Милош докажува дека е можно со напор
• Дедото што бегал од овци, сега помага со 300 и наоѓа мир под отворено небо
• Иднината: ограда, механизација и посигурен живот за стадото и себе
• Животот на Милош е сведоштво за љубов, издржливост и свесен избор, не за гламур

Зимскиот живот под шатор со 300 овци не го познава одморот или празникот

Во зимата, животот за Милош значи секундарен дом од шатор среде пасиште, без ниедна стабилна градба. Доколку не внимаваш на овца што се јагни сред ноќ — може целогодишната работа да пропадне. „Кога надвор е минус и кога овците се јагнат ноќе… ние го носиме јагнето, го одвојуваме под овцата, го внесуваме да се стопли. Цело лето си го чувал тоа јагне да го добиеш — и ако ноќе не станеш, ти него нема да го спасиш. Ќе си чувал овца цела година — џабе.“ Секој ден е дел од битка со студ, тага, одговорност и надеж.

Денот започнува уште пред зори со грижа и спасување животи

Кај Милош не постои поимот „мирно утро“ или кафе за собирање сила. Ако легне во еден, веќе во пет е на нозе. Јагнињата бараат млеко, а на пасиштето треба да се прочитаат траги за храна. „Под мајка напредуваат најдобро“, објаснува тој, раскажувајќи дека кога сам ги храни на цуцла, осетливо е секое поместување на температурата. Во првите денови кога јагнето едвај се држи, неговиот труд е докажан со секоја преживеана ноќ. Некогаш се случува да се појави и некое јаре, несекојдневна ситуација за која природата нема план.

Номадскиот живот бара постојано движење, шаторот станува единствениот дом

Номадскиот пристап за Милош значи да го следи стадото онаму каде што има пасишта. Кога тревата ќе исчезне, се селат. Зимно време понекогаш одат и до 25 километри до ново пасиште. „Мора секоја ноќ да има некој покрај стадото“, вели тој, бидејќи опасноста е пореална отколку што мислиме: „Ѕверовите не ни се главен проблем. Повеќе ни се проблем кучиња скитници… едно куче може за една ноќ да задуши 15 јагниња. А јас сум тие 15 јагниња ги чувал цела година — џабе.“ Крајот на секој ден е преживеан само со постојан надзор и пожртвуваност.

Шаторот од камионска церада и волненото ќебе се најголемото богатство во студените ноќи

Домот на Милош е шатор од камионска церада, со цврсти клинови и шипки. „Ни дожд, ни снег, ни сонце не му можат многу“, забележува тој. Но вистинска топлина дава тешкото волнено ќебе, рочно изработено од жени во Травник – 15-20 килограми тежок дар кој под зимското небо ја прави разликата меѓу болка и преживување. „Ќебето е главно“, признава Милош. Под него се наредени суви овчи кожи, сунѓери, изолација, уште една вреќа, секако ќебе… слоеви што се борат против влагата, ветерот и температурите што паѓаат до минус 14. Студот е постојан тест за издржливоста и психата.

Љубовта што личи на лудост — Милош никогаш не би го напуштил стадото

Најголемата разлика меѓу Милош и обичен работник е љубовта кон овците. „Јас не би ги држел ако не ги сакам. Мислам дека во животот никогаш не би ги распродал сите. Би чувал барем десет овци — чисто од љубов — да ми стојат дома и да ги хранам, само да можам да ги гледам. Знам дека сè сум стекнал со нив.“ Преку овците добил школа, пари, независност што не би ја заменил за ништо. Но оваа независност доаѓа по висока цена – нема ни ден одмор, нема празници, органски си врзан за нив секој ден.

Од седмо одделение, едно јагне и семејно воспитување до сопствено стадо од 145 овци

Се започнало уште во седмо одделение, кога Милош со дедо и баба по неволја одгледале јагне со козјо млеко. Првиот чекор бил без искуство, но постепено дедо му му го пренел целиот занает. Со упорност и работa преку лето и зима, следел напредок: од неколку овци до дваесет, а потоа и договор за купување 145 овци. Без подарок или на готово – се договорил да ги отплати за една година и тоа го направил. Секоја вишок заработка од други работи повторно ја вложувал во стадото.

Најголемата закана не се волците, туку луѓето и напуштените кучиња

Милош потенцира: „Природата има правила, а луѓето често немаат.“ Главната закана се кучиња скитници, а конфликтите со луѓе што ги пуштаат кучињата по пасиште се секојдневие. „Некои мислат дека имаат поголемо право да го пуштат своето куче да трча каде сака, отколку јас што од пасиштето живеам.“ Сепак, чуварот на стадото е неговото куче — мешанец со шарпланинец и кангал, кое една ноќ задушило шакал што се заканувал на овците. Кучето е неопходен дел од системот за преживување, а не милениче.

Балансирање меѓу факултет и чување овци — Милош докажува дека е можно со напор

По средно училиште, Милош се запишал на факултет — насока од областа на сообраќајот, со план да обезбеди резерва во животот покрај овците. „Тешко е“, признава, затоа што и додека плаќа, зема потписи и има обврски, на терен го чека стадо што не прави пауза. Преку ден ретко има одмор, освен ако дедо му го замени за една ноќ. Дополнително, веќе шеснаесет години игра фолклор во КУД во Нови Сад, каде нашол пријателства и радости што го прават личност со повеќе страни, а не само овчар.

Дедото што бегал од овци, сега помага со 300 и наоѓа мир под отворено небо

Дедото на Милош бил човек што во младоста избегал од овци, а сега, иронично, помага да се чуваат 300. Тој правел куќи „клуч на рака“ и самостојно ја градел својата судбина. Иако направил комфорна куќа, повеќе сака да спие надвор, под шатор: „Ноќта надвор е супер, затоа што го слушаш стадото како прежива, кучето како лае, и далеку некој шакал како завива.“ За него тоа е мир — за други можеби хорор.

Иднината: ограда, механизација и посигурен живот за стадото и себе

Милош не планира брз успех туку подобри услови — ограда за пасиште, понапредна механизација бидејќи „ова убива“, и можеби партнерство за печењара кое ќе обезбеди подобар пласман. Младоста и здравјето бараат да се турка напред. За женидба вели: „Има време. Прво да стекнам нешто, па после…“ Неговата цел е сигурност за себе и стадото за на крај да може да избере како ќе живее, а не судбината да го избере него.

Животот на Милош е сведоштво за љубов, издржливост и свесен избор, не за гламур

Приказната на Милош не е за гламур, туку за високата цена на посветеноста и љубовта. Минати ноќи на минус, станување во пет, одгледување јагниња на цуцла, кавги поради напуштени кучиња – сето ова не е товар, туку дел од живот кој сам го има избрано. Овците се неговата школа, независност, гордост и суштина. „Дури и да ги распродадам сите… пак би чувал барем десет. Само од љубов.“