Медитацијата има темна страна за која ретко зборуваме

Содржина:

• Историјата на мајндфулнесот е полна со извештаи за негативни искуства уште пред илјадници години
• Современите истражувања покажуваат: Над 10% од редовните медитанти имаат сериозни штетни ефекти што траат најмалку еден месец
• Штетните ефекти од медитацијата ги погодуваат дури и лица без предисторија на ментални проблеми и кај нив предизвикуваат долготрајни симптоми
• И на Западот одамна е познато: Медитацијата може да предизвика сериозни психијатриски проблеми
• Дури и истакнатите промотори признаваат дека најголем дел од истражувањата се со слаб квалитет
• Медиумите главно известуваат за позитивните ефекти и ја игнорираат темната страна
• Мајндфулнесот честопати се продава без предупредувања за ризиците, а дел од учителите ги игнорираат или негираат негативните ефекти
• Современата психологија сè уште нема јасни препораки за безбедна медитација, но постојат ресурси и поддршка за оние кои страдаат од негативни ефекти
• Јавноста мора да биде информирана за ризиците: Потребна е транспарентност и општествена одговорност при употреба на медитацијата за благосостојба

Историјата на мајндфулнесот е полна со извештаи за негативни искуства уште пред илјадници години

Dharmatrāta Meditation Scripture од Индија опишува како после медитација може да се јават симптоми на депресија, анксиозност, психоза, дисоцијација и деперсонализација. Овие појави не се од вчера – уште во античките ракописи се сведочи за мрачната страна на медитацијата.

Современите истражувања покажуваат: Над 10% од редовните медитанти имаат сериозни штетни ефекти што траат најмалку еден месец

Во истражување во 2022 година направено на 953 лица од САД што редовно медитираат, над 10% доживеале сериозни негативни ефекти кои траеле најмалку еден месец и значително го пореметиле нивното секојдневие. Анализа на над 40 години истражувања (2020) заклучува: најчести последици се анксиозност и депресија, а понатаму психотични симптоми, дисоцијација и страв.

Штетните ефекти од медитацијата ги погодуваат дури и лица без предисторија на ментални проблеми и кај нив предизвикуваат долготрајни симптоми

Истражувањата откриваат дека негативните ефекти можат да се појават кај секој, без разлика на психичката состојба пред медитацијата и дури и кај луѓе со умерено искуство. Овие несакани резултати може да траат долго и бараат сериозно внимание, посебно затоа што дури и медицински лица ги игнорираат.

И на Западот одамна е познато: Медитацијата може да предизвика сериозни психијатриски проблеми

Во 1976 година, Арнолд Лазарус – клучна фигура во когнитивно-бихејвиоралната наука – јавно предупреди дека неконтролираното користење на медитацијата може да доведе до „сериозни психијатриски проблеми како депресија, агитација, па дури и шизофрена декомпензација“. Овие ставови денес добиваат се поголема поткрепа од науката.

Дури и истакнатите промотори признаваат дека најголем дел од истражувањата се со слаб квалитет

Професорот и будистички учител Роналд Пурсер во книгата McMindfulness (2023) пишува дека современиот мајндфулнес прерасна во „капиталистичка духовност“. Само во САД вреди 2,2 милијарди долари. Џон Кабат-Зин, пионер на мајндфулнес движењето, во 2017 признава: „90% од истражувањата [за позитивното влијание] се со слаб квалитет“. Меѓу промоторите е раширено убедувањето дека мајндфулнесот може да го трансформира општеството како целина – еден вид религиозен ентузијазам.

Медиумите главно известуваат за позитивните ефекти и ја игнорираат темната страна

Книгата Buddha Pill (2015), со глава посветена на штетните страни на медитацијата, беше широко афирмирана во медиумите, но големото истражување од 2022 година, кое чини над 8 милиони долари, доби мало внимание. Студијата тестираше повеќе од 8.000 деца (11-14 години) во 84 училишта во Британија и докажа дека мајндфулнес програмите не само што не помагаат на децата, туку понекогаш и штетат на оние со ризик по менталното здравје.

Мајндфулнесот честопати се продава без предупредувања за ризиците, а дел од учителите ги игнорираат или негираат негативните ефекти

Етичко прашање е – дали е дозволиво да се продаваат мајндфулнес апликации и да се организираат курсеви без да се споменат ризиците? Во праксата, најчеста реакција на наставниците е: „Само продолжи да медитираш, ќе помине.“ Дури и во клиничката пракса, ризиците ретко се споменуваат, а жртвите остануваат невидливи.

Современата психологија сè уште нема јасни препораки за безбедна медитација, но постојат ресурси и поддршка за оние кои страдаат од негативни ефекти

Истражувањата за тоа како да се практикува медитација безбедно се уште се во зачеток. Не постојат јасни насоки, а самата медитација допира до необични состојби на свест што сè уште не се доволно разбрани. Сепак, постојат интернет ресурси и академски прирачници за луѓето кои се соочиле со штетни ефекти, како и клинички служби специјализирани за ова во САД.

Јавноста мора да биде информирана за ризиците: Потребна е транспарентност и општествена одговорност при употреба на медитацијата за благосостојба

Доколку медитацијата треба да се користи како алатка за ментално здравје, јавноста мора да биде детално информирана за потенцијалните опасности. „За сега, вистина е – доколку се користи за благосостојба или терапија, треба да постои транспарентност во врска со потенцијалот за штети,“ пишува Мигел Фариас, доцент по експериментална психологија на Универзитетот во Ковентри.