Мали риби со огромна интелигенција: Морската риба што го помина истиот тест на самосвест како шимпанзата и слоновите и не престанува да ги изненадува научниците

Содржина:

• Тестот на огледало како показател за интелигенција кај животните се сметаше за ексклузива на најинтелигентните видови
• Рибата чистачка уште во 2018 година го помина тестот на огледало, но научната заедница беше скептична
• Јапонски и швајцарски научници редизајнираа експериментот и открија дека рибите директно ја покажуваат самосвеста веднаш по гледањето во огледало
• Рибите се обиделе да го остранат ‘паразитот’ за само 82 минути – што укажува на самосвест уште пред да се соочат со огледалото
• Рибите користеле храна како алатка за да ги тестираат својствата на огледалото – нешто што досега било забележано само кај видови со сложен мозок
• Откритието го менува поимањето за животинската интелигенција и отвора нови прашања во еволутивната биологија и грижата за животните
• Самосвеста не е ексклузивна за големите мајмуни – Научниците веруваат дека оваа особина е широко распространета меѓу животните и се јавила пред 450 милиони години

Тестот на огледало како показател за интелигенција кај животните се сметаше за ексклузива на најинтелигентните видови

Тестовите со огледало се стандардна научна метода за испитување на способноста за самопрепознавање кај животните. Овој тест се засновува на реакцијата кај животното кога ќе види марка или дамка на своето тело преку одразот во огледалото – реакција која кај луѓето јасно покажува самосвест. Досега низ историјата на науката, само неколку исклучително интелигентни видови, како шимпанза, слонови и делфини, успеале да го поминат тестот со огледало.

Рибата чистачка уште во 2018 година го помина тестот на огледало, но научната заедница беше скептична

Рибата чистачка, голема колку прст, позната е по тоа што јаде паразити и мртво ткиво од кожата на другите риби. Веќе во 2018 година беше објавено дека го поминала тестот на огледало, но еволуцискиот психолог Гордон Галап изјави за New Scientist дека смета оти рибите во тие експерименти ја мешале дамката на сопственото тело со паразит на друга риба.

Јапонски и швајцарски научници редизајнираа експериментот и открија дека рибите директно ја покажуваат самосвеста веднаш по гледањето во огледало

Тим од Универзитетот во Осака, Јапонија, и Универзитетот од Неухател, Швајцарија, ја сменија процедурата. ‘Во претходните студии со рибата чистачка, процедурата беше типично рибите прво да видат огледало неколку дена, да се навикнат и да престанат со социјални реакции, па потоа да се стави марка’, објасни бихевиористот Шумпеи Согава од Универзитетот во Осака. ‘Во ова истражување, редоследот беше обратен – рибите прво беа означени, а потоа за првпат им беше прикажано огледалото. Најверојатно беа свесни дека имаат нешто необично на телото, но не можеа да го видат. Кога се појави огледалото, веднаш добија визуелна информација што одговара на нивното веќе постоечко телесно очекување, па затоа почнаа да го трљаат многу побрзо.’

Рибите се обиделе да го остранат ‘паразитот’ за само 82 минути – што укажува на самосвест уште пред да се соочат со огледалото

Научниците биле изненадени од тоа колку брзо рибите реагирале во новиот експеримент: просечно се обиделе да ја отстранат ‘дамката’ за само 82 минути. Ова, според истражувачите, укажува дека самосвеста постоела уште пред рибите воопшто да се соочат со својот одраз.

Рибите користеле храна како алатка за да ги тестираат својствата на огледалото – нешто што досега било забележано само кај видови со сложен мозок

По неколку дена навикнување на огледалото, некои риби биле забележани како фаќаат мало парче ракчиња од дното на аквариумот, го носат до огледалото и го пуштаат. Како што ракот паднал синхронизирано со вистинскиот, рибата го следела одразот внимателно и го допирала огледалото со уста. Тимот верува дека рибите така ги истражувале својствата на одразот, користејќи предмет одделен од себе за подобро разбирање на рефлексијата. Ова т.н. ‘контингентно тестирање’ е досега евидентирано само кај прасиња, ѓмајмуни, мантас, чавки – видови кои не поминаа класичен тест на огледало.

Откритието го менува поимањето за животинската интелигенција и отвора нови прашања во еволутивната биологија и грижата за животните

‘Наодите од ова истражување веројатно ќе влијаат не само врз академските прашања, како ревидирање на еволутивната теорија и градење концепти на себство, туку и директно врз прашања релевантни за нашите животи, како благосостојба на животните, медицински истражувања, па дури и студии од областа на вештачката интелигенција’, вели биологот Масанори Кохда, коавтор на новото истражување и на првата студија за самопрепознавање на рибата чистачка.

Самосвеста не е ексклузивна за големите мајмуни – Научниците веруваат дека оваа особина е широко распространета меѓу животните и се јавила пред 450 милиони години

Тимот наведува дека овие резултати сугерираат дека самосвеста, некогаш сметана за уникатна за големите мајмуни, всушност е вештина што се појавила кај мошне поширока група животни, вклучувајќи ги и рибите. ‘Нашите резултати укажуваат дека самосвеста еволуирала најмалку кај коскените риби (пред 450 милиони години) и веројатно е распространета низ сите ‘рбетници’, пишуваат тие. Истражувањето е објавено во Scientific Reports.