Браќа бизнис партнери прават милиони на Балканот: „Блискоста ти дава за право понекогаш да преминеш некоја граница”

Содржина:

• Почетокот – од логистика и случаен повик до првата канцелариска столица
• Кризата од 2008 – од 3 милиони на 700.000 евра
• Регионалната експанзија донесе компании во шест земји преку случајна средба и брзи преговори
• Кога нема ERP решение – сам градиш: посветеност, инвестиција и нов бизнис
• КОВИД: Од криза со огромни падови до дигитално зајакнување и рекорден раст
• Марко вложува во најдоброто образование – и сам станува предавач по деловна етика
• Претприемачката цена – не можеш да „дадаш отказ”, ама нема ни миг жалење
• Империја изградена за две децении: бројки, земји и браќа зад успехот

Почетокот – од логистика и случаен повик до првата канцелариска столица

Ниту еден од браќата не сонувал за бизнисот што денес го водат. Марко, кој формалното образование не го интересирало особено, од средно веднаш започнал со царинско посредување, меѓународен транспорт и логистика. Во 2001 година отишол во војска. Миќа, посилен ученик, сакал да стане пилот, но забраните во деведесеттите го променија курсот. Пресвртот дојде кога Steelcase — денес најголемиот производител на канцелариски мебел — му се обрати на Миќа за логистика. Тој понудил и дистрибуција. Така, по заминувањето од војска, Марко прифатил да стартуваат заедно. Тука е и анегдотата со кумот, кој барал поевтина столица, инсистирајќи дека мора да ја регистрира на деловни таблички. “Не сум доволно богат за да купувам евтини производи. Евтиниот производ не е секогаш евтин…”, била девизата на Марко.

Кризата од 2008 – од 3 милиони на 700.000 евра

Кризата по пропаста на Lehman Brothers во 2008 година ги погодила кога компанијата станала независна, а приходите од 3 милиони паднале на 700.000 евра. Сценариото изгледало како крај. Марко донел смела одлука – наместо кратење, удвојување на вработени, очекувајќи закрепнување по кризата. „Инстинктот треба да се следи… Ако сакаш сè рационално да согледаш — многу брзо ќе откажеш.“ Миќа му верувал и не поставувал прашања. Спасот дошол во 2010 година со голем регионален договор, во последен момент. Без тој договор, признаваат, банкрот би бил неминовен.

Регионалната експанзија донесе компании во шест земји преку случајна средба и брзи преговори

Стратегијата за проширување почнала во 2013 година, но со тешкотии – Steelcase не дозволувал еден партнер да ги покрие сите пазари. Пресвртот дошол на настан на Steelcase, кога Марко случајно го сретнал тогаш третиот човек во компанијата и го импресионирал со одговорот дека после вакви настани се враќа полн со идеи. Следеле неколку месеци преговори, со четворица Европјани од едната страна и Марко, Миќа и нивниот нов партнер Зоран Арсов, Македонец со француско образование и хрватски корени, од другата. Delight отворил компании во Хрватска, Словенија, Македонија и Црна Гора, секогаш со локален кадар и канцеларии. „Каде и да се појавиме, ние сме локални. Иако можеби не сме,“ велат браќата. Зоран, Марко и Миќа се чувствуваат домашни секаде во регионот.

Кога нема ERP решение – сам градиш: посветеност, инвестиција и нов бизнис

Работејќи на 2.500 до 3.000 проекти годишно, со по 20 добавувачи и по 50 утовари, станало невозможно без посебен систем. Ниту едно постоечко ERP решение на пазарот не го задоволувало нивниот модел или билo прескапо за адаптација. Решението било сами да развијат свој ERP во партнерство со пријателот Сале, а архитектурата ја воделе Миќа и Марко. Инвестицијата била значајна – меѓу шест и седум цифри во евра. „Правењето на софтвер е ментално најкомплексна и најзахтевна работа со која некогаш сум се занимавал.“ Сосема случајно, кога дошол КОВИД, системот веќе бил во финална фаза. Дополнително, подоцна создале DataCycle – компанија посветена на софтвер за мали и средни претпријатија, повторно решавајќи свој проблем.

КОВИД: Од криза со огромни падови до дигитално зајакнување и рекорден раст

КОВИД донесе шок за бизнисот – опремувањето канцеларии стана непотребно, приходите паднаа од 15 на 12 милиони евра. Но целосната дигитализација им овозможи нормално работење дури и за време на lockdown, со централизирани функции и функционирање на сите пазари. „Можеш да кукаш и да жалиш. Или можеш да кажеш: јас мора да се снајдам. Ако постои волја, постои и начин. Во тоа длабоко верувам”, вели Марко. Втората КОВИД година ја завршија со 15 милиони, а потоа и со рекордни 17 милиони евра приход.

Марко вложува во најдоброто образование – и сам станува предавач по деловна етика

Среде години на стабилен бизнис, Марко доживеал психолошка криза на средни години и решил да инвестира во себе. „Не сум доволно богат за да купувам евтини образовни програми“, вели тој. Прво одбиен на London Business School, потоа примен на Trium Global Executive MBA, програма која вклучува LSE, HEC Paris и NYU Stern. Тој бил еден од ретките кои ја завршиле. „Дали постои ценовна ознака за тоа да бидеш подобар човек? Тоа е мојот одговор дали се исплатило.” Денес предава на HEC Commerce во Париз и работи на докторат по деловна етика.

Претприемачката цена – не можеш да „дадаш отказ”, ама нема ни миг жалење

Она што најмногу го мачи Марко не се ни парите ни конкурентите, туку неможноста да се излезе од приватниот бизнис. „Ако работиш за некоја компанија — можеш да дадеш отказ. Ако имаш приватен бизнис — не можеш да побегнеш… Финансиските обврски растат со бизнисот… И таа невозможност да кажеш ‘од денес заврши’ — тоа е она кое навистина боли.” Но и покрај тоа, претприемачкото гориво секогаш го враќа назад. Миќа испраќа порака: „Ако би знаел тогаш сè што знам сега — не би имал храброст да почнам. Но не жалам. Сè би направил исто. Само побрзо. Зашто тоа е она кое формалното образование те учи — да ги правиш правилните работи од првпат.”

Империја изградена за две децении: бројки, земји и браќа зад успехот

Денес, деловниот приход на Delight Office Solutions е 23,4 милиони евра, а консолидирано за сите бизниси — 26,7 милиони евра. За повеќе од дваесет години, преживеале две главни и бројни помали кризи, се прошириле во шест земји, со двајца браќа во срцето на компанијата. И понатаму траат, без намалена амбиција.