Човештвото веќе ја пречекори границата на Земјата и иднината е загрозена: Официјален научен извештај алармира дека планетата повеќе не може да нe издржи

Содржина:

• Земјата има граница на популација, а ние одамна сме ја поминале
• Фосилните горива ги зголемија можностите за раст, но сега гледаме последици
• Научниците пресметаа: Апсолутна граница е 12 милијарди, а одржливиот број е само 2,5 милијарди луѓе
• Уште од 1960-тите растот забавува, но опасната разлика само се зголемува
• Светот штотуку прогласи воден банкрот: Земјата е преполна, ресурсите се трошат, животните изумираат
• Промените на климата и преоптовареноста најмногу се објаснуваат преку големиот број луѓе, не преку индивидуалната потрошувачка
• Времето истекува, но промени се сè уште можни: Само намалување на популацијата и потрошувачката може да ја спаси планетата
• Етичките дилеми и ограничувањата на науката: Сите не сме еднакви, а дискусиите за популација можат да бидат опасни

Земјата има граница на популација, а ние одамна сме ја поминале

Еколозите ја опишуваат способноста на една средина да одржува популација на некој вид како нејзин „носечки капацитет“. Тоа е проценка за бројот на единки од одреден вид што можат да преживеат на долг рок, врз основа на достапните ресурси и брзината со која тие ресурси се обновуваат.
Хомо сапиенс, нашиот вид, е особено вешт во надминување на овие граници, најмногу преку технолошки решенија кои ни овозможуваат да ги искористиме фосилните горива.

Фосилните горива ги зголемија можностите за раст, но сега гледаме последици

Поимот „носечки капацитет“ потекнува од крајот на 19 век и се однесувал на товарниот капацитет на бродови на јаглен. Преносот кон фосилни горива овозможи брз раст на популацијата во XX век – тренд кој повторно се покажува опасен и денес. Денес, Земјата брои околу 8,3 милијарди луѓе.
„Денешните економии, засновани на непрекинат раст, очигледно не ги признаваат ограничувањата во обновата на ресурсите, бидејќи фосилните горива вештачки ја пополнуваат разликата“, пишува тимот на Брадшо во истражувањето.

Научниците пресметаа: Апсолутна граница е 12 милијарди, а одржливиот број е само 2,5 милијарди луѓе

Тимот на Брадшо создал модел за проценка на човечкиот носечки капацитет со еколошки методи за анализа на популацијата во изминатите 200 години, глобално и по региони. Тие прават разлика меѓу максималниот носечки капацитет – апсолутна граница, без оглед на глад, болести и војни, и оптималниот капацитет, кога популацијата е одржлива и има минимален стандард за живот. „Земјата не може да ја издржи дури ни сегашната побарувачка без големи промени. Нашите податоци покажуваат дека ја туркаме планетата многу подалеку од нејзините можности“, вели Брадшо. Оптималниот број на луѓе, според нив, е 2,5 милијарди, а тоа е далеку од сегашните 8,3 милијарди.

Уште од 1960-тите растот забавува, но опасната разлика само се зголемува

Пред 1950-тите, човечката популација растела со сè побрзо темпо, но кон 1960-тите тој пораст почнал да се забавува. „Овој пресврт го нарекуваме ‘негативна демографска фаза’. Тоа значи дека додавањето луѓе повеќе не носи побрз раст. Анализите покажуваат дека глобалната популација ќе достигне врв меѓу 11,7 и 12,4 милијарди луѓе до крајот на 2060-тите или 2070-тите ако продолжат актуелните трендови“, вели Брадшо.

Светот штотуку прогласи воден банкрот: Земјата е преполна, ресурсите се трошат, животните изумираат

Разликата помеѓу оптималниот број луѓе (2,5 милијарди) и сегашната популација објаснува голем дел од проблемите со претераната потрошувачка. На пример, Обединетите нации во јануари оваа година прогласија дека светот е во состојба на „воден банкрот“. Животинските популации опаѓаат поради конкуренција со луѓето за ресурси. Нашата зависност од фосилни горива ги влошува последиците, поттикнувајќи климатски промени и нарушувања на екосистемите.

Промените на климата и преоптовареноста најмногу се објаснуваат преку големиот број луѓе, не преку индивидуалната потрошувачка

Во извештајот се истакнува дека варијациите во глобалната температура, еколошкиот отпечаток и вкупните емисии се подобро објаснети со зголемувањето на популацијата, отколку само со индивидуалната потрошувачка. „Животната поддршка на планетата е веќе под стрес и без брзи промени во користењето енергија, земја и храна, милијарди луѓе ќе се соочат со нестабилност“, вели Брадшо. „Овие граници не се теоретски – тие се случуваат сега.“

Времето истекува, но промени се сè уште можни: Само намалување на популацијата и потрошувачката може да ја спаси планетата

Иако анализата изгледа застрашувачки, научниците велат дека времето не е изгубено. „Земјата не може да ја одржи идната ни сегашната популација без темелна промена во користењето земјиште, вода, енергија, биодиверзитет и други ресурси“, пишуваат авторите. „Помали популации со помала потрошувачка создаваат подобри резултати за луѓето и за планетата“, додава Брадшо. „Прозорецот за делување се стеснува, но вистинска промена сè уште може да се направи ако нациите работат заедно.“

Етичките дилеми и ограничувањата на науката: Сите не сме еднакви, а дискусиите за популација можат да бидат опасни

Секогаш постојат ограничувања кај ваквите глобални модели. Бројките треба да се земат како проценки според достапните податоци. Исто така, дискусијата за носечкиот капацитет ја отвора дилемата за нееднаквоста – не сите луѓе ја имаат истата можност или консумираат еднакво, а мерките за контрола на популацијата често се спроведувале со расизам и дискриминација. „Трагедијата е што човечкото дејствување ги кратеше природните, а во крајна линија и неминовни корективни механизми што ги поставува носечкиот капацитет, без да ги замени со хумани и еколошки одржливи корекции“, заклучуваат авторите. Истражувањето е објавено во списанието Environmental Research Letters.