Дознал за Биткоин уште во 2011, но не купил. Во 2017 купил, изгубил 70%. Денес е најпознатиот крипто инвеститор во Бугарија

Содржина:

• Од Варна до Лондон: 500 испратени биографии и прва вистинска заштеда
• Reddit, FIRE и банката со апсурдна камата од 0,1%
• Пропуштена прилика во 2011 – и првата куповина по пет години
• Final settlement: Биткоин обезбедува вистински и ненадминлив трансфер на средства
• Загуба од 70% – но довербата останува и расте со Bitcoin ATM-ите
• Bitcoin ETF од Америка: историски момент што ги промени правилата за големи инвеститори
• Биткоин максималист со умерен став кон другите криптовалути
• Практичен совет: Зошто секој треба да ги знае своите 12 зборови и кога биткоинот станува незаменлива алтернатива

Од Варна до Лондон: 500 испратени биографии и прва вистинска заштеда

Пламен пораснал во Варна. Работел добро, но плата по плата, без да остане ништо. Се преселил во Софија бидејќи платите биле „двојно повисоки“, но и таму едвај стигнувало. Во 2016 година, за три вечери по ред испратил 500 биографии до компании низ Велика Британија, не избирајќи премногу. “После 20-тина ги праќав и кај фирми каде покривав само 20-30% од барањата.” Телефонот не запрел да ѕвони. Три недели подоцна бил на авион за Лондон. Таму, директор кој знаел „каков е животот на имигрантот“ му помогнал. Платата скокнала од 3.000 лева на 3.000 фунти. Киријата била поскапа, но секој месец останувале 1.500 до 2.000 фунти. За прв пат во животот видел бројка во банкарска сметка која само растела. „Кога ми удри 10.000 фунти во сметката – holy shit. Никогаш немав такви суми.”

Reddit, FIRE и банката со апсурдна камата од 0,1%

Со првата заштеда размислувал за купување куќа во Лондон, за што му требале 30.000 фунти учество. Во банката му нуделе сметка за штедење за купување прв дом со каматна стапка од само 0,1%. „Им реков: 10.000 фунти ги оставам кај вас за цела година, а вие ќе ми дадете 10 фунти назад. Кафе во Costa чини 3 фунти. Значи три кафиња за сите мои заштеди за цела година. Тоа е апсурдно.“ Отворил Reddit, нашол r/FIRE – за финансиска независност и рано пензионирање. Таму учел за финансии, но скоро сите совети биле американски и не важеле за Европа, па морал да ги прилагодува. Еден ден го видел постот: „Биткоинот е на 300 долари.“

Пропуштена прилика во 2011 – и првата куповина по пет години

Пламен знаел за биткоинот уште во 2011 година – бил во онлајн IRC чат со луѓе кои барале начини да заработат. Двајца Германци биле „луди по биткоин“, но за него изгледало „премногу ризично, сè уште во почеток.“ „Не жалам дека тогаш не купив. Секој го купува биткоинот на цената која ја заслужил. Јас едноставно тогаш не ја заслужував.“ Клучната разлика: во 2011 имал 22 години во Варна, без заштеди. Во 2017 бил во Лондон со пари и спремен за инвестиции. Не го убедиле ценовните графици, туку видеата на Андреас Антонопулос, кој детално објаснувал зошто финансискиот систем е суштински скршен – особено темата “final settlement”.

Final settlement: Биткоин обезбедува вистински и ненадминлив трансфер на средства

Пламен објаснува дека кога правиш трансфер во банка, реално тоа е само запис во база на податоци. Вистинскиот „settlement“, моментот кога парите навистина не можат да се повлечат назад, може да трае до еден месец или повеќе. Со биткоин: максимум еден час. По шест потврдени блокови, трансакцијата е финална, без разлика дали праќаш 1 долар или 100 милијарди. „За некој кој сака итно да трансферира 100 милијарди – 5 долари такса е буквално ништо. Системот не разликува граници, јурисдикции, држави, претседатели.“ Уште една клучна предност: ограничено количество – само 21 милион биткоини ќе постојат, нема место за „принтање“ повеќе пари. „Живееме со скршени пари. Во дефиницијата на пари стои дека мора да можеш да штедиш. Денес – не можеш. Значи немаме пари, тоа е реалноста.“

Загуба од 70% – но довербата останува и расте со Bitcoin ATM-ите

Првата куповина – 500 фунти. Биткоинот пораснал од 2.300 на 3.200 долари само додека „се огледал.“ Потоа скокнал до 17.000. Продал – доволно за депозит за куќа. Но потоа прави грешка: на 16.000 ги враќа сите пари. Колегата му рекол „see you at 30k.” Паднало на 3.000. Средната цена на купеното: 8.000-10.000 долари. На дното – минус 70%. „Тогаш не продадов. Продолжив со DCA – секој месец ги вложував заштедите. Зашто? Зашто основата не се сменила. Само тоа што јас лично сум на загуба не менува ништо во логиката зошто биткоинот постои.“ Видел и дека банкоматите за биткоин растат од 1.000 на 4.000 и во време на пад на цената – доказ дека институционални пари и легитимен интерес остануваат.

Bitcoin ETF од Америка: историски момент што ги промени правилата за големи инвеститори

За Пламен, одобрувањето на спот Bitcoin ETF во САД во јануари 2024 година претставува историски момент. „Сега компаниите можат многу полесно да купуваат биткоин преку ETF. Секој граѓанин, преку својата пензиска сметка, може да има изложеност кон него. Денот со прилив од 1 милијарда долари — што тогаш беше рекорд — очекувам да биде надминат, можеби и со 5 милијарди. Тоа воопшто не е малку.“
Директорот на Vanguard претходно изјави: „Додека јас сум на чело, нема да понудиме биткоин“, но си поднесе оставка само еден месец по одобрувањето на ETF-овите, а бордот на директори му порачал дека направил „голема грешка“.
Според Пламен, во следните 10–15 години биткоинот би можел да достигне 10% од вкупниот глобален капитал, додека денес е под 0,1%. „Пазарната капитализација ќе расте побрзо од сè друго — тоа е моето очекување.“

Биткоин максималист со умерен став кон другите криптовалути

Пламен вели за себе дека е „биткоин максималист“ – но со разлика. “Максималист во смисла дека само биткоинот има реална шанса да стане пари на иднината. Dogecoin нема, Litecoin нема, Ethereum нема – во таа смисла. Но тоа не значи дека другите криптовалути се само измами.” Етериум го гледа како акција: „Купувам ETH затоа што верувам дека екосистемот ќе расте и ќе бидат потребни ETH токени за трансакции.” VeChain купувал во 2017, продал со добивка, денес пак купува. За алткоините: „Фундаменталната анализа кај биткоинот ми дава убеденост да не продавам, туку да купувам. Кај алткоините – доминира маркетинг, хајп, Twitter ботови. Тоа е повеќе казино.”

Практичен совет: Зошто секој треба да ги знае своите 12 зборови и кога биткоинот станува незаменлива алтернатива

На крај – практичен совет: „Секој треба да поседува барем малку биткоин. Ако дојде војна, ако замрзнат банкарски сметки, ако инфлацијата ти го изеде капиталот – биткоинот со 12 зборови наизуст го носиш со себе. Никој не може да влезе во твојата крипто-куќа додека ти ги знаеш тие 12 зборови.” „Запомни ги: првиот ден повтори ги. Наутро, пладне, вечер. Следниот ден исто. Го помниш твојот прв мобилен број? Го помниш фиксниот телефон на мајка ти? Истата меморија работи за 12 зборови.” Биткоинот не е за секого. “Ако нема да бегаш од војна, ако апсолутно му веруваш на ЕЦБ, ако инфлацијата не те загрижува – не ти треба. Окај. Но за оние кому им треба – алтернатива нема.”