Како да си ја вратите бојата на побелената коса: Двајца врвни научници ќе ви кажат што открила науката за стресот и стареењето

Содржина:

• Косата е молекуларен хронограф и запишува траги од нашиот стрес
• Случајот на студентката од Стенфорд ја покажува моќта на стресот
• Митохондриите директно влијаат на губитокот и враќањето на бојата на косата
• Само 7% од долговечноста ни е запишана во гените – сè друго зависи од нас
• Дали е навистина можно косата да ја врати својата природна боја преку намалување на стресот?

Косата е молекуларен хронограф и запишува траги од нашиот стрес

Секое влакно на нашата глава има свои слоеви – врвот е најстар, а коренот е најнов. Како што дрвото ги има своите годишни прстени, така влакното ја чува нашата биолошка историја. При високоразлична дигитална анализа, истражувачите забележале влакна со два и три различни сегменти на боја: темен корен, бел среден дел, темен врв, или обратно. Ова јасно укажува дека побелувањето на косата не е неповратен процес. Фактот дека косата може да ја изгуби бојата, но после извесен период да ја врати, покажува дека и самиот процес на стареење е подложен на влијанија и не е строго линеарен.

Случајот на студентката од Стенфорд ја покажува моќта на стресот

За да ја докажат врската меѓу стресот и побелувањето, научниците ги анализирале психолошките состојби покрај структурата на влакносите. Учесниците нацртале временска линија на нивниот стрес, врзана за настани од животот. Една студентка со исклучително јасен пример покажала темен сегмент, два сантиметри целосно бел дел и повторно темен сегмент. Нејзината временска линија на стрес покажала прецизно два месеца со максимален стрес – периодот на поднесување докторат, прекин на врска, решавање семејни проблеми во Европа и преселба во Њујорк. По намалувањето на стресот, косата повторно ја добила својата боја. „Ова беа најстресните два месеца во мојот живот,” изјавила таа. И косата тоа го потврдила.

Митохондриите директно влијаат на губитокот и враќањето на бојата на косата

Анализирајќи ги влакната по делови, со напредна протеомска анализа, истражувачите откриле дека клучната разлика меѓу белите и темните сегменти се – митохондријалните протеини. Во побелената коса има повеќе митохондријална машинерија за трансформација на енергија отколку во обоениот дел. Митохондриите, клеточните органели кои создаваат енергија, играат клучна улога при појавата и повратот на бојата. Д-р Пикар вели: „Стресот, биолошки дефиниран, е сѐ што бара енергија. Психолошкиот стрес, воспалението, продукцијата на цитокини, сите тие бараат енергетски ресурси. Кога клетката е исцрпена, нема доволно капацитет за пигментација на косата.“ Наодот бил потврден во два различни центри.

Само 7% од долговечноста ни е запишана во гените – сè друго зависи од нас

Д-р Пикар нагласува уште една важна бројка: само околу 7% од тоа колку долго ќе живееме е генетски определено. Преостанатите 93% зависат од нашиот начин на живот – исхрана, движење, изложеност на стрес и животната средина. Со ова се руши митот дека долговечноста ни е судбина запишана од раѓање. „Хипотезата беше погрешна”, вели Пикар. „Беше корисна хипотеза, научивме многу, но не ни ги даде одговорите за тоа зошто се разболуваме.” Истражувањата покажуваат дека нашите навики и стресот имаат далеку поголемо влијание отколку што се мислеше.

Дали е навистина можно косата да ја врати својата природна боја преку намалување на стресот?

Одговорот е условен, но и полн со надеж. Научно е докажано дека намалувањето на стресот може привремено да ја врати пигментацијата на косата. Иако врската се уште не е целосно докажана како причинско-последична, совпаѓањата меѓу периодите на стрес и промените во бојата се конзистентно присутни. Ова наод носи една поголема порака: стареењето не е целосно непоправлива состојба. Клетките, па дури и косата, можат да се обноват кога ќе се создадат соодветни услови. Едно влакно што повторно ја вратило бојата е мал, но убедлив доказ дека телото има капацитет за двонасочен развој – напред, но и наназад.