33 советски војници против 70 германски тенкови: Како Црвената армија ги победи нацистите кај Сталинград за два дена

На 24 август 1942 година, на стратешкото возвишение високо 76,3 метри кај Мала Росошка, во близина на Сталинград, се одигра една од најневеројатните приказни за храброст во историјата на Втората светска војна.

Лавина од 70 непријателски тенкови и цел батаљон германска пешадија се пробиваат низ прашината кон позициите на 1379-от стрелачки полк на 87-та стрелачка дивизија. Германските единици штотуку ја пробиле одбраната на 62-та армија во секторот Вертјачиј – Песковатка и се движеле право кон Волга.

Само 33 војници останале отсечени од своите единици во рововите на стратешкото возвишение.

Ова не била специјална единица: судбината собрала пет војници за врска, 17 извидници и 11 автоматчици. Нивниот арсенал бил скромен во споредба со непријателската оклопна сила – обични пушки, митралези, гранати, молотови коктели и само една противтенковска пушка со 20 куршуми.

Два дена оган и железо на возвишението со кота 76,3

Непријателот го затворил обрачот и почнал систематски да го напаѓа ридот. Речиси два дена, германските сили непрекинато ги напаѓале советските позиции. Нацистите ги палеа рововите со пламенофрлачи и испраќаа пешадија веднаш зад тенковите, надевајќи се дека брзо ќе го скршат отпорот. Сепак, групата под команда на помладиот политички инструктор Алексеј Евтифеев, помладиот поручник Георги Стрелков, заменик-политичкиот инструктор Леонид Ковалев и наредникот Дмитриј Пуказов формирала непробоен ѕид на патот на челичната лавина.

Војниците го штеделе секој куршум и стрелале прецизно во целта, а шишињата со запалива смеса ги фрлале точно под моторните делови на германските возила.

Резултатите од овие два дена жестока одбрана ја шокирале дури и дивизиската команда кога веста за битката стигнала до штабот. Советските војници запалиле и онеспособиле 27 непријателски тенкови и убиле до 150 нацистички војници, принудувајќи ја огромната оклопна група да се сврти и да се повлече. Сите 33 бранители на ридот преживеале – само еден војник бил ранет, а неколку други претрпеле тешки изгореници од непријателските пламенофрлачи. Со целосно потрошена муниција и без капка вода за пиење, одредот извршил прикриен марш во целосен мрак и се повлекол кон фармата Дубински.

Список на лист од тетратка

Во зори на 26 август, по долго барање, Илја Лебедев, главниот уредник на дивизискиот весник, и поручникот Хаим Малтински пристигнале во селото. Тие тргнале да ги бараат хероите по итна наредба од дивизискиот комесар. Пред нив стоеле триесет и три мажи во искинати војнички униформи, целосно покриени со црни саѓи и прашина, со изгорени раце и преврзани глави. За да ги реконструира настаните од тие два дена и да ја евидентира улогата на секој човек во битката, помладиот поручник Стрелков извадил молив и парче хартија и почнал да запишува на една скршена плоча. Војниците се надополнувале едни со други, реконструирајќи ги деталите од битката и помагајќи правилно да се запише секое име.

До септември 1942 година, целата земја дознала за „33-те херои од Сталинград“ преку воените весници и централниот весник „Правда“. Во близина на Мамаев Курган, генерал Гуров, член на Воениот совет на 62-та армија, им доделил високи одликувања на учесниците во битката: седуммина го добиле Орденот на Ленин, 15 Орденот на Црвена Ѕвезда, а останатите биле наградени со медали „За храброст“ и „За воени заслуги“. Сепак, одликувањата не стигнале веднаш до своите приматели. Војникот Семјон Калита бил ранет во раката во тие денови и бил евакуиран во Уфа. За своето одликување дознал случајно, токму во болничката соба, од друг ранет војник. Војникот Филип Жезлов, кој по битката бил префрлен во друга единица, го добил орденот дури 22 години подоцна, во пресрет на дваесетгодишнината од Денот на победата.

Од кутија за минофрлач до музејски експонат

Судбината на страницата од тетратката што го содржела списокот на хероите не била помалку извонредна. Уредникот Илја Лебедев го носел овој пожолтен документ во својата папка за документи во текот на целата војна – низ Сталинград, Донбас, Крим, Белорусија, Полска и Источна Прусија, па сè до Австрија. По победата, Лебедев заминал да служи на Далечниот Исток и привремено оставил дел од својата фронтовска архива во кутија за минофрлач на таванот на куќата на неговата свекрва во Калинин. Не разбирајќи ја историската вредност на пожолтените хартии, жената решила да ја искористи архивата за домашни потреби и со хартиите ги обложила ѕидовите на својата куќа.

Папката што ја содржела драгоцената страница од тетратката за чудо преживеала на таванот. Децении подоцна, токму овој документ му помогнал на Лебедев да ги пронајде преживеаните учесници во легендарната битка, да ја утврди судбината на 28 војници и да организира голема средба во Волгоград во 1972 година. Во тоа време, непроценливиот документ бил официјално предаден на Музејот-резерват „Битката кај Сталинград“ за трајно зачувување.