Три мистериозни „патишта“ на ридовите во Шкотска со векови ги збунуваат научниците – дури и Дарвин не знаел како настанале
Со векови, таканаречените „Паралелни патишта“ во долината Глен Рој во шкотските висорамнини претставувале една од најголемите геолошки загатки во Европа. На планинските падини се протегаат три совршено рамни, хоризонтални тераси, толку правилни што изгледаат како човечка рака намерно да ги врежала во каменот.
Содржина:
Фион МекКумхаил и ловците што, според легендата, си направиле премини низ стрмнините
Според локалниот шкотски фолклор, овие патишта биле направени од митскиот џин Фион МекКумхаил и неговите ловци, за полесно да се движат низ стрмните планински предели. Други, пак, тврделе дека станува збор за траги од библискиот потоп. Но прашањето зошто некој би градел три паралелни патишта на висинска разлика од само неколку десетици метри, долго време немало логичен одговор.
Во 1838 година Дарвин напишал дека Глен Рој „буквално ме запрепасти“
Некои од најголемите умови на 18 и 19 век го посетиле Глен Рој за да ја истражат мистеријата, меѓу нив и младиот Чарлс Дарвин. Восхитен од глетката, тој запишал: „Ова е далеку највпечатливата област што некогаш сум ја испитувал… Глен Рој буквално ме запрепасти“.
Дарвин категорично ја отфрлил теоријата за библиски потоп и поставил своја научна хипотеза: тврдeл дека терасите се древни морски плажи од времето кога шкотското копно постепено се издигнувало од океанот. Иако самиот признал дека не успеал да пронаjде ниту една морска школка, со години тврдоглаво ја бранел својата теорија.
Луис Агасиз ги видел полираните карпи кај Бен Невис и го сменил одговорот
Сепак, Дарвин не бил во право. Швајцарско-американскиот природонаучник и геолог Луис Агасиз успеал точно да го одгатне потеклото на чудните патишта. Истражувајќи го подножјето на Бен Невис, Агасиз открил јасни траги од глацијална ерозија — полирани карпи и моренски наноси идентични со оние во швајцарските Алпи.
Агасиз докажал дека пред околу 13.000 години, за време на последното ледено доба, огромен ледник го блокирал излезот од долината Глен Рој, создавајќи џиновско ледничко езеро. Како што климата постепено се менувала и ледникот се топел на три различни нивоа, езерските води формирале три последователни крајбрежни линии. Кога ледот конечно се стопил и водата истекла, бреговите на некогашното езеро останале врежани на ридовите како совршени патишта.
„Колкумина од нас само се сопнаа на тие проклети тераси!“
Дарвин дури во 1862 година јавно признал дека згрешил, пишувајќи со самокритична доза хумор: „Сега и засекогаш се откажувам од Глен Рој и сите негови тајни. Колкумина од нас само се сопнаа на тие проклети тераси!“
Така, она што со векови изгледало како човечки пат, митска градба или трага од потоп, се покажало како замрзнат потпис на исчезнато езеро — оставен високо на шкотските ридови, доволно јасен за да збуни дури и еден од најголемите научни умови во историјата.
Коментирај анонимно