Света Гора е забранета за жени, но овие Србинки се исклучок: Знаете ли каква легенда се крие зад ова правило?
Света Гора е еден од најголемите духовни центри на православниот свет, а таму својот духовен мир редовно го пронаоѓа и светскиот тениски ас Новак Ѓоковиќ. Овој пат на светото место отпатува во придружба на својот татко Срѓан и чичкото Горан.
На социјалните мрежи се појави фотографија од српскиот царски манастир Хиландар, каде што Ноле присуствуваше на свечена литургија и на одбележување на манастирскиот празник.
Света Гора се наоѓа на полуостровот Халкидики, во северниот дел на Грција, на најисточниот од трите краци, Атос. Денес таму има 20 православни манастири и мноштво помали монашки заедници, скитови и келии, во кои живеат пустиници што не сакаат контакт со современиот свет и својот живот целосно го посветуваат на непрестајна молитва.
Атос е автономна монашка држава под грчки суверенитет. Само монасите смеат постојано да живеат на Света Гора, а сите други посетители мора да имаат специјална писмена дозвола, позната како дијамонитирион. На полуостровот моментално живеат околу две илјади монаси. Духовно, Света Гора е под директна јурисдикција на Вселенскиот патријарх од Цариград. Секој што живее таму, откако ќе се замонаши, автоматски добива грчко државјанство без бирократски формалности.
Содржина:
„Нека ова место биде твое наследство и твоја градина“
Зошто Света Гора со векови е строго забранета за жени, според правилото познато како Аватон, се објаснува со добро позната христијанска легенда.
Според преданието, Пресвета Богородица еднаш пловела заедно со Светиот апостол Јован кон Кипар, кога на морето се подигнала силна бура. Брановите ги принудиле да се засолнат и да пристанат токму на брегот на Атос, во близина на денешното пристаниште на манастирот Ивирон.
Богородица излегла на брегот и, восхитена од божествената убавина на природата, го благословила местото и го замолила својот Син, Исус Христос, полуостровот да и го подари нејзе. Тогаш од небото се слушнал глас: „Нека ова место биде твое наследство и твоја градина, рај и пристаниште на спасението за сите што бараат духовен спас“.
Од тој миг, Света Гора е целосно посветена на Мајката Божја и затоа таму не е дозволен пристап на ниту една друга жена.
Постои и попрактично објаснување: Света Гора е место каде што живеат исклучиво машки монашки братства, па пристапот на жените е забранет за монасите да не бидат доведени во искушение и нивните мисли да не бидат одвлечени од светата духовна мисија. До 11 век на полуостровот било толерирано присуството на локални овчари, но потоа Вселенскиот патријарх најстрого го забранил нивниот пристап.
Причината била едноставна: овчарките честопати ги вознемирувале монасите, па се случувало манастирите да губат послушници и калуѓери.
Забраната се протега и надвор од човечкиот свет. На Света Гора со векови е забрането присуство и на женски домашни животни. Постојат само два исклучоци: мачките, кои ловат глувци и стаорци и така ги чуваат резервите на храна, но и древните ракописи и повелби во манастирските архиви; и кокошките, кои несат свежи јајца, од чии жолчки традиционално се прават природни бои за зографско иконописување.
Од храмот на Зевс до Велика Лавра во 963 година
Атос во претхристијанско време бил познат по многубожечки пагански храмови, а особено прочуен бил храмот посветен на Зевс, на самиот врв од планината. Околу овие светилишта живеело локално население, но кога и зошто точно било раселено, историјата не бележи сосем прецизно.
Легендата вели дека во мигот кога Богородица стапнала на брегот, сите пагански идоли и храмови се урнале сами од себе, вклучувајќи го и Зевсовиот храм. Гледајќи го тоа чудо, жителите на Атос го примиле христијанството, а на местото на паганскиот храм подигнале дрвен христијански манастир посветен на Свети Климент.
Историчарите веруваат дека арапските пирати биле главните виновници за иселувањето на цивилното население. Тие постојано ги пустошеле крајбрежните градови на Халкидики, па народот избегал од Атос. Останала само мала група сиромашни испосници, кои морските разбојници не ги допирале бидејќи немале ништо вредно за грабеж.
Ова свето место во минатото го посети и познатиот холивудски актер Мел Гибсон.
Официјалната наука бележи дека дури од 7 век постојат сигурни пишани сведоштва од Света Гора, која во тоа време станала сигурно засолниште за монасите што се повлекувале пред исламските освојувања.
Како организирана манастирска заедница, Света Гора формално е основана во 963 година, кога монахот Атанасиј го изградил манастирот Велика Лавра, денес најстар и најголем меѓу сите 20 светогорски манастири. Монашката заедница уживала постојана заштита и финансиска помош од византиските цареви, од руските владетели, а во долг период по пропаста на Византиското Царство и од средновековните српски владетели.
Владетелите со векови донирале злато и имоти и биле главни покровители на целиот Атос. Покрај Хиландар, биле градени и обновувани манастирите Симонопетра, Григоријат и Свети Павле, каде што со векови богослужбата се вршела на словенски јазик.
Царицата Елена ја носеле во затворена носилка за ногата да не ја допре светогорската земја
Манастирот Хиландар е единствен меѓу светогорските светилишта бидејќи, според историското предание, Богородица му дозволила на царот Душан таму да ја доведе својата сопруга, царицата Елена, за да ја спаси од смртоносната чума што беснеела на Балканот.
Сепак, од огромна почит кон светоста на местото, царицата всушност престојувала во пристаништето Хрусија. Кога се движела на копно, била носена во специјална затворена носилка, така што нејзината нога никогаш директно не ја допрела светогорската земја.
Уште една позната историска личност се споменува во хрониките. Манастирот Свети Павле го обновил деспотот Ѓураѓ Бранковиќ, а заедно со уште неколку светилишта богато го дарувала неговата ќерка Мара Бранковиќ.
Отоманските хроники бележат дека по тој повод Мара лично отпатувала на Света Гора. Манастирското предание, пак, вели дека е вистина оти султанијата Мара, која била омажена за султанот Мурат Втори, била голем ктитор, но не стапнала на тлото на полуостровот токму поради длабока свест и почит кон древната забрана за жените.
Се до почетокот на 20 век, на Света Гора можело да се стигне и по копнен пат преку тесниот премин кај Провлака, кој го спојува полуостровот со копното.
Но, откако одредени жени почнале да ја користат оваа патека за тајно и неовластено да влезат на Света Гора, грчките власти таму подигнале висока безбедносна ограда и строго го забраниле влезот за пешаци, без оглед на полот. За секое прекршување на оваа строга законска одредба денес е предвидена казна од една година затвор.
Коментирај анонимно