Нацистите бараа да знаат дали авторот на „Хобитот“ Џ.Р.Р. Толкин е Евреин, а неговиот одговор стана легендарен
Во 1938 година, додека берлинската издавачка куќа „Рутен и Ленинг“ преговарала за германски превод на „Хобитот“, Џ. Р. Р. Толкин добил прашање што не било литературно, туку расно. Од него било побарано официјално да докаже дека има ариевско потекло. Неговиот одговор не бил вик, туку реченица составена со прецизност на филолог и достоинство на човек што одбива да ја прифати логиката на омразата.

Содржина:
- Гебелс во 1933 година ја презеде целата германска култура преку Културната комора на Рајхот
- Берлинската куќа „Рутен и Ленинг“ побара доказ за Толкиновото потекло пред да го објави „Хобитот“
- „Целосно штетна и ненаучна“ била нацистичката расна доктрина во приватното писмо до Анвин
- „Жалам што се чини дека немам предци од тој надарен народ“ напиша Толкин во поострата верзија
- „Јас не сум со ариевско потекло, односно индоиранско“ стои во нацртот од 25 јули 1938 година
- „Барањето тоа да се применува и врз граѓани на друга држава е крајно несоодветно“
- Режимот што барал доказ за крвната линија се распадна за една деценија, а „Хобитот“ стигна до над 100 милиони примероци
Гебелс во 1933 година ја презеде целата германска култура преку Културната комора на Рајхот
Нацистичкиот режим го постави главниот пропагандист на Адолф Хитлер, Јозеф Гебелс, на чело на целокупниот германски културен живот. Тој ја формираше Културната комора на Рајхот, со посебни оддели за филм, музика, театар, печат, литература, ликовна уметност и радио, и ја искористи за целосно да ги исфрли еврејските уметници од германската култура.
Новите прописи практично им оневозможија на Евреите да учествуваат во главните германски културни активности, освен ако не добиеле специјална дозвола за работа. Во тој обид Германија да се „исчисти“ од секоја култура што немала ариевско потекло, германските издавачи почнале да бараат доказ за потекло дури и од странски автори.

Берлинската куќа „Рутен и Ленинг“ побара доказ за Толкиновото потекло пред да го објави „Хобитот“
Англискиот автор Џ. Р. Р. Толкин и неговиот британски издавач Стенли Анвин во 1938 година отвориле преговори со берлинската издавачка куќа „Рутен и Ленинг“ за германски превод на неговиот неодамна објавен хит роман „Хобитот“.
Потоа од Германија пристигнало писмо со официјално барање: Толкин да достави доказ дека има ариевско потекло. Барањето го разгневило. Наместо брза реакција, тој подготвил две можни верзии на одговор до својот издавач.

„Целосно штетна и ненаучна“ била нацистичката расна доктрина во приватното писмо до Анвин
Толкин приватно му напишал на Анвин дека ја презира нацистичката расна доктрина, нарекувајќи ја „целосно штетна и ненаучна“. Додал дека има многу пријатели Евреи и дека сериозно размислува целосно да се откаже од идејата за германски превод на книгата.
На својот издавач му понудил две варијанти на одговор: една во која вешто го избегнува прашањето, и втора во која одговорил со невероjатна класа и интелект својствени за 1930-тите години. Одлуката му ја препуштил на Стенли Анвин. Се уште не е сосема јасно кој одговор точно го добиле Германците, иако според биографските податоци, издавачот ја избрал пократката и подипломатска верзија.
„Жалам што се чини дека немам предци од тој надарен народ“ напиша Толкин во поострата верзија
Во поострата од двете верзии, онаа што денес најчесто се цитира, Толкин прво ја поправил самата основа на нацистичката заблуда. Тој истакнал дека Аријците имаат индоиранско потекло, а не дека потекнуваат од северна Европа.
Потоа директно преминал на суштината, наведувајќи дека не е Евреин, но дека има исклучително висока почит кон нив: „Жалам што се чини дека немам предци од тој надарен народ“, напишал Толкин.
Во истата нацрт-верзија упатил и директен удар кон расните политики на нацистичка Германија, наведувајќи дека полека почнува да жали за своето германско презиме: „Не е далеку времето кога германското име веќе нема да биде извор на гордост“, истакнал познатиот автор.
„Јас не сум со ариевско потекло, односно индоиранско“ стои во нацртот од 25 јули 1938 година
Еве ја нацрт-верзијата на историското писмо што Толкин го напишал до издавачката куќа „Рутен и Ленинг“:
„Нортмур Роуд 20, Оксфорд, 25 јули 1938 година
Почитувани господа,
Ви благодарам за вашето писмо. Жалам што не ми е сосема јасно што точно подразбирате под терминот arisch. Јас не сум со ариевско потекло, односно индоиранско; колку што ми е познато, ниту еден од моите предци не зборувал хиндустански, персиски, ромски или кои било сродни дијалекти. Но, ако треба да разберам дека ме прашувате дали сум од еврејско потекло, можам само да одговорам дека жалам што се чини дека немам предци од тој надарен народ.
Мојот прапрадедо дошол во Англија во осумнаесеттиот век од Германија: според тоа, најголемиот дел од моето потекло е чисто англиски, и јас сум англиски поданик, што би требало да биде сосема доволно. Сепак, бев навикнат со гордост да гледам на моето германско презиме, и продолжив да го правам тоа во текот на целиот период на неодамнешната жална војна, во која служев во англиската армија. Сепак, не можам да се воздржам од коментар дека доколку ваквите дрски и нерелевантни прашања станат правило во областа на литературата, тогаш не е далеку времето кога германското име веќе нема да биде извор на гордост.
„Барањето тоа да се применува и врз граѓани на друга држава е крајно несоодветно“
„Вашето прашање несомнено е поставено за да се усогласите со законите на вашата сопствена земја, но барањето тоа да се применува и врз граѓани на друга држава е крајно несоодветно, дури и кога тоа би имало (како што нема) какво било значење за вредноста на моето дело или неговата подобност за објавување, за што очигледно веќе сте се увериле без оглед на моето потекло (Abstammung).
Верувам дека овој одговор ќе го оцените како задоволителен и останувам со почит,
Џ. Р. Р. Толкин“
Режимот што барал доказ за крвната линија се распадна за една деценија, а „Хобитот“ стигна до над 100 милиони примероци
Без оглед на тоа дали ова конкретно писмо некогаш стигнало во Германија, неговата порака силно одекнала тогаш, а одекнува и денес. На Толкин не му било потребно да вика за јасно да го искаже својот презир. Тој едноставно ја зел изопачената логика на нацистите, ја анализирал со прецизност на врвен филолог и им ја вратил назад, разобличена со нивните сопствени дефиниции.
Речиси деведесет години подоцна, „Хобитот“ е преведен на десетици јазици и продаден во над 100 милиони примероци ширум светот, додека режимот што некогаш барал доказ за крвната линија на Толкин се распадна само една деценија подоцна. Понекогаш најтрајниот одговор на омразата не е подигната тупаница, туку совршено срочена реченица која одбива воопшто да го сфати прашањето сериозно.

Коментирај анонимно