Иван Јакобовиќ: хрватскиот иноватор што тврди дека направил печка за греење без пари

Содржина:

• Иноваторот кој стои зад грандиозни идеи и патенти продадени низ Европа
• Како појавата на перманентните магнети од тврд диск го инспирирала „Д-стројот“
• Уредот за кој Јакобовиќ тврди дека индуцира топлинска енергија за греење вода до 90°C
• Визија за самодоволни згради на струја од фотоволтаици без загадување
• Дискусиите и сомневањата: бесплатна енергија само во приказните
• Значењето на приказната и пораката зад иновацијата
• Јакобовиќ накусо: „Ова функционира. Дојдете, гледајте, мерете. Јас не продавам бајки, продавам принцип.“

Иноваторот кој стои зад грандиозни идеи и патенти продадени низ Европа

Пред неговиот најнов уред, „Д-строј“, Јакобовиќ ја гради својата репутација како иноватор што создал постројка за биодизел со 0% сулфур – патент кој бил продаден за пристоен износ во Белгија. Таму, за своите заслуги, добил и витешка титула и понуда да се пресели со лабораторија и адреса, понуда што ја одбил за да остане во Доња Бебрина. Потоа се истакнал со UV-озонски ауспух што наместо штетни гасови испушта мешавина од H₂O и CO₂, а неговата канта за ѓубре со дозатор и јонизатор што го спречува ширењето на бактерии е патентирана инспирирана од непријатен мирис што го пречекал на Мал Лошињ. Ова е човек кој ги брка проблемите и не ги чека случајно да му се појават.

Како појавата на перманентните магнети од тврд диск го инспирирала „Д-стројот“

Јакобовиќ вели дека размислувал за идеите на Тесла, левитација и за фактот дека кога ќе откаже hard disk drive, внатре остануваат перманентни магнети. Од тука произлегол и неговиот прототип „Д-строј“: дискови изработени од алуминиум што ротираат, во кои се вградени магнети извадени од стари компјутерски дискови. Логиката му е поетски наивна, но амбициозна – ако за изработка на тие магнети е вложена енергија, дали може нешто од неа да се врати преку нов механизам? Така се раѓа „Д-стројот“ – комбинација од рециклирани материјали и магнетна индукција.

Уредот за кој Јакобовиќ тврди дека индуцира топлинска енергија за греење вода до 90°C

Според описот на Јакобовиќ, уредот грее вода преку индукција: електромотор ги врти дисковите со вградени магнети што ротираат покрај бакарни завојници или цевки; така се предизвикува индукција што води индуцирана топлина. Водата може да се загрее до 90°C и да се регулира до посакувани вредности. Во своето објаснување, тој конкретно зборува: „Топлината ја произведуваме со индукција. Магнетите ротираат покрај дискови кај кои има бакарни завојници и така доаѓа до индукција и загревање до 90 степени. Потоа температурата може да се регулира според зададени вредности. За греење доволни се 60–70 степени, што значи дека имаме и вишок топлина. Тогаш, по команда што ние ќе ја одредиме, дисковите по потреба ќе се вклучуваат и исклучуваат.“ Наведува и 420 неодиумски магнети што ротираат во близина на бакарна завојница, додека пумпа ја циркулира водата. Кога температурата ќе се зголеми, системот автоматски го исклучува моторот и го одржува нивото.

Визија за самодоволни згради на струја од фотоволтаици без загадување

Визијата на Јакобовиќ оди подалеку од печка за дома – тој замислува згради кои функцинираат самостојно, со фотоволтаици што ја обезбедуваат целата потребна електрична енергија, одвоено од мрежата. Вишокот енергија се складира во резервоари со топла вода или климатизациски системи, за подоцна да се изкористи. Во иднина, лифтовите би можеле да предаваат вишок потенцијална енергија во работен флуид за греење или ладење на објекти. Тоа е визија што носи урбана трансформација, не само индивидуална самодоволност.

Дискусиите и сомневањата: бесплатна енергија само во приказните

Во јавноста се појавуваат два табора: едни што сакаат да веруваат дека конечно некој „го скршил кодот“, и други – инженери, практичари, скептици – што веднаш ги истакнуваат слабостите: за уредот е потребен електромотор, значи струја, а соларните панели во зима тешко обезбедуваат стабилен извор токму кога најмногу е потребно. Коментарите се јасни: „Џабе“ нема ништо. Потребна е електрична енергија, од мрежа или од солар, инвестицијата не е мала, а вистинската проверка лежи во тестирања на обични куќи, со реални сметки и реални загуби. Јакобовиќ тврди дека има решение; скептиците ја бараат доказната моќ.

Значењето на приказната и пораката зад иновацијата

И ако проектот не донесе очекуван револуционерен пробив, приказната на Јакобовиќ ја има својата тежина: старите форми на греење се дефинитивно застарени и иновативните алтернативи се нужност – системи што нема да зависат од политички условени горива, што нема да загадуваат, ќе бидат интегрирани со обновливи извори и ќе овозможуваат контрола и стабилност. Дали „Д-стројот“ ќе биде решение? Јакобовиќ смело верува – скептиците чекаат докази на дело во зима, во реални кујќи, со реални сметки. Но, дури и така, самото постоење на оваа идеја покажува дека во Доња Бебрина постои човек што се осмелил да мисли поинаку.

Јакобовиќ накусо: „Ова функционира. Дојдете, гледајте, мерете. Јас не продавам бајки, продавам принцип.“

Јакобовиќ не бара аплауз, туку признавање на својот принцип. „Ова функционира. Дојдете, гледајте, мерете. Јас не продавам бајки, продавам принцип.“ Дали принципот ќе успее масовно – ќе го покажат идните тестови и масовната употреба. Но приказната за него кажува многу и за Балканот: дека меѓу илјада „нема шанса“, секогаш ќе се најде барем еден што ќе рече „ај да пробам“. Во свет каде што секоја година плаќаме се поскапо за истата топлина – ова е вредна поента за сите нас.