Како Бугаринот Пламен Стајков успеа од работник во автоперална да стане глобален директор во IBM

Содржина:

• Детството на Пламен: сиромаштија без планови и животна дисциплина, а не топлина
• Тинејџерската борба: работа од 13 години и утехата во компјутерските игри ја гради вистинската рутина
• Првиот вистински чекор во ИТ: компјутерски клуб и одговорност за хаосот на 120 машини
• Софија, кабли, скршена суета и пазарот што те мие: балканскиот град не ти должи ништо
• Обвинет за туѓа кражба: губење на доверба е полошо од сиромаштија
• Самоукинат SQL и старт во IT кариера: упорност без курсеви и академии
• Индустриска фабрика и распламтување на хаос: ноќта кога сите шишиња беа дефектни
• Десетици сертификати, магистратура и учење во бањата: сакај успех, плати ја цената
• Деценија во ХП: го вработуваат за да изгради тим кој ќе ги сруши балканските стереотипи
• Глобалната сцена: влез во IBM и менаџирање тим од стотици луѓе
• Балканската реалност и победата над комплексите: пораката на Пламен за оние што тргнуваат од дното

Детството на Пламен: сиромаштија без планови и животна дисциплина, а не топлина

Пламен е роден во 1982 година во Стара Загора, израснат со самохрана мајка и баба. Од мал научил дека нема резерви — нема безбедносна мрежа, нема фамилијарен капитал, нема врски што ќе те спасат. Тој период го опишува сурово: половни алишта, ограничувања, и една реалност каде што не можеш да си дозволиш ни да се залажуваш. Од тој период, му останала и реченицата од неговиот татко: „Сине, ако можеш — заврши го сам. Јас можам да ти помогнам, ама нема да ти помогнам. Ако јас го направам, ти ќе растеш помал. Ако ти го направиш — ќе пораснеш.“ Ова не е топла семејна мудрост, туку дисциплина — нема кратенки, нема лесни патишта.

Тинејџерската борба: работа од 13 години и утехата во компјутерските игри ја гради вистинската рутина

На само 13 години, Пламен морал да работи — не од амбиција, туку од потреба. Лепел плакати по бандери, работел во автоперална, градежништво, бар. Секој од тие работи го научил дека трудот е навика, а не само идеја. Компјутерите му стануваат засолниште, свет во кој може да победи без агресија: „Ми се допадна тоа што можев да победам без да сум агресивен. Во игрите, победуваше оној што мислеше подобро.“ Токму игрите му ги носат тактиката, упорноста, трпението и гладта за подобрување.

Првиот вистински чекор во ИТ: компјутерски клуб и одговорност за хаосот на 120 машини

Следниот чекор не дошол како план, туку како шанса што ја зграпчил. Влегол во компјутерскиот клуб „Сан Марино“, со 120 машини — таму се пуштаат игри, се одржуваат системи, се решава хаос. Учел што е одговорност кога си млад: ако нешто падне, тоа не чека. Професорот му вели дека е време за нешто сериозно, не е пофалба, туку предупредување и признание дека некој видел потенцијал.

Софија, кабли, скршена суета и пазарот што те мие: балканскиот град не ти должи ништо

Кога се преселува во Софија, очекува канцелариска работа, но добива кабли по згради, низ маала. Првиот ден оди во Љулин облечен во костум — но го чека прашина и реалност која ја уништува суетата, но ја гради отпорноста. Од пазарот учи дека градот не ти должи ништо. По интервјуа, се судрува со измами: му бараат пари за апликација, документ, тест. Одлучен е: „Не сум дошол да плаќам за да ме земете. Јас сум дошол да работам.“

Обвинет за туѓа кражба: губење на доверба е полошо од сиромаштија

Во продавница за хардвер учи што е продажба и функцоналноста на системите, но доживува тежок удар: колега краде, а сомнежот паѓа на него. “Ако ќе ме обвинувате — чао. Не сакам да работам таму каде што морам да се бранам од лаги.” Кога довербата исчезнува, заминува импулсивно и радикално. Научена лекција: загубената доверба не се враќа лесно.

Самоукинат SQL и старт во IT кариера: упорност без курсеви и академии

Пресврт од хардвер до ИТ: сам учи SQL преку книги и експериментирање, без помош од курсеви или туторијали. Се вработува како помлад програмер во Евроинс/Еврохолд, затоа што покажува логика, дисциплина и глад за учење. Работи на систем за полиси, приходи и расходи, станува “врската” меѓу програмирање и инфраструктура. Покажува дека основата, логиката и желбата се повеќе од статусот “гуру”.

Индустриска фабрика и распламтување на хаос: ноќта кога сите шишиња беа дефектни

Работа во производствена фабрика ја открива вистинската индустрија: тешки чевли, топлина и производство што не трпи застој. Развива дигитален систем за контрола: скенери, сензори, воздух за дефектни шишиња. Една ноќ, машината одлучува дека сите шишиња се дефектни и ги стрела по подот — стакло е секаде. Причината: врската со базата паднала, системот паничи без податоци. Решението? Отпорност, резервни бази, автоматски бек-ап сценарија. Оваа лекција ја носи понатаму: една само една грешка може да има огромни последици во реалниот свет.

Десетици сертификати, магистратура и учење во бањата: сакај успех, плати ја цената

Сфаќа дека формалното образование не е доволно, инвестира во 30–40 професионални сертификати од оперативни системи, програмирање, инфраструктура. Магистратурата ја завршува учејќи во бањата: „Учев во бањата, на мијалникот — затоа што само таму имаше тишина.“ Формула едноставна: сакаш да бидеш над другите — плати ја цената со труд и жртви, не со статуси.

Деценија во HP: го вработуваат за да изгради тим кој ќе ги сруши балканските стереотипи

HP го бара, не тој нив. Го земаат да гради тим во Бугарија што ќе поддржува германски клиенти. Процесите ги кова од нула, а на запад се појавува стравот: „ќе нè заменат.“ Пламен ја руши стигмата: „Не сме вредни само затоа што сме поевтини. Вредни сме затоа што сме трудољубиви, интелигентни и брзо се адаптираме.“ Станува тим-лидер, па менаџер, па управува поголеми организации, учи корпоративна политика, глобални стандарди и интеркултурно водство.

Глобалната сцена: влез во IBM и менаџирање тим од стотици луѓе

Во 2016 година, влегува во IBM привлечен од историјата и иновациите на компанијата. Ангажиран е да создаде и води тим за IBM системи — складишта, сервери, мејнфрејм. Тимот брои над 500–600 луѓе. „Кога дојдов, веќе имав тим од над 500–600 луѓе.“ Неговата најважна менаџерска лекција: „Не смееме да ги приравнуваме луѓето. Ние немаме исто искуство, исто образование, ист живот. Мора да имаш стандарди — ама не и да очекуваш сите да бидат ти.“

Балканската реалност и победата над комплексите: пораката на Пламен за оние што тргнуваат од дното

Пламен не продава сон, туку реалност — ако почнуваш од нула, ќе работиш повеќе, ќе трпиш повеќе и ќе плаќаш повеќе. Ќе има периоди кога ќе се чувствуваш без излез, но мора да станеш. Комплексите се стартна точка, не судбина. Победуваш ако секој ден учиш, си корисен и ја плаќаш цената без сожалување. За крај, вели: „Нема бесплатен ручек. Ако не си ја платиш цената — нема ни да стигнеш.“