Наука и технологија

Редок минерал откриен во метеорити со чудна карактеристика: топлотната спроводливост кај него останува ИСТА при различни температури

Научниците открија редок минерал, досега најден само во древни метеорити и на Марс, кој има неверојатно својство – неговата топлотна спроводливост не се менува со порастот на температурата, што е спротивно на сѐ што знаеме за материјалите. Овој феноменален материјал може да биде клучот за нови индустриски технологии и огромно намалување на загадувањето.   Содржина: …

Научниците можеби открија природен „Оземпик“: Што ако микробите во цревата го држат клучот до здравјето на шеќерот и слабеењето?

Научниците идентификуваа можен природен начин за регулирање на шеќерот во крвта и желбата за благо, слично на ефектите од познатиот лек Оземпик. Истражувањата на Универзитетот Џиангнан во Кина открија дека цревните микроби и нивните метаболити се клучни за создавање на хормонот GLP-1 – главен регулатор во контролата на шеќерот и апетитот. Ова откритие може да …

Психијатар предупредува: Вештачката интелигенција предизвикува нова епидемија на психоза

Се почесто, медицинските експерти алармираат за драматичен раст на случаи каде луѓето, после интеракции со AI четботи, паѓаат во тешки психички кризи – вклучително и параноја, заблуди и губење на врската со реалноста. Овој феномен, наречен „AI психоза“, добива загрижувачки размери, потенцира водечкиот психијатар од Калифорнија, кој сведочи дека десетина луѓе со вакви симптоми биле …

Откриена е најголемата црна дупка во универзумот – „чудовиште“ што ја свиткува светлината во гигантски прстен!

Астрономите открија црна дупка со маса 36 милијарди пати поголема од Сонцето, толку тешка што ја извиткува светлината на цела галаксија и создава речиси совршен Ајнштајнов прстен. Спектакуларната гравитација на оваа црна дупка „претвора“ трилјади ѕвезди во астрономски украси, и е 10.000 пати помасивна од црната дупка во срцето на Млечниот Пат. Научниците сметаат дека …

Tether станува најголем акционер во Rumble: Големи планови за вештачка интелигенција и напредна компјутинг технологија

Rumble, популарната платформа за видеа и позната по својот поддржувачки став кон Биткоин, прави драматичен исчекор во светот на вештачката интелигенција и високо-перформансен комјутинг. Со планираното купување на Northern Data — технолошка компанија лидер во инфраструктура за AI — ќе дојде до голема промена во сопственичката структура и можност за раст на компаниите. Содржина: Rumble …

Љубов под надзор на алгоритам: Дали сме подготвени да ѝ ја довериме судбината на љубовта на вештачка интелигенција?

Современото онлајн запознавање е опишано како кошмар – преполно со лажни профили, клише пораки и апликации што ја комерцијализираат самотијата. Наместо искрени средби, добиваме бесцелно скролање низ фотографии и алгоритми кои нѝ диктираат со кого да се поврземе. Но, новата апликација Sitch оди чекор понатаму: ја заменува дури и првата комуникација со друг човек – …

Најголемата тужба за авторски права во историјата може да ја уништи вештачката интелигенција

Минатиот месец, федерален судија во САД донесе одлука што би можела да ги вклучи милиони писатели во тужба за повреда на авторски права против стартапот Anthropic. Се тврди дека нивниот AI чатбот Claude бил „научен“ користејќи пиратски книги симнати од таканаречени „сенки-библиотеки“ како LibGen. Овој случај може да стане најголемата тужба за авторски права во …

Визија за иднината: Вселенски брод долг 58 километри ќе носи 2.400 луѓе кон Алфа Кентаур

Тим од инженери го дизајнираше замислениот вселенски брод „Хризалис“, долг дури 58 километри, што може да пренесе до 2.400 колонизатори до Алфа Кентаур — најблискиот ѕвезден систем до нашиот. Овој футуристички брод освои прво место на натпреварот за дизајн „Project Hyperion“, организиран од меѓународен конзорциум на научници, инженери и урбанисти. Веста ја објави Live Science. …

Шокантен експеримент: Научници им даваа на една група луѓе ултрапроцесирана храна, а на друга целосно природна – разликата во тоа што им се случило е неверојатна

Додека индустрискиот систем за храна ја турка ултрапреработената храна до секој агол на светот, новите истражувања потврдуваат колку всушност оваа современа исхрана може да биде штетна, дури и кога изгледа „здрава“ однадвор. Научниците посочуваат: разликата меѓу тоа што го јадеме и тоа што ни се случува во телото е огромна.   Содржина: Научен експеримент: Испитаниците …

Воена контрола над умот: Руска државна корпорација развива чипови за потиснување „несакани“ мисли кај војници

Домот на секој војник — особено некој млад, свежо регрутиран — е место на голем психолошки притисок. Паника, црни мисли и очај можат да го срушат внатрешниот свет на еден човек. Наместо психолошка помош, дали иднината ни носи импланти кои на биохемиско ниво ќе ги блокираат „несаканите“ мисли? По интернет кружат шпекулации дека гигантот „Ростек“ …

Генијалност и лудило: Познати умови кои живееле со шизофренија

Шизофренијата е тешка болест што често го прави животот на заболените страшно тежок, ја скратува нивната возраст и ја нарушува комуникацијата со светот. Но историски гледано, некои од најголемите генијалци на човештвото ја носеле во себе токму оваа болест – и дел од нивните уникатни успеси се поврзуваат токму со неа. Науката денес се обидува …

Неверојатно откритие на Марс: Роверот „Кјуриосити“ откри камен што изгледа како корал – Дали Марс некогаш бил полн со живот?

Роверите на Марс продолжуваат да испраќаат зачудувачки фотографии од своите истражувања. На една од последните снимки, Роверот „Кјуриосити“ сними камен со облик што наликува на корал. Ова откритие повторно го отвора прашањето: дали некогаш Марс бил дом на течна вода – а можеби и живот?   Роверот „Кјуриосити“ работи во кратерот Џезеро и таму фати …

По 50 година телото забрзано старее: Научниците открија молекуларен „бран“ кој го менува човекот

Научно истражување открива дека околу петдесеттата година од животот процесите на стареење во човечкиот организам нагло се интензивираат. Ова драматично откритие носи нова надеж за рана превенција против болести поврзани со стареењето, според изворот Medical News Today.   Содржина: Анализа открива промени во 13 типови ткива и 7 основни физиолошки системи Реакција на специфични протеини …

20 најстрашни научни откритија за човековото тело – бактериите „разговараат“ едни со други, а коските се виткаат?

Овие дваесет чуда ја откриваат завесата зад најбизарните и на моменти застрашувачки факти за нашето тело, ум и светот наоколу. Секое откритие е потврдено од истражувања и сведоштва – и може целосно да ви ја промени претставата за човековата природа и реалноста.   Содржина: Мозокот гледа без очи Коските можат да се виткаат како гума …

Кучињата од Чернобил ги изненадија научниците – што е необично кај нив?

По несреќата во Чернобил, жителите на Припјат беа евакуирани, оставајќи ги своите миленичиња зад себе. Повеќето загинаа од радијација и глад, но дел од кучињата не само што преживеаја, туку успеаја и да се прилагодат на животот во една од најрадиоактивните средини на светот. Повеќе од 800 кучиња денес живеат во зоната на исклучување, а …

Луѓето што живеат повеќе од 100 години исто така стареат побавно и боледуваат помалку – прашањето е: Како?

Колку и да живееме подолго во просек, само мал дел од нас ја слават стогодишнината. А зошто токму овие луѓе стануваат столетници сѐ уште е мистерија за науката. Новото истражување ги открива токму тие тајни на долгиот живот – и тоа не се само среќа или добри гени.   Содржина: Столетниците го одложуваат или избегнуваат …

Времето може да тече и наназад? Научните експерименти разоткриваат неверојатни факти за времето

Нашето секојдневно чувство е дека минатото е зад нас, сегашноста постојано исчезнува, а иднината е непозната. Но, современата наука сѐ почесто го оспорува ова цврсто убедување. Експерименти и нови теории во квантната физика, космологијата и материјалознанието покажуваат дека времето е многу пофлексибилно, па дури и обратливо. Ова не е фантастика – туку вистински научно забележани …

Темната страна на науката: Најстрашните експерименти кои човештвото ќе ги памети засекогаш

Некогаш, во историјата на медицината и науката, експериментите врз луѓе биле немилосрдни, сурови и често без никаков морален компас. Фатални операции без анестезија, експерименти кои ги уништувале животите на стотици, па дури и судбоносни одлуки кои засекогаш менувале човечки судбини. Ова се приказните за најстрашните научни експерименти кои оставиле темна дамка врз човечката историја. Содржина: …

Револуционерен лек од литиум: Новата надеж за лекување на Алцхајмер и враќање на менталните способности

Научници од Харвард првпат открија дека недостатокот на литиум во мозокот е клучна причина за развојот на Алцхајмер. Овој откриен недостаток отвора надеж за нов лек што ги враќа изгубените когнитивни способности кај пациентите. Истражувањето, под раководство на професорот Брус Јанкнер, анализирало постмортални мозочни ткива од 285 лица со различен степен на ментално здравје, а …

Кина ги претставува вооружените роботи-волци: Можат да се движат по различни терени и да изведуваат прецизни напади од далечина до 100 метри

Кина постојано ги турка границите на технологијата, но последниот чекор може да ја смени иднината на војувањето. „Роботи-волци” опремени со борбени пушки веќе тренираат рамо до рамо со кинеските војници.   Државната телевизија CCTV објави видео во кое металните „волци” маршираат по ридови додека војниците разменуваат огнено оружје со гумени куршуми. Додека припадниците на Народната …

Шокантен пад на користење на ChatGPT во лето: Децата не можат да мамат на домашните задачи кога нема училиште

За илјадници наставници ова е вистинска мака: учениците сѐ повеќе ѝ ги препуштаат домашните задачи на вештачка интелигенција како ChatGPT. Но, дали овој тренд е толку силен, што самите AI компании зависат од школската година? Последните податоци покажуваат необичен феномен: користењето на ChatGPT драстично паѓа секое лето, кога завршува наставата и почнуваат летните распусти.   …

Дали ChatGPT-5 навистина најавува нова ера за човештвото? Вештачката интелигенција влегува во историскиот момент на масовната револуција

OpenAI го објави долгоочекуваниот ChatGPT-5 – новата генерација на препознатливиот алат за вештачка интелигенција кој веќе го користат речиси 700 милиони луѓе неделно. Развојот доаѓа во време кога глобалната трка за најнапредна технологија никогаш не била поостра.   Содржина: ChatGPT-5 слободно достапен за сите: Нови моќни можности за секој корисник Започнува ерата на супер-интелигентни компјутери: …

Првиот воз БЕЗ машиновозач во Чешка не само што превезува патници, туку застанува ако забележи овци на пругата

Додека ги следиме најновите гафови со автономни автомобили како Vegas Loop, во Чешка се случува вистинска железничка револуција – воз кој оди сам, полн со патници, а знае да запре и пред стадо овци!   Содржина: Првиот воз без машиновозач во Европа се движи низ отворена природа во Чешка Возот „Edita” – дизел стакло со …

Банкарска револуција: Binance им овозможува на Европејците да претвораат крипто во готовина и да ги повлекуваат средствата директно на Mastercard, речиси веднаш

Binance лансираше нова функција што го менува секојдневното користење на криптовалути за корисниците во Европа. Сега, со неколку клика, можете да претворите крипто валути во евра и средствата речиси моментално да се најдат на вашата Mastercard картичка. Без долги чекања, без комплицирани процеси. Ова е огромен чекор напред во практичната употреба на дигиталните пари, овозможувајќи …

Македонски тим од ФЕИТ со награда за најдобар научен труд за модел на Вештачка Интелигенција на македонски јазик

Студенти и истражувачи од Факултетот за електротехника и информациски технологии (ФЕИТ/УКИМ) освоија награда за најдобар научен труд со наслов “Towards Open Foundation Language Model and Corpus for Macedonian: A Low-Resource Language” на меѓународната конференција „Slavic NLP Workshop“, одржана во рамки на 63-тото издание на една од најпрестижните светски конференции за обработка јазик – ACL (Association …

Шокантно откритие: На Марс всушност има вода во течна состојба – тајната е во солта под црвената прашина

Марс со децении се сметаше за ладна и сува пустина, каде водата не може да постои како течност поради екстремно ниските температури и разредената атмосфера. Но, најновите откритија покажуваат дека благодарение на изобилието на сол, течна вода навистина може да се формира на површината на нашата соседна планета. Содржина: Марс – најсувата пустина во Сончевиот …

Шокантно откритие: Приматите потекнуваат од ледени, сурови предели – не од топли џунгли!

Се сметаше дека нашите древни предци – приматите, се појавиле во тропскиот рај на густите џунгли. Но, нова студија ја превртува таа приказна наопаку: приматите всушност преживувале во ледена клима, каде зимите биле сурови, а летата жешки и непредвидливи. Ова откритие ја менува историјата на еволуцијата на приматите – и можеби на целиот човечки род. …

Авганистанските таксисти сами создаваат системи за ладење за да ги преживеат пеколните +40°C температури

Во срцето на Кандахар, каде што летата рутински носат температури над +40°C, таксистите откриваат иновативни начини за да се борат против неподносливата жештина. Наместо да вложуваат во скап и често неефикасен сервис за автомобилските клими, тие им даваат втор живот на своите возила – со рачно изработени системи за ладење, како вистински мали чуда на …

Можеме ли некогаш да воскреснеме дигитално? Руски научник предлага создавање на Дајсонова сфера за „воскреснување“ на претходно живи луѓе

Замислете иднина во која луѓето по смртта можат да се вратат во живот – не во биолошка, туку во дигитална форма. Со користење на неверојатна мегаструктура, наречена Дајсонова сфера, и моќен вештачки интелект, една чудесна визија нуди можност за бесконечно постоење. Оваа идеја ја истражува рускиот истражувач Алексеј Турчин.   Турчин замислува Дајсонова сфера – …

Дали сме сите ние Марсовци? Нова теорија тврди дека човештвото потекнува од Црвената планета

Маркус Чоун, познат научен писател и автор на неколку релевантни книги за астрофизика, излегува со провокативна теорија: Нашето вистинско потекло можеби не е Земјата, туку Марс. Според најновите сознанија, животот на Марс би можел да започне добро пред да се појави на нашата планета – што значи дека можеби сме вистински Марсовци.   Содржина: Марс …