Дали некогаш се запрашале дали некои луѓе се „родени злосторници“ или нивниот пат е формиран од нешто друго? Ново истражување открива дека повреди на одреден дел од мозокот, кој контролира емоции и морални одлуки, може да го промени човекот до степен на криминално однесување. Содржина: Клучниот мозочен дел е најчесто оштетен кај криминалците Повреди …
Една чешка компанија ја револуционизира инфраструктурата со тоа што ги претвора отфрлените гуми во современи звучни бариери. Овие ѕидови за апсорпција на бучава, поставени покрај автопати и железнички линии, се изработени од компримирана рециклирана гума, нудејќи издржливост и одлична звучна изолација. Досега, оваа иницијатива спречила повеќе од 300 милиони гуми да завршат на депонии — …
Група истражувачи од Заедничкиот институт за нуклеарни истражувања (JINR), кој се наоѓа во Дубна во близина на Москва, открија габи кои можат да преживеат во екстремно сурови услови во функционален нуклеарен реактор. Условите во реакторот се исклучително неповолни за постоење на какви било форми на живот: нивото на зрачење достигнува колосални вредности – околу 160 …
Јужнокорејските научници од Институтот KAIST, заедно со нивните колеги од Корејскиот истражувачки институт за стандарди и наука, создадоа фундаментално ново решение за безжичен пренос на податоци. Нивниот изум е способен да го замени вообичаениот Wi-Fi, зголемувајќи ја брзината на пренос на информации на 224 гигабити во секунда, што е околу сто пати побрзо од современите …
Кина тајно гради нов радио-телескоп што ќе биде дури поголем од сегашниот 500-метарски FAST – најголемиот телескоп од тој тип во светот. Овој телескоп ќе може да детектира исклучително слаби сигнали од најдалечните делови на универзумот – можеби дури и траги од вонземски цивилизации. 📡 Што точно гради Кина? Проектот FAST Core Array предвидува изградба …
Многумина се сретнале со ефектот на плацебо, особено во детството кога сугестивноста е најсилна. Пример за тоа е дете кое, поради вербата во лековитоста на лажичка мед, станува и оди, иако претходно чувствувало силна болка во нозете. Плацебо е појава кога човек добива „празна“ таблетка – без активна состојка – но, сепак, се чувствува подобро. …
Јапонскиот автомобилски гигант Honda направи голем чекор од патиштата кон вселената, успешно лансирајќи целосно повратна ракета од Јапонија – со што влезе во елитното друштво на компании што комбинираат високотехнолошки иновации со вселенско истражување. Позната по своите автомобили, мотоцикли и роботи, Honda сега се позиционира како сериозен играч во аерокосмичката индустрија. Овој потфат го предводи …
Десет лица со дијабетес тип 1 се целосно излечени по револуционерна терапија со матични клетки – што претставува значаен чекор кон конечно одобрување на лекот од страна на американската агенција за храна и лекови (FDA). Една година по третманот со лекот наречен Zimislecel, 10 од 12 пациенти повеќе не мораат да користат инсулин, а останатите …
Кога се спомнува ураниум, многумина веднаш помислуваат на нуклеарни експлозии, Студената војна или научна фантастика. Но, ураниумот не е само симбол на апокалиптични сценарија – тој е чест елемент што игра клучна улога во енергијата, медицината и глобалната политика. Овој елемент повторно стана актуелен во јуни 2025 година, кога САД извршија воени напади врз локации …
Американски невробиолози открија мал дел од мозокот кој може значително да ја потисне желбата за консумирање алкохол. Изненадувачки, овој механизам го контролираат само неколку стотици неврони. Долги години зависноста од алкохол се сметаше за последица на нарушувања во системите за задоволство и наградување. Но, новото истражување од Медицинскиот факултет при Универзитетот во Масачусетс нуди поинаква …
Радиотелескоп на Месечината? Да, ова не е научна фантастика, туку вистински план на НАСА. Според „Live Science“, инженерите од американската вселенска агенција веќе во 2020 година почнале да работат на идеја за поставување огромен радиотелескоп во кратер на спротивната страна од Месечината. Ако сè оди според планот, изградбата би можела да започне во 2030-тите години. …
Иако индустријализацијата на Кина започна дури во 1950-тите, денес земјата е глобален лидер во развојот на роботика. Само меѓу 2022 и 2023 година, Кина инсталираше повеќе од половина од сите роботи на светско ниво, достигнувајќи рекордни бројки по втор пат по ред. Земјата моментално има над 450.000 компании поврзани со роботика, а според анализа на …
Кина започна со склопување на револуционерен проект – орбитален суперкомпјутер составен од 2.800 меѓусебно поврзани сателити. Овој вселенски систем има цел да ja поддржи следната генерација на вештачка интелигенција, анализа на податоци од планетарен обем и автономни операции на вселенски летала, без потреба од копнена инфраструктура. Кина – лидер во орбиталната компјутерска моќ Проектот …
Прелиминарни резултати претставени на конференцијата FAPESP Week France сугерираат дека отровот од амазонска скорпија (Brotheas amazonicus) може да помогне во третманот на рак на дојка. Стареењето на светската популација, заедно со сè поголемата изложеност на загадувачи и нарушени екосистеми, доведува до пораст на болести како рак, деменција и други хронични состојби. Во потрага по нови …
Со појавата на ChatGPT, дебатите околу влијанието на вештачката интелигенција врз учењето се засилија. Научници од MIT открија дека користењето на AI за пишување есеи може да доведе до т.н. „когнитивен долг“ и намалена способност за учење, според резултати од истражување со 54 возрасни учесници. Во експериментот, учесниците напишале три есеи користејќи ChatGPT, пребарувач или …
Јапонската мрежа на шинкансен (брзи возови) не е само брза — таа е и неверојатно безбедна. Во повеќе од 60 години работа, шинкансен пренел 5,3 милијарди патници без ниту една повреда или смрт од железничка несреќа. Овој извонреден безбедносен рекорд се должи на напредниот инженеринг, ригорозното одржување, системите отпорни на земјотреси и културата на точност …
Опсерваторијата Вера Рубин официјално ги објави првите слики направени со новиот, импресивен телескоп. Станува збор за резултати од првите десет часа пробни набљудувања, прикажани неодамна на презентација од страна на астрономите. Според научниците, опсерваторијата ќе собира повеќе податоци од сите други телескопи заедно во текот на следните неколку години. Содржина: Неверојатни снимки од маглини и …
Научниците во 2024–2025 година објавија истражувања што откриваат како секојдневните намирници — млекото, брокулала, кафето — активираат молекуларни механизми што го спречуваат развојот на рак. Содржина: Млекото и ракот на дебелото црево Кафето против ракот на грлото Влакната и ДНК заштитата Синергија на исхраната Исхрана за лична заштита Млекото и ракот на дебелото црево …
Она што некогаш се сметало за клетва, денес би можело да биде лек. Во 1920-тите, мистериозните смртни случаи по отворањето на гробницата на Тутанкамон беа припишани на „фараоновата клетва“. Слично се случи во 1970-тите кога тим научници влезе во гробницата на Казимир IV во Полска — 10 од 12 членови на тимот починале во рок …
Во доцните 70-ти години, двете вселенски сонди Voyager, испратени од NASA, почнаа неверојатно патување со цел да го истражат најоддалечениот простор на нашиот Сончев систем. Денес, тие се најдалеку од Земјата од сите објекти создадени од човечка рака, и ни открија нешто навистина фасцинантно: таканаречен „ѕид од оган“ на границата на нашиот Сончев систем. Но, …
Кина направи револуционерен чекор во нуклеарната енергија со тоа што го оживеа и надгради еден некогашен американски истражувачки проект од 1960-тите — технологијата на реактори со стопена сол (Molten Salt Reactor – MSR), првично развиена во Националната лабораторија Оук Риџ. Зошто ова е важно? • Наместо да користат цврсто гориво од ураниум, овие реактори …
Три новооткриени видови морски „пајаци“ кои живеат на големи длабочини развиле фасцинантна симбиоза со бактерии што се хранат со метан — и ги одгледуваат директно на своите тела. За разлика од живите суштества што се потпираат на сончевата светлина, организмите што живеат под 1.000 метри длабочина мора да бидат креативни во снабдувањето со енергија. Новооткриените …
Французинка од островот Гвадалупе е идентификувана како единствена личност со нов, досега непознат крвен тип, наречен „Gwada negative“, објави Француската агенција за крв (EFS). Овој редок крвен тип е официјално признаен од Меѓународното друштво за трансфузија на крв во јуни во Милано, со што стана 48-миот признат крвен систем во светот. Крв со невообичаени …
Во неочекувано излагање, претседателот на Toyota, Акио Тојода, изјави дека целосно електричните возила можеби не се толку еколошки како што се верува – и дека хибридните автомобили би можеле да бидат вистинските херои во борбата против климатските промени. Иако електричните возила не испуштаат гасови при возење, нивниот вкупен еколошки отпечаток може да биде значителен поради: …
Solar Impulse 2 испиша историја летајќи околу 40.000 километри околу светот без да потроши ни капка гориво. Овој авион, целосно напојуван со сончева енергија, ги помести границите на одржливото инженерство и чистата авијација. Доказ за издржливоста на технологијата Мисијата започна во 2015 и успешно заврши во 2016 година. Со преку 17.000 соларни ќелии на …
Во Кина веќе постојат целосно автоматизирани фабрики, познати како „dark factories“, каде што нема ниту еден човек. Сите задачи – од склопување до проверка и логистика – ги извршуваат роботи и вештачка интелигенција. Бидејќи нема потреба од осветлување, греење или паузи, овие фабрики се поефикасни и поевтини за одржување. Ова е дел од амбициозниот план …
Иако патувањето низ времето најчесто се поврзува со научна фантастика, еден познат футурист и поранешен инженер на Google – Реј Курцвеил – тврди дека оваа идеја би можела да стане реалност многу побрзо отколку што мислиме. Содржина: Курцвеил предвидува: Патувањето низ времето веќе започна Што значи тоа во пракса? Зошто да му веруваме на …
Најскапиот предмет на светот не е злато, ниту дијаманти – како што повеќето би помислиле. Всушност, станува збор за нешто многу поретко, потешко за создавање и далеку порелевантно за иднината на човештвото и планетата. Според професорот Михаел Дозер, физичар за елементарни честички, ништо во универзумот не е поскапо од антиматерија. Иако звучи како научна фантастика, …
Развојот на вештачката интелигенција (ВИ) го трансформира технолошкиот пејзаж, но ново истражување на Масачусетскиот технолошки институт (MIT) укажува на потенцијални ризици за когнитивните функции од редовна употреба на алатки како ChatGPT. Во експериментот учествувале 54 лица на возраст од 18 до 39 години, поделени во три групи: едната решавала задачи без технологија, другата со помош …
Замислете иднина во која луѓето живеат во „вселенски оази“ на Марс – самooдржливи куполи од материјали отпорни на топлина и радијација, што сами произведуваат храна и енергија. Роботи истражуваат опасни терени, а вештачка интелигенција носи клучни одлуки без човечка интервенција. Огромни вселенски станици и сателити се градат директно во орбитата, додека целиот Сончев систем е …
