Доколку летате над Националниот споменик Катмаи во југозападна Алјаска, ќе видите езеро што изгледа речиси премногу совршено за да биде создадено од природата. Широко над 500 метри и длабоко повеќе од 110 метри, ова езеро се наоѓа во мистериозниот Савоноски кратер. Се верува дека кратерот настанал за време или пред последното ледено доба, а …
Со години, посетителите на државниот парк Џаџ К. Р. Магни со восхит и збунетост го набљудувале водопадот „Ѓаволскиот котел“ – место каде што половина од реката Брул исчезнува во длабока дупка. Љубопитните фрлале стапчиња, боја и пинг-понг топчиња за да откријат каде завршува водата, но ништо никогаш не се појавувало повторно надолу по реката, поттикнувајќи …
Античкиот грчки филозоф Аристотел напишал: „Јагулите произлегуваат од таканаречените ’црева на земјата‘, кои спонтано се создаваат во кал и влажна почва.“ Иако научниците и по 2.000 години знаат дека тоа не е вистина, сè уште не откриле точно како се размножуваат европските јагули. Данскиот биолог Јоханес Шмидт успеал да ги следи нивните миграции до Саргашкото …
Во Chestnut Ridge Park во Њујорк се наоѓа необичен природен феномен: треперлива пламена искра што му го дала името на водопадот Eternal Flame Falls (Водопад на Вечниот Пламен). Заштитен во карпеста вдлабнатина зад водопадот, овој пламен може да гори самостојно бесконечно — иако понекогаш сè пак се гаси. Станува збор за екстремно редок феномен. …
Кина успешно ја решава една од најголемите еколошки закани – ширењето на пустините – преку грандиозен проект што започна пред четири децении. Целта е да се запре пустината Такла-Макан, една од најголемите во светот, со површина од речиси 337.000 квадратни километри. Проектот опфаќа создавање на „зелен појас“ од шуми, ливади и заштитни појаси во должина …
Додека сите знаеме за познатите Седум светски чуда, светот е преполн со скриени, често потценети и малку познати споменици, храмови и инженерски подвизи. Овие 10 неофицијални чуда на светот не се дел од официјалните листи, но дефинитивно заслужуваат место на секоја патувачка мапа. 1. Храмот Боробудур – Духовна пирамида во срцето на Индонезија На …
Длабоко во Индискиот океан живее едно од најмистериозните суштества на планетата – латимеријата. Сметана за изумрена пред 65 милиони години, оваа древна риба била повторно откриена во 1938 година и оттогаш претставува вистинска сензација во научниот свет. Латимеријата е една од ретките преживеани видови од групата на кистеперки, кои се сметаат за предци на првите …
Бурунди e малa источноафриканскa државa која крие големи чуда. Ова е земја на екстреми: тука живеат тутси – највисокиот народ на светот, но и пигмеи – народи чија висина ретко надминува 150 сантиметри. Од овие предели некогаш биле со рози што денес целиот свет ги познава како холандски. А исто така, овде живеел и прочуениот …
На длабочина од три километри под површината на океанот, каде владее апсолутна темнина и леден студ, научниците откриле нешто неверојатно — цело поле со октоподи. Во 2018 година, истражувајќи го морското дно крај брегот на Калифорнија, биолозите наишле на собрание од десетици илјади главоноги мекотели, збиени на површина од само 2,5 хектари. На прв поглед …
Замислете сцена од филм – густа, смарагдна џунгла, со река што беснее под неа. Над реката, не стои обичен мост од бетон или челик, туку жив мост – изграден од испреплетени корени на моќни дрвја. Такви мостови не се фантазија, туку реалност во индиската држава Мегалаја, каде што домородните заедници создаваат мостови кои дишат, растат …
Во изминативе децении, шумите ширум светот брзо исчезнуваат. Според ОН, од 1990 година досега се уништени над 129 милиони хектари шума — површина колку цела Јужна Африка. Само во 2018 година исчезнаа повеќе од 12 милиони хектари тропски шуми, главно поради човечка активност, пожари и климатски промени. Тоа е еквивалент на 30 фудбалски игралишта секоја …
Можеби сте слушнале за кинеските и јапонските џиновски саламандери – најголемите водоземци во светот. Но во кристално чистите реки и езера на Северна Америка се крие уште еден импресивен, но помалку познат вид – џиновската саламандра од Алегени. Ова древно суштество може да порасне до 70 сантиметри и да живее до 50 години. Сепак, оваа …
Во срцето на Амазонската прашума, едно пирамидално возвишение по име Серо Ел Коно предизвикува мистерија и возбуда кај истражувачите. Сместен во националниот парк Сиера дел Дивисор во Перу, овој врв висок 399 метри се издигнува нагло од рамниот пејзаж, оставајќи впечаток дека можеби не е природна формација. Иако научниците го сметаат за геолошка појава – …
На старите средновековни карти, Африка е прикажана сосема поинаку од денес – со реки што денес не постојат и со мноштво градови за кои нема ни трага ни глас. На пример, на дел од тие карти, може да се види дека низ Сахара некогаш постоеле населби и водотеци дури и во нејзиното срце. Современата наука …
Во морето од сензационалистички наслови, како „река под Амазон“ или „гора повисока од Еверест под Африка“, посебно внимание привлече откритието на „подземен океан“ под пустината Такла-Макан во Кина. Но, дали навистина станува збор за океан? Такла-Макан, со површина од 300.000 км², е една од најголемите „подвижни“ пустини во светот. Околу 85% од територијата се составени …
Светот крие безброј чуда – некои се восхитувачки, други обвиени во сенки и немир. Едно од тие места, за кое се зборува тивко меѓу нуркачи и научници, е Големата Сина Дупка. Оваа огромна бездна на океанското дно, лоцирана околу 100 километри од брегот на Белизе, се спушта длабоко 124 метри во непознатото. Децении наназад, таа …
Замислете дека сте рудар, исцрпен од жештината, копате низ варовничка карпа на длабочина од речиси 300 метри. Потта ви ги заслепува очите, воздухот е влажен и жежок, а потоа — тресок и ѕидот паѓа. Пред вас се отвора пештера, каква што дотогаш никој не видел: огромни, светкави кристали што блескаат на светлината од фенерот, како …
Иако живееме на планета каде што над 70% од површината ја покрива вода, сè уште знаеме изненадувачки малку за океаните. Истражувањата постојано откриваат нови појави, но некои феномени остануваат целосна енигма. Во продолжение, ви претставуваме пет од најзбунувачките океански мистерии кои и понатаму ги предизвикуваат научниците ширум светот: Содржина: 1. Од каде дојде водата …
Анакондите се меѓу најголемите и највпечатливите змии на светот. Особено зелената анаконда (Eunectes murinus), која може да достигне должина над 7 метри и тежина до 250 килограми. Во 2023 година, научници во Амазонската делта открија примерок долг 8,5 метри — откритие што предизвика огромен интерес и научни дебати. Закани и потреба од заштита Овие …
Исхраната на обичниот човек во Северна Кореја претставува огледало на социоекономските услови во земјата. Децениските санкции и економската изолација оставиле длабоки последици врз достапноста на храна, а сеќавањата на гладот од 90-тите години сè уште се свежи. Населението научило да преживува скромно, искористувајќи го максимумот од она што го нуди природата. Храна со длабоко …
Во срцето на Лимпопо, една од најжешките точки на Јужна Африка, се наоѓа езеро што го викаат „окото на боговите“ – Фундудзи. Иако на прв поглед изгледа како скромно водено тело, долго три и широко еден километар, неговата длабочина од 27 метри крие тајни што ја збунуваат науката и ги поттикнуваат легендите. Напојувано од реките …
Окуношима, попозната како Островот на зајчињата, е неодоливо мало место во Јапонија каде што слатките диви зајачиња го освоиле целото внимание. Иако денес изгледа како бајковит свет исполнет со плишани скокулчиња, зад оваа идилична глетка се крие и едно многу потемно минато. Рај за зајчиња – денешниот лик на островот Сместен во Источното Море, …
Иако диносаурусите одамна исчезнале, нивната смрт отворила простор за појава на нови доминантни животни. Едно од најнеочекуваните суштества што се обидело да ја преземе улогата на врвен предатор била — желка. Карбонемис, џиновска желка од доцниот палеоцен (пред околу 60 милиони години), живеела во тропски езера и достигнувала речиси 2 метри во должина и над …
На дното на едни од најнеистражените делови од светските океани, научниците откриле суштества кои не само што преживуваат во екстремни услови, туку и имаат животен век кој го надминува сè досега познато. Експедицијата во зоната Кларион-Клипертон, предводена од морскиот еколог Томас Далгрен, откри фасцинантни видови што го менуваат нашето разбирање за животот во длабочините. Мистериите …
Во источниот дел на Јемен, во пустината близу провинцијата Ал-Махра, се наоѓа огромна дупка во земјата широка околу 30 метри, позната како Бархаут или „Пеколниот бунар“. Според локалните легенди, ова место е создадено како темница за зли духови, и многумина веруваат дека само зборување за него носи несреќа. Местото долго време предизвикувало страв – луѓето …
Редок и моќен вселенски настан го осветли небото од Шкотска до Јужниот Пол: две соларни ерупции се споија во една џиновска магнетна експлозија, позната како „канибалска“ коронална масовна ејекција (CME). На 15 април, оваа обединета ерупција удри во Земјината атмосфера и предизвика силна геомагнетна бура, која само за кратко беше оценета со ниво G4 – …
Научниците проценуваат дека на Земјата постојат над осум милиони различни видови на живони, а сè уште сме далеку од тоа да ги откриеме сите. Но неодамна, една научна екипа значително го зголеми тој број со истражување на древен „изгубен град“ скриен длабоко во дождовната шума на Хондурас. Содржина: Откритието на Белиот Град – „Градот …
Во 2004 година, Мелита Кулмандас, грчко-австралиска претприемачка, случајно открила два мали острови во архипелагот Кох Ронг во Камбоџа. По разговор со локален рибар кој се соочувал со сиромаштија поради прекумерниот риболов, таа го купила островот за 15.000 американски долари. Без план да отвори ресорт, Кулмандас почнала со расчистување и регенерација на животната средина, соработувајќи со …
Пчелата е едно од најневеројатните суштества на планетата. Таа не само што нè потсетува на летото и го создава слаткиот мед, туку игра и незаменлива улога во одржувањето на животниот циклус на Земјата. Преку својата интеракција со растенијата и сложената организација во кошницата, пчелата е симбол на природна хармонија и совршена функционалност. Медоносната пчела има …
Замислете река во срцето на Амазон каде што водата буквално врие. Не, не е сцена од филм или митолошка приказна – ова чудо навистина постои. Се вика Шанај-Тимпишка, и нејзината температура достигнува 100°C – доволно да ве изгори за неколку секунди. Оваа необична појава долго била позната само на локалните племиња, а научно е документирана …
