Ми го сменија детето во породилиште и ми рекоа: „Вашето дете е ретардирано… вие сте млади, ќе имате друго“

Содржина:

• 2 јуни 2016: Рутинска контрола се претвора во кошмар со нејасни одлуки и тајност
• Фотографија на Вибер во 22:55 ја отвора лавината на сомнеж
• Следното утро: Бебе без алка и реченицата што никогаш не се заборава
• Сомнежи околу алки, броеви и тежини: Документи се разликуваат, детали не се совпаѓаат
• ДНК анализа што пристигнува премногу брзо, со погрешни имиња и сомнителни детали
• Префрлање во „Звечанска“: Дете кое визуелно не одговара и нови сомнежи
• ДНК анализа во Загреб потврдува таткоството, но сомнежот не исчезнува
• Години документи: Несовпаѓање на броеви, различни сценарија на породувањето, дијагноза без поткрепа
• Педијатарка шепнува за раката, потоа ја „отстрануваат“ – сомнежите се продлабочуваат
• Фотографијата како можен сигнал: Сестра што оставила траг или нешто многу поинакво
• Години потрага низ институции: Од министерство до обвинителство – сите само се оправдуваат
• Што останува кога системот ти затвора сите врати: Приказна што бара одговор, а не сочувство

2 јуни 2016: Рутинска контрола се претвора во кошмар со нејасни одлуки и тајност

Стефан и Бојана отишле во „Народни фронт“ на вообичаена контрола при крајот на бременоста. По направениот ЦТГ, Бојана ја пуштиле дома – но за само 15–20 минути, пристигнува друга докторка и ѝ вели: „Остануваш тука.“ Без објаснување, без јасна логика. „Цел ден не знаев ништо,“ веднаш пренесува Стефан таа празнина. Секој телефонски обид завршувал со изнудени смирувачки зборови: „Ништо, не грижи се,“ а линијата се прекинувала.

Фотографија на Вибер во 22:55 ја отвора лавината на сомнеж

Клучен момент за Стефан: околу пет до единаесет навечер добива фотографија од Бојана која спие до бебе — фотографија што не ја испратила таа, туку, според него, медицинска сестра го зела телефонот и ја испратила додека Бојана спиела. Тогаш, ништо не му било сомнително, напротив, бил пресреќен – „Се израдував — добив син.“ Подоцна, токму оваа слика за него значи трага – доказ дека некој, намерно или од грижа на совест, сакал да запише нешто.

Следното утро: Бебе без алка и реченицата што никогаш не се заборава

Стефан и неговата мајка го дочекуваат во породилиштето со студена рутина: ги ставаат да чекаат, па ги водат во простор кој повеќе личи на дневна отколку на медицинска соба – тросед, „Кока-Кола“, чаша, мијалник. Тука му носат бебе без алка и му велат дека е „ретардирано“, дека состојбата е тешка, дека „умира“… и додадениот автоматизам: „Вие сте млади, ќе имате уште деца.“ Стефан почнал да губи свест, го полевале со вода, му давале пијалок. Во тој период, Бојана, според него, била во шок-соба три дена, седирана со морфиум и без можност за контакт. Деталот станува дел од мозаикот: дека сакале мајката да не биде присутна.

Сомнежи околу алки, броеви и тежини: Документи се разликуваат, детали не се совпаѓаат

Стефан почнува да забележува нешто чудно: на различни бебиња им се менуваат алки, бројките се различни на секоја рака, тежината што му ја кажуваат не се совпаѓа со виденото. Според него, невозможно е бебе тешко 3.780 грама да лежи во инкубатор. Снима, брои, проверува – неговата борба добива димензија на лична истрага за вистината.

ДНК анализа што пристигнува премногу брзо, со погрешни имиња и сомнителни детали

По неколку инсистирања, директорката Снежана Ракиќ го прима Стефан и му покажува сета документација – сè уредно, сѐ наводно здраво. Болницата нуди да плати ДНК анализа на нивен трошок. Прашањето на Стефан е логично: Зошто би плаќале ако нема сомнеж? Резултатот доаѓа брзо, невообичаено брзо, без достоинство, во ходник и меѓу народ. Според ДНК документот, тој и Бојана се родители на новороденче со друго име – Александар Марковиќ. Тоа е првата алармантна грешка. И, наместо да им го дадат детето, им велат да си одат додека не „исправат“ ДНК.

Префрлање во „Звечанска“: Дете кое визуелно не одговара и нови сомнежи

Детето било префрлено во болницата „Звечанска“. Стефан гледа бебе со генерално светол изглед, додека родителите се со темна коса и очи. Дополнително, преку активисти и организации, се обидува да стигне до независни тестови и вистински информации.

ДНК анализа во Загреб потврдува таткоството, но сомнежот не исчезнува

Стефан решава сам да прави ДНК во Загреб, верувајќи дека ќе биде „анонимно“. Но лабораторијата бара лични документи. Плаќа околу 500 евра, а резултатот – детето е негово – наместо смирување, само продлабочува недоверба во институциите: верува дека еднаш штом си во база, секогаш може да се манипулира со тоа кој резултат ќе излезе.

Години документи: Несовпаѓање на броеви, различни сценарија на породувањето, дијагноза без поткрепа

Стефан систематски собира медицинска документација и податоци. Фотографии покажуваат една алка – документи друга, сценаријата за породување се спротивни (царски рез според него, вагинално во документи). Според документите, бебето е здраво и со висока оценка по раѓање, а потоа одеднаш се јавува дијагноза: Даунов синдром, за кој вели дека е даден „набрзина, без резултати, само како изговор.“ За Стефан ова веќе не е медицина, туку психолошки напад: да ти ги рушат основите со лажни документи.

Педијатарка шепнува за раката, потоа ја „отстрануваат“ – сомнежите се продлабочуваат

Еден од најшокантните моменти е средбата со педијатарката Љиљана Станковиќ, која му шепнува: „Што зборуваш дека има Даунов синдром? Погледни ја раката — кај Даунов синдром има една единствена бразда.“ За Стефан тоа е доказ дека не сите се во тајна, но таа наскоро исчезнува од случајот, а се појавуваат други имиња – Милан Паниќ и Биљана Пејовиќ. Жалбите до здравствена инспекција водат кон апсурд – контроли ги спроведуваат луѓето кои се поврзуваат со самиот проблем: „Сами себе си се контролираа.“

Фотографијата како можен сигнал: Сестра што оставила траг или нешто многу поинакво

Стефан се враќа на фотографијата – верува дека сестрата не ја направила за своја корист, туку да остави сигнал и трага. Во неговата перцепција, таа била човек со совест, кој не можел да молчи. Според него, ова не е изолиран случај – туку дел од модел кој се повторува со децении – „се бираат деца и се гледа на кого ќе личат“. Тој го кажува тоа како човек кој верува дека видел само почеток од нешто многу пострашно.

Години потрага низ институции: Од министерство до обвинителство – сите само се оправдуваат

Стефан се обратил и во кабинетот на тогашниот министер за здравство Златибор Лончар, бил упатен во инспекција. Таму го признаваат првиот прекршок: менување алки. Но истражувањата се влечат, се заташкуваат, одговорноста се префрла од еден на друг. Во еден миг, кривична пријава поднесува Радишан Павловиќ, што е прв обид за вистинско институционално дејствување. Стефан е краток: „Постои начин. Сè ќе се дознае. Заколната земја рајот дека тајните се откриваат.“ Тоа е инает и борба, не надеж.

Што останува кога системот ти затвора сите врати: Приказна што бара одговор, а не сочувство

Најстрашниот дел не е само можноста за заменето бебе, туку чувството дека кога поставуваш прашања, одговараат само со магла, формални грешки и одложувања. Стефан отворено признава дека не е совршен, понекогаш делува пореално или во агоничен афект, но линијата му е јасна: нешто неприфатливо се случило, нелогичностите се документирани и тој не може да живее со одговорот дека ќе има друго дете. Тоа не е молба за сочувство, туку барање за одговор. „Јас сум на долг пат до вистината.“