Потврдено: Човештвото за прв пат ја промени орбитата на објект околу Сонцето

Во 2022 година, НАСА направи преседан во историјата – намерно удри вселенско летало во астероид за да провери дали може да ја промени неговата орбита околу поголемиот придружник. Досега знаевме дека мисијата DART (Double Asteroid Redirection Test) беше извонредно успешна и дека орбиталниот период на двојката астероиди Дидимос и Диморфос беше скратен за неверојатни 33 минути. Но, најновите мерења откриваат уште поважно достигнување: ударот го промени и патот на целиот систем Дидимос-Диморфос низ вселената околу Сонцето. Ова е првпат човештвото директно да ја измени орбитата на природен објект околу нашата ѕвезда.

Содржина:

Ударот на DART не само што го скрати орбиталниот период туку и го смени патот на двојниот астероиден систем околу Сонцето
Мисијата DART предизвика поголемо влијание од очекуваното, менувајќи го не само движењето на Диморфос туку и движењето на целиот систем низ вселената
Мерењата покажаа дека астероидниот двоен систем е забавен за 11,7 микрометри во секунда, што може да спаси животи во иднина
Идните мисии ќе донесат уште појасна слика за ударот на DART, но денес веќе знаеме: човештвото го смени текот на природен објект низ Сончевиот систем

Ударот на DART не само што го скрати орбиталниот период туку и го смени патот на двојниот астероиден систем околу Сонцето

Тим предводен од аеронаутичкиот инженер Рахил Макадија од Универзитетот на Илиноис во Урбана-Шампетн запиша: „Оваа работа ја додава способноста за дефлектирање на двоен астероиден систем во неговата хелиоцентрична орбита на списокот на нови технологии демонстрирани од мисијата DART“.
Мисијата се реализираше од аспект на планетарна безбедност. Има голем број огромни карпи во Сончевиот систем, и додека ниту една не претставува директна опасност за Земјата во блиска иднина, човештвото сака да биде подготвено за секаква можност. Целта беше два астероиди кои се гравитациски врзани – поголемиот се вика Дидимос (широк околу 780 метри), а помалиот Диморфос (широк околу 160 метри). Затоа што Диморфос е помал, полесно се поместува.

Мисијата DART предизвика поголемо влијание од очекуваното, менувајќи го не само движењето на Диморфос туку и движењето на целиот систем низ вселената

Овој систем беше избран затоа што неговиот орбитален период е добро познат, што овозможува прецизно следење на сите промени. За DART да успее, требаше ударот да го промени патот на Диморфос околу Дидимос доволно да се забележи. Научниот тим очекуваше промена од околу 7 минути, но реализирани беа цели 33 минути што беше огромно изненадување.
Астероидниот систем е само дел од поголем контекст – целиот Сончев систем. Тимот на Макадија се запраша: дали DART успеал да ја промени не само орбитата на Диморфос околу Дидимос, туку и нивната патека околу Сонцето?

Мерењата покажаа дека астероидниот двоен систем е забавен за 11,7 микрометри во секунда, што може да спаси животи во иднина

Бидејќи Диморфос и Дидимос се гравитациски врзани, тие кружат околу заеднички гравитациски центар – барицентар. Кога DART се судри со Диморфос, не само што му зададе удар, туку прати материјал во вселената кој го носеше импулсот. Научниците уште тогаш прогнозираа дека тоа ќе предизвика малку да се измени постапката на двојката околу Сонцето.
По септември 2022, системот внимателно се набљудуваше: анализирани се 22 окултации на ѕвезди, 5.955 наземни мерења на позицијата, три навигациски податоци од самиот DART и девет мерења на растојание од Земјата. Овие податоци покажаа дека системот Дидимос-Диморфос е забавен за 11,7 микрометри во секунда – што е околу 42 милиметри на час, колку што е широк еден Apple Watch.
Иако во вселената оваа промена е мала, на долг рок низ годините, може значајно да го промени патот на објектот. За десет години, ова би значело девијација од околу 3,69 километри. За планетарна одбрана, ако добиеме предупредување неколку години однапред, и мала промена може да биде доволна да заштити милијарди животи.

Идните мисии ќе донесат уште појасна слика за ударот на DART, но денес веќе знаеме: човештвото го смени текот на природен објект низ Сончевиот систем

Во иднина, мисии како ХЕРА на Европската вселенска агенција, која ќе пристигне до системот Дидимос подоцна оваа деценија, детално ќе го испита кратерот од ударот и ќе ги мери масите и структурата на астероидите.
Но, она што е постигнато досега е навистина извонредно. За првпат човештвото го смени патот на природен објект што се движи низ Сончевиот систем. Истражувачите напишаа: „Демонстрирајќи дека мисии за одбивање на астероиди како DART можат да предизвикаат промена на хелиоцентричната орбита на небесно тело, оваа студија претставува значителен чекор во нашата способност да спречиме идни удари на астероиди на Земјата.“
Истражувањето е објавено во Science Advances.