„Повеќе од 80% од пациентите се инвалиди од лоша исхрана и стрес“ – др. Бранислав Михајловиќ за тивката пандемија што ја игнорираме

Содржина:

• Сите сме браќа: генетската поврзаност на луѓето и нејзината морална порака
• Тивките убијци се кардиоваскуларни и хронични болести што ги игнорираме додека тивко убиваат
• Од физика до медицина: не смееме да ја градиме животната филозофија на исклучоците
• Фрамингемската студија: животниот стил е клучен фактор за најчестите болести
• Човекот е дизајниран за растителна исхрана: од физиологија до народни традиции
• Парадоксот на Полска 1939: војната донела подобро здравје поради присилна растителна исхрана
• Стресот како „бакнеж на смртта“: го бараме иако нè убива
• Стресот го пали инфарктот: кога години навики се наплаќаат за неколку секунди
• Болката не е непријател, туку последен аларм за спас
• Молитвата и духовноста како „природни бензодиазепини“ за биолошко смирување
• Труење со шеќер, јадење без пауза и погрешни навики ја разоруваат машината што никогаш не смее да мирува
• Навики и зависности: од кафе и интернет до фабричка бучава и тие што не знаат да го издржат спокојот
• „Од нешто мора да се умре“: балканската реченица што ги оправдува најлошите навики
• Осаменоста: најтивкиот и најстрашен распад на современото семејство
• Карактерот како основа на здравјето: моралната деградација носи болест, служењето носи смисла
• Тивката војна се води дома – најопасните болести пристигнуваат преку навиките, а не со сирени

Сите сме браќа: генетската поврзаност на луѓето и нејзината морална порака

Михајловиќ ја започнува својата филозофија со провокативна мисла: сите луѓе, без разлика на раса и изглед, имаат заедничко потекло и се генетски поврзани. “Основната импликација е дека ние сите сме браќа.” Ова ја урива догмата на поделби и насочува кон суштината – здравјето не е само биохемиски процес, туку се темели и на карактерот, односите, моралот и стресот. Расизмот и омразата ги гледа како проект, не како факт.

Тивките убијци се кардиоваскуларни и хронични болести што ги игнорираме додека тивко убиваат

Наместо фокус на гласните епидемии, Михајловиќ укажува дека најмногу луѓе умираат од кардиоваскуларни болести. Тој тврди: „Повеќето луѓе умираат од кардиоваскуларни болести… постои пандемија на кардиоваскуларни и други хронични, незаразни масовни болести.“ Болестите се тивки бидејќи се развиваат со години, невидливо, додека драмата не биде фатална. Причината: лош начин на живот, атеросклероза, покачен холестерол и игнорирање на здравите навики.

Од физика до медицина: не смееме да ја градиме животната филозофија на исклучоците

Михајловиќ го дели светот на егзактен закон (физика) и на фактори на ризик (медицина). Во физиката, ако паднеш од петти кат, исходот е сигурен. Во медицината, можат да постојат исклучоци – некој што пуши цел живот, а сепак живее долго. Но тој остро заклучува: „Исклучоците не го потврдуваат правилото.“ Затоа, смета дека не смееме да се водиме по исклучоците, бидејќи никој нема гаранција дека е тој „чуден пример“.
Останува само да ги следиме причините што најчесто водат кон болест.

Фрамингемската студија: животниот стил е клучен фактор за најчестите болести

Епохалната Фрамингемска студија следела цел град со години. Резултатите биле неоспорни: високиот крвен притисок, холестеролот, седентарен животен стил, исхрана полна со месо и млечни производи, пушење и недостаток на движење – драматично ги зголемуваат шансите за срцеви заболувања. Болеста, од мистерија станува последица од лоша рутина.

Човекот е дизајниран за растителна исхрана: од физиологија до народни традиции

Михајловиќ без страв кажува: „Во основа, човекот е дизајниран да јаде растителна храна.“ Нагласува дека иако понекогаш употребуваме месо, нашето долгото црево, потребата од детоксикација и начинот на варење укажуваат на примарен растителен модел. Додава дека месојадите не развиваат атеросклероза бидејќи се еволуирани за таква исхрана. Историски потсетува: во минатото, месо се јадело ретко, а секојдневјето било грав, пченка, мешунки и зелка. За него тоа не е носталгија – тоа е податок дека модерниот човек заборавил на сопствениот ритам.

Парадоксот на Полска 1939: војната донела подобро здравје поради присилна растителна исхрана

Една од најсуровите илустрации: во Полска, во 1939, Германците одзеле месо и млечни производи, а населението се хранело речиси исклучиво со растителна храна. Набљудувањата покажале дека кардиоваскуларните и метаболичките болести се намалиле сред војна. Михајловиќ поентира: исхраната може да има посилен ефект од стресот.
Тој дополнува: „Стресот може да ја влоши состојбата, но не може да ја создаде кардиоваскуларната болест ако садовите се чисти.“

Стресот како „бакнеж на смртта“: го бараме иако нè убива

Михајловиќ го опишува стресот како физиолошка лавина – покачен норадреналин, сужење на крвните садови, „бори се или бегај“ режим. Но стрес не е самиот настан, туку нашиот одговор на него. Најболно е тоа што често сами го продуцираме стресот како дрога: „Одиме во спортски кладилници… уплаќаме ливчиња за кладилница, гледаме натпревари, се кладиме – и тоа уште повеќе го зголемува стресот.“ За Михајловиќ, стресот е „бакнеж на смртта“ кој го бараме по сопствена волја.

Стресот го пали инфарктот: кога години навики се наплаќаат за неколку секунди

Кога крвните садови се веќе наслагани од атеросклеротични плочки, стресот го прави последниот агресивен потег – ги грчи и ги затвора. Михајловиќ едноставно поентира: „Инфаркт е смрт на клетки.“ Сцената што ја опишува е шокантна: човек што трча по крадец, под стрес и физички напор, со затнати садови – паѓа и умира на лице место. Пресметка во секунди за години игнорирање на телото.

Болката не е непријател, туку последен аларм за спас

Луѓето најмногу мразат болка, затоа аналгетиците и седативите се меѓу најпродаваните. Но Михајловиќ е дециден: „Болката е средство што нè спасува од самоуништување… како црвена ламбичка.“ Ако ја игнорираме, продолжуваме по старо; ако ја прифатиме, добиваме уште една шанса за промена.

Молитвата и духовноста како „природни бензодиазепини“ за биолошко смирување

Михајловиќ излегува од шаблонот на научниот цинизам и посочува: молитвата и медитацијата имаат вистинско физиолошко дејство, водат до опуштање споредливо со дејството на седативи. Тој прашува – ако имаме рецептори кои реагираат на бензодиазепини, која била нивната функција илјадници години? Неговиот одговор: постои природен механизам на смирување, кој се активира преку духовност. Нуди и докази – религиозните пациенти брзо закрепнуваат, а истражувањата на доктор Бенсон го потврдуваат тоа. Повикува на логика, не на слепа верба.

Труење со шеќер, јадење без пауза и погрешни навики ја разоруваат машината што никогаш не смее да мирува

Михајловиќ го воведува терминот „труење со шеќер“ како централен проблем за метаболичките болести. Телото, според него, е дизајнирано за оброци со паузи – најмалку 4–5 часа помеѓу нив. Постојаното грицкање и пиењето сокови го истоштуваат дигестивниот систем.
Дополнително, предупредува дека пиењето течности за време на оброк ја разредува желудочната киселина и ја руши бариерата против микроорганизми. Тоа води до лошо варење, надуеност и долгорочни здравствени проблеми.

Навики и зависности: од кафе и интернет до фабричка бучава и тие што не знаат да го издржат спокојот

За Михајловиќ, зависност не е само дрога. Секоја навика што создава абстиненција – кафе, алкохол, интернет – е затворен круг. Решението според него: заменување ритуал и поддршка од околината. Опишува и интересен феномен: човек што години живее во бучна фабрика, добива главоболка кога ќе се најде во тишина на планина. Телото реагира и на добрата промена како на шок, ако премногу долго било навикнато на лошото.

„Од нешто мора да се умре“: балканската реченица што ги оправдува најлошите навики

Оваа реченица е најопасниот изговор, според Михајловиќ. Со неа луѓето оправдуваат пушење, алкохолизам и прејадување. Кога ќе ги соочиш со опасностите, одговорот е – и дедо ми живеел 100 години со сланина и ракија. Тој категорично вели: можеби дедото имал одлична генетика и карактерно бил различен, но никој нема гаранција дека ќе ја има таа среќа. Плус, некогаш луѓето работеле многу повеќе, дишеле чист воздух и помалку биле под хроничен стрес.

Осаменоста: најтивкиот и најстрашен распад на современото семејство

Михајловиќ раскажува призор од секојдневието: покрај дом за пензионери, гледа луѓе познати, а сепак осамени. Таму се случуваат и самоубиства поради чувството на напуштеност – и тоа го поистоветува со трагедија на денешното семејство: деца што ги оставиле родителите на „безбедно место“, а продолжуваат понатаму како да се ослободиле од товар. Според него, ако детето е воспитано со почит, тоа спонтано ќе се погрижи за родителот кога ќе остари – како природна последица на љубов и карактер, не од користољубие.

Карактерот како основа на здравјето: моралната деградација носи болест, служењето носи смисла

Михајловиќ завршува со суштината: модерниот човек страда од морална деградација, хранена преку ниски вредности и уживачка филозофија. „Со кого си – таков си.“ Смислата на животот не е собирање пари и патувања, туку да правиш добри дела и да служиш на луѓето. Науката покажува: кога даваш, добиваш повеќе хормон на среќа отколку кога примаш.

Тивката војна се води дома – најопасните болести пристигнуваат преку навиките, а не со сирени

Конечната рефлексија на Михајловиќ е сурова: најопасните болести доаѓаат тивко, преку секојдневни навики. „Стресот го влошува, исхраната го гради теренот… а првиот симптом може да биде последниот.“ Како јадеш, како спиеш, како се движиш, со кого си, во што веруваш, како ги воспитуваш децата и како ја минуваш староста – сето тоа е вистинска медицина. Можеш да бидеш исклучок со добра генетика, но никој не знае однапред дали си ти тој среќник.