Шок за Австралијанците: Од храна до сметки за струја и кирија. Зошто СÈ ќе стане поскапо во 2026 година

Содржина:

• Струјата поскапува, а државната помош завршува – нов бран на повисоки сметки од јули 2026 година
• Киријата и цените на домовите поставуваат нови рекорди – трошиме третина од приходите само за станување
• Храната никако да поевтини – кај просечно семејство се трошат 260 долари неделно
• Осигурувањето и даноците скокаат – здравствено осигурување, осигурување на домот и автомобилот поскапуваат
• Трошоците за транспорт, здравство и образование достигнуваат нови височини
• Инфлацијата е тврдоглава – каматите нема да паднат набргу, потребна е проактивност за преживување

Струјата поскапува, а државната помош завршува – нов бран на повисоки сметки од јули 2026 година

Цените на електричната енергија скокнаа за 6,8% во ноември, а цената на горивото порасна за 2,5% во изминатата година. Од јули стапуваат на сила нови регулативи кои поставуваат лимит на цените, но федералната влада ја укина финансиската поддршка за енергија. Сара Ор од Compare the Market предупредува: „Повеќето домаќинства нема да осетат до кога ќе пристигнат сметките, но одлуките кои го обликуваат вашиот буџет веќе се носат зад затворени врати.“ Таа додава: „Не треба да се потпираме целосно на регулаторните механизми – последниот извештај на АЦЦЦ покажа дека Австралијците трошат просечно 221 долар повеќе ако останат лојални на старите добавувачи.“

Киријата и цените на домовите поставуваат нови рекорди – трошиме третина од приходите само за станување

Домувањето е најголемиот финансиски товар за повеќе домаќинства, со недостаток на понуда и силна побарувачка што ги крева и кириите и цените на имотот. Според Cotality, националната просечна кирија достигна 681 долар неделно до крајот на 2025-та – 204 долари повеќе од пред пет години. Директорот за истражување Тим Лоулес вели: „Постојаниот раст на цените за изнајмување е лоша вест за кираџиите. Тој раст негативно влијае врз инфлацијата и перспективата на основницата за готовина, бидејќи кириите имаат значителна тежина во пресметката на потрошувачкиот индекс.“ Прогнозите се дека до крајот на 2026 година, сите главни градови ќе бележат нови рекорди во цените на домовите, а Сиднеј ќе се доближи до просечна цена од 2 милиони долари за куќа.

Храната никако да поевтини – кај просечно семејство се трошат 260 долари неделно

Цените на храната се зголемија за 3,3% за една година, додека недостигот на какао ги порасна цените на кафе, чај и какао за повеќе од 15%. Внесуваме и трговски тензии, тарифи и нестабилност кои го креваат увозот и ги пореметуваат синџирите на снабдување. Говедското поскапе за 11,4%, јагнешкото за 12,3%, слатките за 7,1%, додека овошјето и зеленчукот пораснаа за 2,7%. “Ова нема да се подобри набргу и најмногу ќе ги погоди оние со најмали доходи,” вели Сали Тиндал од Canstar.

Осигурувањето и даноците скокаат – здравствено осигурување, осигурување на домот и автомобилот поскапуваат

Федералната влада разгледува предлози за зголемување на цените на здравственото осигурување од 1 април, се очекува раст од 4%. Осигурувањето на домовите ќе скокне за уште 9% по ланскиот пораст од 10%, а задолжително осигурување на возила би можело да порасне за 10%. Општинските даноци во некои места ќе пораснат и до 87%, како во Северен Сиднеј, каде се предлага зголемување од 52% за три години.

Трошоците за транспорт, здравство и образование достигнуваат нови височини

Бензинот веќе 172 недели се задржува на ниво од 1,7 долари за литар или повеќе. Во меѓувреме, заштитниот праг на Медикер се зголемува на 2.699 долари, што дополнително ги зголемува трошоците за здравствена заштита, додека цената на лековите преку Програмата за фармацевтски бенефиции (ПБС) се намалува на 25 долари по лек.
Истовремено, училишните такси за 2026 година бележат значителен раст, при што некои приватни и католички училишта во Австралија ги зголемуваат цените за околу 7% или повеќе. Најголемо зголемување е забележано во St Kevin’s College во Мелбурн, каде што таксите за XII година ќе достигнат 33.790 долари.

Инфлацијата е тврдоглава – каматите нема да паднат набргу, потребна е проактивност за преживување

Резервната банка на Австралија на 3 февруари ќе одлучи дали каматите ќе се зголемат или ќе останат исти. Индексот на потрошувачки цени падна на 3,4% во ноември, но основната инфлација едвај се намали, што дополнително ги алармира властите. Економистката Дијана Мусина порача: „Со ова бавно ладење на инфлацијата и ниски шанси за намалување на каматните стапки, домаќинствата ги очекува тешка година. Клучна ќе биде проактивноста, преговарањето за енергетски договори и буџетирањето за повисока кирија.“