Што ќе се случи ако мисијата на НАСА на Месечината тргне наопаку? Откриени се 5-те најлоши сценарија за Артемис II

Содржина:

• Потенцијална катастрофа уште на подлогата: Протекување на гориво, пожар и моментални акции за спасување
• Најопасната фаза: Лансирање и динамичко растоварување со ризик од распаѓање на ракетата
• Тешкотии во длабок Универзум: Откажување на критичните системи и борба за преживување во близина на Месечината
• Медицински проблем на 400.000 километри од дома: Дури и мала здравствена компликација може да биде кобна
• Финалниот ризик – повторен влез во атмосферата: Дали штитот на Орјон ќе ги спаси животите на екипажот?
• Клучни податоци: Лансирање, траса, екипаж и трошоци на мисијата Артемис II

Потенцијална катастрофа уште на подлогата: Протекување на гориво, пожар и моментални акции за спасување

Моментот што сè може да тргне наопаку започнува уште пред лансирањето, кога Артемис II е подготвен за поаѓање. Огромниот Space Launch System, долг 98 метри, содржи преку два милиони литри супер-ладен течен водород на –252°C. И неочекувано протекување на гориво може за секунди да запали катастрофален пожар. На таков критичен момент астронаутите ќе мораат за само неколку минути да избегаат од врвот на 83-метарската ракета преку брзи евакуациски кошници на жица, летајќи долу 365 метри за само 30 секунди. Доколку не стигнат на време, во акција стапува „Launch Abort System“ (LAS) – моќна ракета што за миг го одвојува Орјон од ракетата и екипажот го спушта со падобрани во Атлантскиот океан, поминувајќи и до 19 километри за три минути.

Најопасната фаза: Лансирање и динамичко растоварување со ризик од распаѓање на ракетата

Кога моторите ќе се запалат и SLS ракетата ќе ја напушти Земјата, Артемис II влегува во една од најризичните фази. Според Крис Босквилон, „Во текот на лансирањето и подигнувањето, сите мотори, криогени горива и сложени системи мора да функционираат совршено. Системите за прекин на мисијата постојат, но најголемите сили по екипажот ги има токму сега.” Ова лансирање е поопасно од летот до Меѓународната вселенска станица и ризикот е сличен на мисиите Аполо. Околу 90 секунди по поаѓањето, ракетата минува низ „максимален динамички притисок“ кога моторите и отпорот на воздух создаваат најголем напор. Ако дојде до структурен дефект, ракетата би се распаднала. Дури и тогаш, LAS може да ги извлече астронаутите, но тие би претрпеле сили 15 пати поголеми од земјината гравитација (15G) – далеку над границите на човечката издржливост.

Тешкотии во длабок Универзум: Откажување на критичните системи и борба за преживување во близина на Месечината

Артемис II е поризична од стандардните мисии токму поради новата, недоволно тестирана технологија. Орјон досега лета само еднаш и тоа без екипаж. Ако клучен систем откаже на патот кон Месечината, екипажот ќе биде речиси беспомошен 400.000 км далеку од Земјата. Босквилон објаснува: „При лунарен прелет, Артемис II зависи само од свои системи: нема брза опција за спасување, како кај орбиталните станици.” НАСА обезбедила „слободна повратна траекторија“, за Орјон природно да се врати на Земјата дури и без мотори, но астронаутите треба да се потпрат само на резерви од храна, вода и воздух.

Медицински проблем на 400.000 километри од дома: Дури и мала здравствена компликација може да биде кобна

Невројатно растојание од медицинска помош е еден од најстрашните ризици. Само минатиот месец НАСА мораше драматично да евакуира астронаут од МВС по медицински инцидент. Кај Артемис II, дури и помала здравствена состојба може да стане критична. Д–р Мајлс Харис посочува: „Вселената е екстремно изолирана средина, а астронаутите реагираат различно на стресот на летот. Предизвиците за здравство во вселената се слични на тие во Антарктикот или руралните подрачја на Земјата.” Екипажот ќе има ограничени медицински ресурси, без сигурен пристап до експертиза, денови оддалечени од болница. Ситуација во која и најмала болест може да доведе до криза.

Финалниот ризик – повторен влез во атмосферата: Дали штитот на Орјон ќе ги спаси животите на екипажот?

Еден од најопасните моменти е исклучително опасниот повторен влез во атмосферата. Орјон ќе влезе со 40.000 километри на час, а челото на леталото ќе достигне температури од 2.760°C. Единствената заштита на екипажот е четири сантиметарскиот топлински штит од материјалот Avcoat. За време на Артемис I, НАСА откри неочекувани оштетувања и пукнатини на штитот. Д–р Дени Оливас беше јасен: „Нема сомнеж: ова не е топлински штит што НАСА би сакала да го даде на астронаутите.“ НАСА не го промени штитот за Артемис II, туку ја смени траекторијата за повторен влез, за да се минимизира времето во екстремни температури. Босквилон појаснува: „НАСА ги идентификуваше причините и го прилагоди моделот и операциите за да ја сочува безбедноста, без ризичен редизајн што би бил уште поголема опасност.“

Клучни податоци: Лансирање, траса, екипаж и трошоци на мисијата Артемис II

Лансирање: НАСА разгледува три термини: од 6 до 11 февруари, од 6 до 11 март и од 1 до 6 април.
Мисија: Лунарен прелет и тестирање на системи за идно слетување.
Вкупно растојание: 1 милион километри.
Траење: 10 дена.
Проценета цена: 44 милијарди долари.
Екипаж: Рид Вајзман (командир), Виктор Гловер (пилот), Кристина Коч (специјалист), Џереми Хансен (специјалист).