Трката на Британците и Норвежаните до крајот на светот: Фатална експедиција која го „освои“ Јужниот Пол

Точно на денешен ден пред 110 години беше „освоен“ Јужниот пол. Беше студената зима во 1911 година, кога Британецот Роберт Фалкон Скот и Норвежанецот Роалд Амундсен се впуштија во битка за слава и натпревар наречен „Кој ќе дојде прв на јужниот пол“.

Антарктикот беше последниот откриен и сè уште неистражен континент на нашата Земја.

Џејмс Кук се обидел да го истражи, но кога ги видел скршените парчиња мраз заклучил дека ова патување е премногу опасно и не може да се пристапи. Освен него, на потфатот се осмелиле и истражувачите на императорот Александар I, Англичаните и Французите.

Норвежанецот Роалд тргна на експедиција на 20 октомври 1911 година, што значеше дека му требаа околу два месеци да стигне до својата дестинација. Попатно го придружувале четворица колеги и 36 кучиња.

Она што и денес би изненадило многумина е фактот дека е неопходно да се минат планините за време на вакво пешачење. О да, т.н Транс-Антарктичките планини се маѓепсан леден ланец долг 3.500 километри – што ги прави едни од најдолгите во светот. Највисоките врвови достигнуваат 4.500 метри надморска височина, а нивните планински висорамнини и долини се едни од ретките точки каде понекогаш нема снег.

Се испостави дека Роалд бил подобро подготвен и опремен, бидејќи прв пристигнал и на 14 декември зачекорил до крајот на светот, возејќи го норвешкото знаме во јужниот мраз. Британецот Скот пристигна дури во јануари следната година, фаќајќи го норвешкото знаме и сочно пцуејќи го (претпоставуваме).

По патот, тие не можеа да комуницираат меѓу себе, ниту пак имаа начин да му кажат на светот каде стигнале. Затоа, веста за експедицијата беше објавена три месеци подоцна, пред пролетта 1912 година.

Условите за патување беа нехумани: поради силниот студ и снежното невреме загинаа неколку членови на нивните тимови. Меѓу нив беше и самиот Скот, чие тело беше пронајдено замрзнато подоцна истата година. На местото на трагедијата денеска е крст со стих од песната Ulysses: „Да се копнее, да се бара, да се најде и да не се откажува.“

Враќањето беше посреќно за Роалд, кој подоцна ќе стане легенда на „херојската ера на освојувањето на Антарктикот“, но и првиот човек што го преминал Северниот пол.