Зимата ги носи реките полни со ѓубре: Дрина се гуши во отпад секоја година, а ниту една држава не презема одговорност

Содржина:

• Екологистите алармираат – инертност и игнорирање од институциите ја дозволуваат катастрофата да се повторува секоја зима
• Отпадот патува долги километри: Босна, Србија и Црна Гора ги полнат реките со своето ѓубре кое завршува во Вишеград
• Економска и еколошка стагнација: Балканот заостанува, а воздухот и реките се дават во загадување
• Затворен круг на загадување: Како ѓубрето ја труе и природата и жителите на Вишеград

Екологистите алармираат – инертност и игнорирање од институциите ја дозволуваат катастрофата да се повторува секоја зима

„Ова е јасен пример за недостиг на политичка волја и неактивност на сите релевантни институции“, вели Фуртула кој го води еколошкото здружение Еко Центар. „Се состануваат секоја година и даваат ветувања, но како што гледаме – овие сцени се повторуваат.“ Глетката навистина потсетува на сцени од катастрофални филмови: површината на реката, инаку смарагдно зелена, сега е покриена со пластични шишиња, парчиња дрва, мебел, рѓосани буриња, кујнски апарати и дури и мртви животни. Фуртула додава дека таму завршува дури и медицински отпад. „Ова е еколошка катастрофа“, вели тој. „Дрина изобилува со риби и можете да замислите кои токсини се ослободуваат овде, има буквално сè, тоа е огромна катастрофа.“

Отпадот патува долги километри: Босна, Србија и Црна Гора ги полнат реките со своето ѓубре кое завршува во Вишеград

Ѓубрето пристигнува поради диви депонии по текот на реките, не само од Босна, туку и од соседна Србија и Црна Гора. Многу помали притоки ги влеваат своите делови од ѓубрето во Дрина, создавајќи лавина од отпад во устието кај Вишеград. За време на лето, реките се омилени меѓу љубителите на рафтинг и природата, но зимските месеци значат преплавување и ширење на отпадот низ долниот тек. Иако министрите за екологија на Босна, Србија и Црна Гора се сретнале уште во 2019 година за да најдат решение, не се гледа крај на овој проблем.

Економска и еколошка стагнација: Балканот заостанува, а воздухот и реките се дават во загадување

Децении по војните, регионот значително заостанува економски и во однос на заштитата на природата во споредба со остатокот од Европа. Освен загадувањето на реките, уште покритична е екстремната загаденост на воздухот што ги мачи бројни градови на Балканот. Босна, Србија и Црна Гора имаат аспирации кон влез во Европската Унија, каде заштитата на животната средина е суштински услов за членство. „Постојат начини како може да се реши проблемот со ѓубрето – мапирање на дивите депонии, поставување камери и бариери во повеќе општини, наместо сè да завршува тука“, истакнува Фуртула.

Затворен круг на загадување: Како ѓубрето ја труе и природата и жителите на Вишеград

Кога се отстранува, отпадот завршува на локалната депонија, каде гори полека и испушта токсични честички во воздухот – вечно кружно загадување што, според Фуртула, постојано го труе градот. „Тоа доаѓа од три држави – Црна Гора, Србија и Босна“, предупредува тој. „Но, никој не сака да признае дека е нивно.“