Архивите на Стивен Кинг откриваат тајни: страшните приказни не се само фантазија, туку дел од неговиот сопствен живот

Содржина:

• Бикс добива пристап каде никој друг не успеал: цела година во приватниот архив на Кинг
• Патот до архивата: години чекање, случаен повик и нови заеднички истории
• Личните паралели меѓу Бикс и ликот Луис Крид ги разнишуваат темелите на нејзиниот спокој
• Од стравот до суштината на хоророт: како Кинг ја гради паниката преку секој збор и звук
• Скриптите откриваат како стравот се вселува во секоја реченица: случајот со последната сцена од „Гробишта за миленици“
• Архивските наоди ја менуваат перцепцијата за најпознатите дела: од мапата на „Salem’s Lot“ до скриени инспирации во „Сјаење“
• Раните верзии на „Кери“ покажуваат чудовишни физички трансформации што никогаш не стигнуваат до читањето јавноста
• Младинскиот бес на Кинг впишан во чудовишта за цела генерација
• Никогаш не можеш да избегаш од стравот: архивата пренесува темнина не само во приказните, туку и во телото и умот
• Разговорите со Кинг: „Волшебникот од Оз“ како метафора за смртта и она што навистина се крие зад завесата

Бикс добива пристап каде никој друг не успеал: цела година во приватниот архив на Кинг

Бикс возеше секојдневно бидејќи Кинг и неговата сопруга Табита ѝ овозможија нешто што никој надвор од нивното семејство немал доживеано: цела година работа во нивниот личен архив, сместен во задниот дел од нивниот викторијански имот во Бангор. Таму се чуваат ракописи, машинописни копии и коректури од речиси сè што Кинг напишал долги години.

Патот до архивата: години чекање, случаен повик и нови заеднички истории

Долг пат водел до оваа привилегија. Во 2017 година, Бикс станува првата професорка на именуваната катедра „Stephen E. King“, но ѝ било забрането да го контактира Кинг. По години размислување и разговори сама со себе за време на возењата („духовити монолози во моето Субару“, како што самата ги нарекува), изненадувачки, во 2021 година самиот Кинг ѝ се јавува. Таа го поканува да одржи предавање пред студентите, а потоа му го предлага проектот – и со одобрение од него и Табита, добива пристап до архивите.

Личните паралели меѓу Бикс и ликот Луис Крид ги разнишуваат темелите на нејзиниот спокој

Ноќта пред првата посета на архивата, Биксја чита „Гробишта за миленици“ и сфаќа дека нејзината сопствена животна приказна чудно наликува на онаа на Луис Крид – исто како него, и таа се преселила со семејството од градот во руралниот Мејн за работа на Универзитетот. „Доволно за да ме вознемири. Го ставив романот со корицата надолу, за да не може да ме повреди, и ја изгасив светлината.“

Од стравот до суштината на хоророт: како Кинг ја гради паниката преку секој збор и звук

Бикс уште од тинејџер била преплашена од „Гробишта за миленици“, надевајќи се дека разбирањето на процесот со кој Кинг го гради стравот ќе ја ослободи. Но, она што го открила било многу подлабоко: „Кинг не ги гради приказните само со заплети и изненадувања. Тој ја гради паниката збор по збор, фино дотерувајќи го секој звук, за да се почувствува физички.“ Самиот Кинг ѝ рекол: „Кога препишувам, морам да внимавам на повторувања на зборови и ненамерни рими, на сѐ што би ѕвонело чудно во увото на читателот.“

Скриптите откриваат како стравот се вселува во секоја реченица: случајот со последната сцена од „Гробишта за миленици“

Највпечатливо тоа се гледа во финалните редови од „Гробишта за миленици“. Во раните верзии, Луис Крид не е сам, а „гребење на подот“ е само еден звук. Во објавената верзија, Луис е сам, си игра, а стравот се гради преку звуците: „едниот ‘гребечен чекор’ станува повеќе ‘гризечки чекори’. Потоа Кинг го пренесува ‘гребењето’ во гласот: ‘Гласот на Рејчел беше греблив и полн со земја. Драги, рече таа.’ Оваа реченица ме прогонува уште од 1983. Сега разбирам како Кинг ја создаде и зошто никогаш нема да ја заборавам.“

Архивските наоди ја менуваат перцепцијата за најпознатите дела: од мапата на „Salem’s Lot“ до скриени инспирации во „Сјаење“

Бикс пронаоѓа мапа на градот Момсон (подоцна „Salem’s Lot“), со ракопис на детскиот пријател на Кинг, Крис. Градот не е само сцена, туку станува главен лик: „Мапата буквално е втисната во неговата приказна за враќање во детството. Во суштина, не станува збор само за вампири – туку за љубовно писмо до родниот град.“
Во раните верзии на „Сјаење“, Кинг го структурирал романот како шекспирова трагедија, со поделба на чинови и сцени. Бикс првично мислела дека инспирацијата е „Магбет“, но Кинг појаснил дека станува збор за друга шекспирова трагедија, поврзана со темата на меѓугенерациска траума.

Раните верзии на „Кери“ покажуваат чудовишни физички трансформации што никогаш не стигнуваат до читањето јавноста

Во ракописот на „Кери“ од 1974, главната хероина физички добива рогови и и се издолжува черепот; лик каков што современата публика никогаш не го запознала. „Таа ужива во промените и мисли само на слободата што ќе ѝ ја донесат. Таа е сосем поинаква од тажната, лута и емпатична Кери со која генерации се поистоветуваат.“

Младинскиот бес на Кинг впишан во чудовишта за цела генерација

Во збирката „Ноќна смена“, Бикс ги следи студентските колумни на тогаш 21-годишниот Кинг, кој пишува како бил удрен на протест за мир и „сакам да удрам некого. Сакам да плачам. Се прашувам што ми се случува.“ Бикс тврди дека бесот од Виетнамската ера директно се влева во чудовиштата што Кинг тогаш ги измислува.

Никогаш не можеш да избегаш од стравот: архивата пренесува темнина не само во приказните, туку и во телото и умот

Во „Сјаење“, Бикс ја преживува сопствената паника кога чита за сцената со када во првата верзија, опишувајќи: „Физички почувствував пукање во главата. Престанав, ја затворив папката и си отидов дома.“ Кинг, пишува таа, доживеал исто: „Кога се доближував до таа сцена, си велев: осум дена до кадата, шест дена до кадата… Кога дојде денот, срцето ми чукаше пребрзо.“

Разговорите со Кинг: „Волшебникот од Оз“ како метафора за смртта и она што навистина се крие зад завесата

На крајот на престојот, преку Zoom на линија од Флорида до Мејн додека брзо паѓа темнината, Бикс конечно го прашува Кинг зошто токму „Волшебникот од Оз“ е мотив во „Гробиштa за миленици“. Кинг одговара: „Ми се допаѓа идејата дека Оз големиот и страшниот е всушност мал човек зад завеса со голем глас. Од секогаш сум мислел дека и смртта е таква – лажно страшна.“ На инсистирање на Бикс, тој додава: „Мислам дека кога ќе стигнеме таму, сите ќе речеме – тоа било сè?“