Белуга кит покажа интелигенција за која се веруваше дека е уникатна само за луѓето
Повеќе од 20 години, четири женски белуга кита живееја заедно во Њујоршкиот аквариум на Друштвото за заштита на дивиот свет. Оваа приказна открива неверојатен момент на интелигенција и свест кај животно што долго време се сметаше дека ги нема овие човечки квалитети. Експериментот со огледало, направен на белугите Кети, Марина, Наташа и Марис, постави прашања за границите на самосвесноста кај животните и отвори нови перспективи во науката.

Содржина:
- Четири белуга кита стануваат центар на научното истражување во Њујоршкиот аквариум
- Тестот на самопрепознавање преку огледало открива сличности меѓу интелигенцијата кај луѓето и животните
- Силен социјален живот и напредна комуникација – белугите имитираат други видови и покажуваат сложени општества
- Реакции пред огледалото: само Наташа и Марис покажуваат јасни знаци на самосвест и самонабљудување
- Самопрепознавање на Наташа докажано – белугата ги поминува сите фази на тестот, додека Марис покажува потенцијал
- Само една белуга ги надминала сите тестови, но откритието носи надеж за идните истражувања и заштита на видот
Четири белуга кита стануваат центар на научното истражување во Њујоршкиот аквариум
Три од белугите – Кети, Марина и Наташа – биле фатени во дивината, а четвртата, Марис, е родена во аквариумот во 1994 година, дете на Наташа. Ова им овозможи на научниците, меѓу кои и експертот за морски цицачи и когнитивен психолог Дијана Рајс, ретка прилика да спроведат тест за самопрепознавање преку огледало кај китовите. Тестот на огледало е меѓународно прифатен за мерење на самосвест и интелигенција кај разни видови.
Тестот на самопрепознавање преку огледало открива сличности меѓу интелигенцијата кај луѓето и животните
Самопрепознавањето во огледало значи дека поединецот разбира дека одразот е негов сопствен. Овој тест најчесто се применува со поставување белег што животното не може да го види без огледало. Животни кои го поминале тестот се шимпанза, делфини, слонови и некои врапчиња, а дури и рибата чистачка има покажано таква способност. Белугите, како високо социјални животни со сложен мозок и комуникација, станаа идеални кандидати за експериментот.

Силен социјален живот и напредна комуникација – белугите имитираат други видови и покажуваат сложени општества
Белугите не само што имаат сопствен “јазик”, туку доброволно имитираат звуци од други видови – вклучувајќи луѓе и делфини. “Нивната склоност кон спонтана имитација на други дава силен доказ за високо ниво на социјална свест кај овој вид,” пишуваат Рајс и нејзиниот тим во работата која била објавена дури повеќе од две децении по извршувањето на експериментот. Поради нивните тесни социјални врски, белугите беа сместени заедно во сите фази на истражувањето.

Реакции пред огледалото: само Наташа и Марис покажуваат јасни знаци на самосвест и самонабљудување
За експериментот, огледални еднонасочни стакла беа поставени така што белугите не знаеја дека се набљудувани. Во првата фаза, Рајс ги следела реакциите како климање со глава, тресење, дување меурчиња и разни самонасочени движења. “Китовите изгледаше дека го користат огледалото како алатка за да се набљудуваат себеси додека ги гризаaт меурите,” изјавија истражувачите. Наташа и Марис ги повторија овие однесувања пред огледалото многу повеќе од другите белуги, што ги внесе во втората фаза.

Самопрепознавање на Наташа докажано – белугата ги поминува сите фази на тестот, додека Марис покажува потенцијал
Во втората фаза, тренерите ставиле нетоксичен, привремен белег на тела на белугите на места кои не можеле да ги видат без огледало. Кога мајката Наташа го видела својот одраз препознала дека нешто не е како што треба. „Наташа го помина третиот тест со белег така што го ориентираше означеното место зад десното уво кон огледалото додека покажуваше богатство од самонасочени движења,” објаснуваат истражувачите. Додека Марис не го помина вториот тест со белег, нејзините однесувања пред огледалото ја покажаа нејзината можност за самопрепознавање.
Само една белуга ги надминала сите тестови, но откритието носи надеж за идните истражувања и заштита на видот
Фактот дека само Наташа ги поминала сите тестови не значи дека другите белуги не се способни за ова, туку дека уште повеќе белуги можат да покажат ваков вид на самосвест. Тоа е „првата докажана потврда дека белуга китовите како вид со високо ниво на социјална комплексност, исто така, покажуваат високо ниво на самосвест“, велат Рајс и коавторот Александер Милденер за ScienceAlert. „Самопрепознавањето во огледало долго време се сметаше за исклучиво човечка способност и само мал број видови ја покажале оваа можност.“

Коментирај анонимно