Бугарскиот стоматолог, кој живее во колиба како од бајките

Содржина:

• Од стоматолошка ординација до живот во планина и колиба создадена од природата
• Дом како извор на радост и инспирација за децата
• Изградба на бајка со природни материјали ловени низ шумата
• Дом исполнет со спомени наместо декор, секој предмет носи емоција и историја
• Животот треба да се живее во радост и благодарност, не како луксуз или привилегија
• Земјата што памети: корени, историја и светост на просторот
• Природата е сурова, но може само да ти даде ако направиш тежок чекор кон неа
• Бајката е овде

Од стоматолошка ординација до живот во планина и колиба создадена од природата

Во Сандански, во ординација, д-р Панчев изгледа како што изгледаат доктори што ги познаваш: смирен, прецизен, со години пракса што се чувствуваат во секој потег. Но зад тој мир има уште една верзија од истиот човек – верзија што не живее во центар, туку во планинска тишина, на место каде што не стигнуваш „со кола“, туку со високопроодни џипови. Таму, во предел што не е направен за комодитет, тој ја поставил својата најголема амбиција: да направи дом што изгледа како да е излезен од детска книга. Не како туристичка атракција, не како декор – туку како вистинска куќа за живеење, цела година. Кај него, куќата е изјава против правите линии. „Бог не создал ниту прави линии, ниту прави агли.“ Затоа и неговиот дом не се покорува на правилникот на современата градба. Сè е намерно „живо“, криво како гранка, нерамно како камен, меко како земја што се слегнува со годините. Тој не сакал да направи „нова куќа со стар стил“, туку куќа што ни по што да не се разликува од оние што се правеле пред 300 години.

Дом како извор на радост и инспирација за децата

Кога ја покажува куќата, тој не ја продава како проект. Ја кажува како исповед. Како нешто што му го спасило погледот кон светот. „Ова е мојот извор на радост. Моите материјализирани соништа, детски мечти.“ Со оваа куќичка сака да ги разбуди мечтите кај децата – да видат дека радоста не е само на екрани, не е само „виртуелна“. Постојат места каде што можеш да ја допреш, да ја почувствуваш, да ја вдишеш. Но патот до тоа место не е романтика. Патот е тежок, валкан, понекогаш опасен – и токму затоа му е важен.

Изградба на бајка со природни материјали ловени низ шумата

Д-р Панчев не „набавувал“ материјали како за нормална градба. Тој ги ловел по шумата. Влегувал, барал дрво што „личи“ на рамка, на греда, на врата. И кога ќе го најде – започнувала борбата да го извади и да го донесе дома. Раскажува дека куќата стоела без прозорци и врати повеќе од година, додека да ги најде „вистинските“ дрва. Не затоа што немало други, туку затоа што тој сакал баш тие – оние што природата ги направила како да се родени за рамка. За тие дрва, вели, два пати го превртел џипот на кров, влечејќи ги низ шумски патишта. И наместо да се жали, тој се смее – не го кажува тоа како трагедија, туку како забава.

Дом исполнет со спомени наместо декор, секој предмет носи емоција и историја

Внатре, неговиот дом не е „стилизиран“ за да изгледа убаво. Таму нема ништо што е тука само за да биде на фотографија. Секој предмет е врзан за некоја сцена, за некоја опасност, за некоја победа. Има врати и дрва за кои вели дека можел да го изгуби животот додека ги сечел. Има подароци од пријатели од кои не може да се раздели, дури и ако на некој му личат на кич – затоа што тие не се „вкус“, туку емоционална вредност. „Секој предмет тука ми носи спомен… фотографија… емоција.“ На едно место ја покажува и венчалната кошула на баба му – рачно изработувана со месеци, украсувана, чувана како сведоштво за чест.

Животот треба да се живее во радост и благодарност, не како луксуз или привилегија

Една од најсилните линии во неговото размислување е неговиот однос кон радоста. Тој има лутина кон идејата дека радоста е нешто што се купува. Тој го споредува животот со трпеза што некој домаќин ја подготвил за празник. Ако дојдеш и почнеш да „одбиваш“, како да се срамиш од сето тоа, тој вели дека тоа е навреда. Не во смисла на диета, туку во смисла на благодарност: ако нешто ти е дадено, зошто да живееш како да ти е забрането? „Бог ни ги дал сите радости – и ние треба да им се радуваме.“ Потоа доаѓа неговата осуда на „трговците во храмот“ – оние што сакаат да те убедат дека радоста е привилегија: дека мора да имаш пари, позиција, власт, за да си дозволиш да бидеш среќен. „Не. Радоста постои во чист вид насекаде околу нас. Само треба да ја посегнеме.“

Земјата што памети: корени, историја и светост на просторот

Неговиот однос со местото каде што живее не е само љубов кон шумата. Тоа е и чувство за корен. Тој зборува за „чифликот“ – земја што била нива на дедо му, од која се живеело. А потоа ја вади и темната историска линија: во тој предел, според него, во 1905 година се случила братоубиствена битка меѓу две крила на ВМРО – меѓу луѓето на Јане Сандански и капетан Јордан Стојанов, при што имало мртви и ранети, а потоа и судење и егзекуции. Не го кажува тоа за да прави политика. Го кажува како дел од „земјата што памети“. Затоа и вели дека нарачал метал-детектор – не за да бара богатства, туку да најде неколку гилзи или куршуми што за него би биле свети: материјален остаток од историјата.

Природата е сурова, но може само да ти даде ако направиш тежок чекор кон неа

На крајот, неговиот апел е директен: да ги охрабри оние што се двоумат дали да направат чекор кон природа, кон поедноставен живот, кон нешто што не е бетон и брзање. „Направете го чекорот. Не се плашете. Природата може само да ви даде.” Но не ја продава природата како постер. Вели дека таа ќе ти поставува ситуации: бура, дефект, ќе останеш без струја, без вода, ќе мораш да се снаоѓаш. И токму тогаш се појавува тој негов внатрешен глас: „Ајде да те видам, Атанас… можеш ли?“ Кога ќе се справи, вели, излегува од бурата како друг човек. И верува дека тоа може да работи кај секој – затоа што во секој од нас, според него, постои творечко нешто. „Бог нè создал по својот пример, а Бог е творец.“

Бајката е овде

Приказната на д-р Атанас Панчев не е за тоа како се гради необична куќа. Тоа е приказна за човек што одбил да живее како „скратена верзија“ од себе. Неговата „куќа од бајките“ е доказ дека има друг живот – живот што не се купува, туку се создава. Со труд, со грешки, со превртени џипови, со лузни, со мирис на дрво и со раце што знаат да прават нешто реално. И најважното што останува по неговите зборови е токму тоа: бајката не е таму некаде. Бајката е тука, на еден чекор– тежок, но можен – ако се осмелиш да го направиш.