„Целосна слобода“: Зошто Италијанките ја обожаваат плажата само за жени

Содржина:

• Ѕид од 3 метри ја дели Ла Лантерна на два света
• Две туристки од Милано слушнаа за ова „апсурдно и средновековно“ правило и побараа враќање на парите
• Мајките ги носеле синовите таму додека не станеле превисоки за женскиот дел
• Ел Педочин е постар од италијанскиот Трст
• Името доаѓа од „вошка“, но традицијата зборува за сонце, море и женско образование
• Тенот бил круна на „култ на телесноста“
• „Жените не мораа да бидат вознемирувани, прекинувани или заморувани“
• Спасителот Самуеле Мичели секоја сезона бара да биде распореден токму таму

Ѕид од 3 метри ја дели Ла Лантерна на два света

Ла Лантерна, позната и како Ел Педочин, е последната преостаната родово одвоена плажа во Европа. Кога ќе стапнете на камењата, ќе бидете опкружени со жени кои разговараат во бикини или со мажи кои играат карти, но двете страни не се мешаат.
Ако сте дошле со некој од спротивниот пол, тој ќе биде од другата страна на ѕид висок околу 3 метри. Сакате да разговарате со него? Може, само ако испливате зад бранобранот. Само во отворените води на половите им е дозволено да се мешаат.

Две туристки од Милано слушнаа за ова „апсурдно и средновековно“ правило и побараа враќање на парите

Ел Педочин е омилено место на Трстјаните уште од крајот на 19 или почетокот на 20 век, но во јуни повторно влезе во насловите кога две туристки од Милано не беа воопшто воодушевени од неговиот шарм.
Според локалните медиуми, приказната потоа се прошири низ светот: двојката платила влез, но се ужаснала кога друга гостинка им кажала за правилото на одвоени полови.
Жената туристка и рекла на локалната жена дека тоа е „апсурдно и средновековно“, според локалниот весник Il Piccolo, пред да побара враќање на парите.
Изгледа дека таа е во малцинство. По инцидентот, продажбата на билети пораснала за повеќе од 50 проценти на годишно ниво, од 34.885 влезови во јули 2025 на 53.610 во јули 2026.

Мајките ги носеле синовите таму додека не станеле превисоки за женскиот дел

Испадот на туристката го насочи вниманието кон место што за Трстјаните не е само плажа, туку простор со кој се длабоко поврзани. Ел Педочин можеби е само потесен појас камења до градското пристаниште, но за локалните жители е чувано место на сеќавање, не само на нивните семејства, туку и на самиот град.
„Како сите Трстјани, таму ме носеше мајка ми“, вели наградуваниот романописец Мауро Ковачич, роден и израснат во градот, кој пишувал книги за него, иако денес живее во Рим.
„На жените им беше многу лесно да одат во Ел Педочин“, вели тој. „Беше блиску до дома, имаше многу автобуси, тоа беше единствената плажа во центарот на градот. Затоа Трстјаните, но особено жените, одеа таму. Во тоа време те мереа според висина, не според возраст, па одев со неа додека веќе не можев да бидам во женскиот дел.“ Денес родител може да внесе дете под 12 години од кој било пол.

Ел Педочин е постар од италијанскиот Трст

Плажата е дел од градот подолго отколку што Трст е дел од Италија. Бањо марино, морското купалиште, на лесни 20 минути пешачење покрај брегот од главниот плоштад Пјаца Унита д’Италија, ги отворило вратите некаде меѓу крајот на 1800-тите и почетокот на 1900-тите. Традиционално, како година на отворање се наведува 1903, иако тоа не е сигурно. Сигурно е дека во тоа време Трст бил дел од Австро-Унгарската Империја, нејзин четврти најголем град и главно пристаниште.
„Од незначајно мало село кое речиси не постоеше до крајот на 18 век, кога дојде Австрија, во текот на еден век стана многу просперитетно и богато“, вели Катја Пици, виш предавач по италијански студии на Универзитетот во Лондон.
Претходно запоставено место во „пазувата“ на Јадранот, на денешната граница меѓу Италија и Словенија, Трст станал главна влезна точка за сите стоки што пристигнувале во Австро-Унгарската Империја или заминувале од неа.
„Привлече многу имигранти — во потрага по работа, но и имигранти со капитал“, вели Пици. „Стана многу, многу богат, многу брзо.“

Името доаѓа од „вошка“, но традицијата зборува за сонце, море и женско образование

Ел Педочин — чиј прекар доаѓа од зборот за „вошка“, бидејќи тоа било местото каде австриските војници ги чистеле и ги ослободувале од вошки своите коњи на брегот — има корени во динамичната, мултикултурна страна на Трст.
Тој е вкоренет и во трстјанската традиција на време поминато на плажа. „Други луѓе прават паузи за кафе, а ние правиме пауза за капење и сончање“, вели локалната новинарка и авторка Микол Брусаферо, редовна посетителка на Педочин. „Со радост одиме сами на плажа. Трстјаните имаат посебен однос со морето и сончањето. Одиме сами за да се опуштиме.“
Родовата поделба на Ел Педочин е поврзана и со историјата на женската еманципација во Трст. Ова било едно од првите места во денешна Италија со средно училиште само за девојчиња, вели Пици, која додава дека женското образование било нормално во големите градови на Австро-Унгарската Империја, но не и во Италија.
„Кога Трст стана италијански во 1918 година, нивото на школување беше многу високо“, вели таа. „Трст не беше само просперитетен град, туку беше културно многу жив, а средните класи беа многу добро образовани — вклучително и жените.“

Тенот бил круна на „култ на телесноста“

Како и многу други народи во Австро-Унгарската Империја, Трстјаните ги прифатиле природата и физичката подготвеност. Ковачич тоа го нарекува „култ на телесноста“. Поради таа еманципација, жените биле дел од него. Градот бил полн со спортски здруженија — пливање, едрење, качување по карпи.
„Ел Педочин беше дел од ова“, вели Пици. „Се работеше за негување на телото како форма на спорт и личен напредок.“
Ковачич вели дека уште од почетокот жените носеле релативно модерни и смели костими за капење. Тоа не било место за срамежливост, туку место за потемнување и пливање. „Тенот веројатно беше круната на оваа идеја за физичка благосостојба“, вели тој.
Ел Педочин ги одвоил половите уште од денот кога бил отворен. Можеби тоа не било толку необично во 1903 година, но и кога модата се менувала, Трстјаните ја задржале плажата само за еден пол на секоја страна — како резултат на таа женска еманципација.

„Жените не мораа да бидат вознемирувани, прекинувани или заморувани“

На почетокот на 20 век, некои од најпознатите писатели, новинари, фотографи, уметници и спортисти во Трст биле жени, вели Пици. Таа ја наведува фотографијата „Io e Gatto“ на Ванда Вулц, чиј оригинален отпечаток се наоѓа во Метрополитен музејот на уметноста во Њујорк, како портрет на „дива женственост“. Градот, вели таа, имал „феминистичка структура“ пред да стане дел од Италија.
И додека градот се интегрирал во католичката култура на Италија, тој феминизам останал силен.
„Тоа беше одвоена плажа од самиот почеток, и се гледаше како добра работа — затоа продолжи цело тоа време“, вели Пици. „Жените не мораа да бидат вознемирувани, прекинувани или заморувани. Тоа беше простор каде можеа да се сончаат без страв од какво било мешање од мажи … Имаше чувство на сопственост дека тоа е нивен простор и дека не мора да бидат вознемирувани од машкиот поглед.“
Ковачич додава дека отсекогаш било симбол на „слобода“ за жените. Тој ја гледа плажата како место за жени, и покрај машката страна. Кога одел таму со мајка му, опкружен со жени од најмлади до најстари, тоа му давало чувство на „вечно негување“, вели тој. Речиси надреалната природа на растењето таму, меѓу жени, ја споредува со сцените на фантазија насочени кон жените во филмот „8½“ на Федерико Фелини од 1963 година.

Спасителот Самуеле Мичели секоја сезона бара да биде распореден токму таму

Денес Трстјаните се повеќе се враќаат во Ел Педочин кога сакаат краток одмор на сонце. Ковачич вели дека многу од жените работат во продавници во центарот на градот и навратуваат за време на долгите паузи за ручек.
Од другата страна, многу од мажите се пристанишни работници, вели Самуеле Мичели, спасител на плажата.
Мичели работи во Педочин четири години, и толку му се допаѓа што на почетокот на секоја сезона бара да биде распореден на родово одвоената плажа, наместо на која било друга што ја управува кооперативата што го вработува.
„Се е во спокојството овде“, вели тој, зборувајќи за совршената рамнотежа меѓу заштитената вода со поглед кон местото каде морето се среќава со хоризонтот и карстниот варовнички пејзаж што го опкружува градот. „Тоа се два различни света. Навистина сум среќен овде.“
Мичели вели дека женската страна е мешавина од мајки со деца и редовни клиентки: „Жени кои сакаат да бидат мирни.“ Додека жените уживаат во својата независност, тој вели дека машката страна е мешавина од постари господа што играат карти, туристи, пристанишни работници што се сончаат и посетители со попреченост од двата пола, бидејќи машката страна е целосно пристапна за инвалидски колички, со директен пристап во водата.
Бидејќи Педочин е најблиската плажа до центарот, Мичели вели дека туристите често доаѓаат без да знаат за правилата за родова одвоеност. „Некои си заминуваат, но главно остануваат“, вели тој. Кога слушнал за туристката што се пожалила оваа година, вели дека тоа му било „смешно“.