Чие лице има Статуата на слободата? Од Франција пристигнала во 350 делови, а факелот беше заменет по 100 години

Содржина:

• Шарлот Бартолди зад лицето и „La Liberté éclairant le monde“ зад идејата
• Од црвеникаво-кафеав бакар до зелена патина за околу триесет години
• По Блек Том факелот се затвори засекогаш, а пламенот денес е прекриен со 24-каратно злато
• „Изер“ донел 350 сандаци во 1885 година, а Ајфел го осмислил скелетот што ги издржува океанските ветрови

Шарлот Бартолди зад лицето и „La Liberté éclairant le monde“ зад идејата

Една од најинтригантните приказни е поврзана токму со ликот на жената што го држи факелот високо кон небото.
Според податоците на американската Служба за национални паркови, се верува дека Бартолди како модел за нејзиното лице ја користел сопствената мајка, Шарлот Бартолди. Сепак, историчарите потсетуваат дека статуата не претставува конкретна историска личност, туку алегориска персонификација на слободата.
Нејзиниот дизајн се потпира на античките претстави на римската божица на слободата Либертас, а нејзиното официјално име на француски јазик гласи „La Liberté éclairant le monde“ („Слободата што го осветлува светот“).
Факелот го означува патот на просветлувањето и слободата, додека плочата во нејзината лева рака го содржи датумот на усвојувањето на американската Декларација за независност, 4 јули 1776 година, испишан со римски бројки. На главата има круна со седум зраци, кои симболизираат ореол и ја претставуваат слободата што ги осветлува седумте континенти и седумте светски мориња.

Од црвеникаво-кафеав бакар до зелена патина за околу триесет години

Денес е тешко овој споменик да се замисли во која било друга боја, но кога бил завршен во 1886 година, имал препознатлива бакарна, односно црвеникаво-кафеава нијанса.
Причината е едноставна: надворешната обвивка на статуата е изработена од тенки бакарни плочи. Под постојано влијание на воздухот, влагата и солената морска вода, бакарот со годините оксидирал и постепено добил карактеристична зелена патина.
Овој хемиски процес не се случил преку ноќ. Биле потребни околу триесет години за да се формира препознатливиот зелен слој. Промената не е само естетска: патината дејствува како природна заштита што го чува бакарот од понатамошна корозија и пропаѓање.
Со други зборови, бојата по која денес ја препознаваме Статуата на слободата е резултат на природна хемиска реакција, а не на првичната визуелна замисла на авторот.

По Блек Том факелот се затвори засекогаш, а пламенот денес е прекриен со 24-каратно злато

Факелот што статуата го држи во подигнатата десна рака веќе повеќе од еден век е целосно недостапен за туристите.
Пристапот до него бил затворен по големата саботажна експлозија на полуостровот Блек Том во близина на Њујорк, на 30 јули 1916 година. Експлозијата се случила за време на Првата светска војна, кога германски саботери кренале во воздух складишта за муниција и воен материјал. Силната детонација сериозно ја оштетила конструкцијата на раката, по што пристапот до факелот бил трајно забранет за јавноста.
Многу посетители го мешаат искачувањето до круната со пристапот до факелот. До круната сè уште може да се стигне со посебни билети и искачување по тесните спирални скалила, но факелот останува строго затворен.
Интересно е што факелот што денес стои на споменикот не е оригиналниот. За време на големата реставрација во 1985 година, стариот факел бил заменет со нов, чиј пламен е прекриен со вистинско 24-каратно злато што блеска на дневната светлина. Оригиналниот факел денес е изложен во музејот на островот Либерти.

„Изер“ донел 350 сандаци во 1885 година, а Ајфел го осмислил скелетот што ги издржува океанските ветрови

Статуата на слободата не била изградена на местото на кое стои денес. Нејзината изработка се одвивала во Париз, по што била внимателно расклопена и со брод транспортирана преку Атлантскиот Океан.
Во Њујорк пристигнала во 1885 година, спакувана во дури 350 посебни сандаци на францускиот брод „Изер“. Потоа започнало нејзиното повторно монтирање на масивното камено постолје на островот Либерти.
За сложената внатрешна потпорна конструкција бил задолжен легендарниот француски инженер Александар Гистав Ајфел, познат како творец на Ајфеловата кула во Париз. Негова задача била да проектира флексибилен метален скелет што ќе ја носи надворешната бакарна обвивка и ќе може да издржи силни океански ветрови и температурни осцилации.
Недалеку од споменикот се наоѓа островот Елис, каде што од 1892 до 1954 година работела главната имиграциска станица низ која поминале над 12 милиони доселеници. За сите нив, првиот поглед на Статуата на слободата по долгото и исцрпувачко патување преку океанот значел крај на неизвесноста и почеток на нова животна надеж.