X

Хемија од друг свет пронајдена во познатиот метеорит Хилсборо

Во јули 2024 година, жителите на метрополитенската област на Њујорк видоа ретка сцена: огнена топка експлодираше на небото, а целиот регион го почувствува звучниот удар.
Една сопственичка на дом во Њу Џерси имаше уште поблиска средба. Брз фрагмент од метеорит и го проби таванот, се распарчи и заврши на подот во нејзината спална соба.
Подоцна беше именуван како метеоритот Хилсборо, а за науката стана редок подарок: беше собран речиси веднаш, падна во куќа и така избегна дожд и почва. Тоа ја намали земјината контаминација и ја зачува неговата хемија во невообичаено чиста состојба.

Хемија од друг свет пронајдена во познатиот метеорит Хилсборо

Фрагментите биле собрани со ракавици, алуминиумска фолија и стаклени тегли

Кога метеорот се спуштал низ атмосферата, се распаднал на впечатлив начин. Таквите тела често се кршат на парчиња додека воздухот навлегува во микроскопски пукнатини и пори, го зголемува внатрешниот притисок и на крај го распарчува целиот објект.
Фрагментите паднале од Стејтен Ајленд кон Њу Џерси, но бил пронајден само оној што удрил во домот во Хилсборо.
Сопственичката реагирала внимателно: употребила ракавици и алуминиумска фолија за да ги собере парчињата, а потоа ги ставила во стаклени тегли.
„Благодарение на брзата реакција на сопственичката на домот, ова се најчистите CM1/2 метеорити што ги знаеме“, вели метеорскиот астроном Петер Џенискенс од Институтот SETI и Истражувачкиот центар Ејмс на НАСА.

Камера го снимила падот над густо населена област

Метеоритите чуваат минерален и хемиски запис од делови на Сончевиот Систем. Но, од десетиците илјади метеорити што досега се пронајдени, повеќето биле собрани долго откако паднале на Земјата, кога веќе можеле значително да се променат поради долгата изложеност на земјината средина.
Хилсборо е редок пример на метеорит што паднал среде бел ден, над област со многу жители. Неговото драматично влегување во атмосферата можеби го виделе милиони луѓе, а било снимено од повеќе камери, од домашни камери на ѕвончиња до специјализирани мрежи за набљудување метеори.
Токму таа комбинација, јавен пад, брзо собирање и минимален контакт со земјината средина, го направила материјалот особено вреден за анализа.

Трагата води до астероидниот појас меѓу Марс и Јупитер

Пресметките на траекторијата на карпата укажале дека таа потекнува од астероидниот појас, лента од простор меѓу орбитите на Марс и Јупитер.
Минералите покажале дека матичното тело на Хилсборо припаѓало на истата класа астероиди богати со јаглерод што ги создала CM метеоритите. Тие го добиле името според метеоритот Мигеи, кој паднал над Украина во 1889 година.
Овие метеорити се ретки и се смета дека зачувуваат дел од најраниот материјал во Сончевиот Систем, од времето кога тој сè уште се формирал.

Трагата води до астероидниот појас меѓу Марс и Јупитер

„Концентрирани солени течности“ се појавиле во малиот протопланетарен свет

Научниците сега открија докази дека низ матичниот астероид некогаш течеле концентрирани солени раствори. Тие поттикнале сложена хемија и оставиле необични минерали, како и богат збир органски соединенија.
Откритието, објавено во Science Advances, сугерира дека џебови солена вода во примитивни астероиди можеби биле далеку похемиски активни отколку што научниците мислеле. Таквата средина потенцијално можела да помогне во создавање дел од состојките за живот, кои подоцна пристигнале на младата Земја.
„Форензичка студија на фрагментите откри дека тие содржеле зачувани делчиња од близина на површината на мал примитивен астероид, каде што бил изложен на концентрирани солени течности – процес што претходно не беше познат од овој тип протопланетарен свет“, вели Џенискенс.

Солени раствори посолени од океаните на Земјата оставиле аминокиселини

Една од најинтересните работи што тимот на Џенискенс ја открил кај Хилсборо е дека метеоритот зачувал раствори богати со соли, кои најверојатно потекнуваат од близина на површината на матичниот астероид.
Дополнителни минерали сугерираат дека Хилсборо можеби поминал низ водена промена, односно течна вода одамна ги изменила неговите минерали.
Заедно, доказите покажуваат дека матичниот астероид некогаш содржел солени раствори: вода богата со соли, дури посолена од океаните на Земјата.
Тие раствори изгледа помогнале да се создаде широка разновидност органски соединенија, меѓу нив и голем број аминокиселини, соединенија што можеби биле клучни за појавата на животот.
Она што метеоритот Хилсборо ни го дава е средината каде што се случува создавањето на тие аминокиселини.

Најјасен доказ досега, но можеби има и траги од постари судири

Веќе беше познато дека такви аминокиселини можат да се формираат во астероиди и да се зачуваат во метеорити кога тие ќе паднат на Земјата.
Ова е најјасниот доказ досега дека овој тип примитивен астероид некогаш имал џебови солена вода, во кои можела да се развива сложена хемија. Тоа ги зајакнува теориите дека вакви метеорити можеби донеле дел од состојките потребни за животот да се појави на младата Земја.
Но истражувачите забележуваат и друга можност: соединенијата откриени во солените раствори можеби се хемиски остатоци од претходни судири.
Повеќе детали за метеоритот, неговото потекло или неговото место во семејното дрво на CM метеоритите тешко може да се дознаат без одење во вселената.
Сепак, она што го открива за раниот Сончев Систем се вклопува во слика што станува сè појасна: тоа било изненадувачки динамично место, каде што вода, минерали и органска хемија се мешале дури и во мали астероиди, долго пред животот да се појави на Земјата.
Истражувањето е објавено во Science Advances.

Коментирај анонимно

Вашата адреса за е-пошта нема да биде објавена. Задолжителните полиња се означени со *