„Јас сум лекар и ги проучувам најдолговечните луѓе на светот“ тајната на нивната долговечност лежи во еден збор

Содржина:

• Во 12 земји Прал не најде луксуз туку луѓе што се радуваат на обично парче леб
• Во едно грчко село случајна средба завршувала со часови околу маса
• На Окинава луѓе над 90 години одат во дом за стари лица само за да имаат со кого да разговараат
• Едноставноста е зборот што Прал го слушна зад храната со помалку хемија, движењето и времето лице в лице

Во 12 земји Прал не најде луксуз туку луѓе што се радуваат на обично парче леб

„Патував по светот и интервјуирав стогодишници. Се испостави дека имаат многу заеднички нешта. Посебно ме погоди фактот што ниеден од стогодишниците не живееше во луксуз, а сепак беа среќни и покрај тоа. Наоѓаа среќа во едноставните, секојдневни работи, а не во она што ние го сметаме за важно. На овие луѓе не им е потребно да живеат во светот на Илон Маск или на Стив Џобс за да бидат среќни и да најдат смисла во животот“, вели Џејсон Прал.
Докторот напоменува дека стогодишниците не избрале таков начин на живот, туку едноставно живееле онака како што им дозволувале околностите. Некои од нив живееле без струја, додека многумина и понатаму се сеќаваат на времето кога било тешко да се дојде до храна. Еден стогодишник му раскажал на Џејсон Прал дека на 14 години имал само 18 килограми. Гладувал поради војната, па дури и денес, многу години подоцна, кога ќе земе обично парче леб, веднаш му се полни устата со плунка.
„Храната е важен дел од нашите животи. Стогодишниците јаделе она што самите го одгледувале во своите градини и дворови. Мислам дека храната играла значајна улога за нив не само во поглед на физичкото здравје, туку и во тоа што им помагала да доживеат емоции и да се поврзат едни со други. Споделувајќи храна меѓусебно, стогодишниците создале посебни односи што им овозможиле да се чувствуваат како дел од едно големо семејство. Ништо од тоа сега не постои, бидејќи имаме достава на храна и секогаш сме зафатени со нешто друго, наместо едноставно да се собираме околу голема маса“, вели Џејсон Прал.

Во едно грчко село случајна средба завршувала со часови околу маса

Докторот се присетува на стогодишник што го запознал во Грција. Тој човек му раскажал приказна за селото во кое живеел. Кога одел на нива да работи или во шума да собира дрва за огрев, понекогаш наидувал на пријатели што долго време не ги видел. Запирале и започнувале разговор, а потоа им се придружувал уште некој и муабетот продолжувал.
Пред да сфатат колку време поминало, веќе се наоѓале за маса, какви што често се поставуваат во селските дворови. Набрзо на масата пристигнувале едноставна храна и пијалак, а разговорите продолжувале во опуштена атмосфера.
Се започнувало така што некој сосема случајно ќе сретнел пријател што долго не го видел и одлучувал со него малку да поразговара. Никој од нив тој ден не одел на работа, ниту пак морал да му ѕвони на шефот за да го оправда своето отсуство. Останувале заедно со часови бидејќи дружењето претставувало важен дел од нивниот живот.
„Таков живот водеа. Таков менталитет имаа. Живееја без брзање и не знаеја што е стрес. Да, имаа одговорности и должности, многу се трудеа, но најважно им беше да си го живеат својот живот и да одржуваат пријателства со другите луѓе“, ја објаснува Џејсон Прал оваа карактеристика на стогодишниците.

На Окинава луѓе над 90 години одат во дом за стари лица само за да имаат со кого да разговараат

„На Окинава постои дом за стари лица во кој живеат луѓе постари од 90 години. Меѓутоа, некои од нив доаѓаат овде само во посета. Тоа ме заинтригира. Сакав да знам зошто овие стогодишници редовно го посетуваат домот за стари лица, а живеат на друго место. Се испостави дека овие луѓе немаат веќе никого. Она што ги одржува е тоа што доаѓаат во домот за стари лица, како во центар на заедницата, и имаат можност да комуницираат со други постари лица. Тоа ги ангажира и придонесува за нивното здравје и долговечност.“
Џејсон Прал бил заинтересиран и за здравствената состојба на стогодишниците. За време на разговорите им поставувал прашања како: „Дали имате проблеми со варењето?“ или „Дали спиете добро?“ Ваквите прашања често ги изненадувале, па докторот понекогаш имал впечаток дека не разбираат зошто ги прашува за тоа.
Нивните одговори главно звучеле вака: „Што мислите? Зарем е можно некој да не може да спие?“ Таквите здравствени проблеми им биле толку туѓи што не секогаш разбирале зошто некој посебно би ги испрашувал за нив.

Едноставноста е зборот што Прал го слушна зад храната со помалку хемија, движењето и времето лице в лице

Џејсон Прал напоменува дека многу стогодишници немаат проблеми со варењето бидејќи имаат здрав цревен микробиом. Според неговите зборови, врз развојот на нивниот цревен микробиом влијаело и тоа што живееле во природно опкружување, во секојдневен контакт со различни микроорганизми.
Не користеле средства за дезинфекција во мерката во која денес ги користиме. Во најдобар случај имале едно парче сапун. Покрај тоа, јаделе едноставна, природна храна, а овошјето и зеленчукот често ги береле непосредно пред јадење. Било вообичаено да наберат јаболко од дрвото или зеленчук од градината и веднаш да го изедат, без миење.
„Денес користиме синтетички хемикалии кои ги убиваат бактериите – и неопходните и непотребните. Некои од нив се приспособија на хемиското опкружување и сега не можеме да ги уништиме. Тоа станува проблем и влијае на цревниот микробиом, што пак влијае на целото тело. Постои директна причино-последична врска меѓу нашето општо здравје и она што се случува во цревата. Затоа цревниот микробиом често се нарекува втор мозок. Долговечните луѓе добро се снаоѓаат во тој поглед“, објаснува Џејсон Прал.
За време на разговорите со стогодишниците, тој препознал една заедничка особина што ја сметал за особено важна: едноставност. Таа била присутна во речиси сите аспекти на нивниот живот. Се хранеле едноставно, се движеле секојдневно и извршувале физички активности кои не барале посебна опрема или сложени планови. И нивното опкружување било поедноставно, а меѓучовечките односи често се засновале на непосреден контакт и заедничко време.
Колку современиот живот станува посложен, толку едноставноста се повеќе се губи од секојдневието. Поради тоа Џејсон Прал смета дека таа денес станува своевиден луксуз.
„Се чини дека едноставноста создава среќа, чувство на вистинска смисла во животот и припадност. Мислам дека нашата задача е да ѝ се вратиме на оваа едноставност и малку да ѝ се приближиме на својата природа. Зборувајќи го ова, не се залагам да се вратиме во минатото, да ја напуштиме сета наша технологија и да се исцрпуваме со напорна работа. Ниту самиот не би сакал да се враќам на тоа. Мојата идеја е да го погледнеме начинот на живот на долговечните луѓе, од него да ги извлечеме сите позитивни работи и да видиме како можеме свесно ова да го вклучиме во нашите модерни животи“, вели Џејсон Прал.
„Па што би требало да направиме денес? Нашата околина има тенденција да ни го диктира однесувањето, но тоа се случува само кога не сме свесни за тоа. Меѓутоа, ако ја вклучам својата свест и кажам: ‘Поминувам сè повеќе и повеќе време пред компјутер. Можеби би требало повремено да излезам надвор и да прошетам 10 минути.’ Или си велам себеси: ‘Сонот е поважен од социјалните мрежи и вечерва ќе одам на време во кревет за да се разбудам рано и да си го покренам циркадијалниот ритам.’ Или можам да ги одложам важните работи и да се видам со родителите за да уживам во времето лице в лице.“
Џејсон Прал препорачува и поедноставување на исхраната. Иако преработената храна може да претставува брзо и практично решение за ужинка во движење или оброк по долг работен ден, многу такви производи содржат големи количества додаден шеќер, сол и други состојки чие прекумерно консумирање може неповолно да влијае на здравјето. Затоа советува предност да им се дава на поквалитетни, разновидни и што помалку преработени намирници.
Наместо секојдневната исхрана главно да се заснова на индустриски грицки, засладени житарици и готови јадења што брзо се загреваат во микробранова печка, корисно е почесто да се избираат зеленчук, овошје, мешунки, интегрални житарици и други намирници кои обезбедуваат важни хранливи материи и диетални влакна.
Таквиот пристап не бара откажување од сите практични решенија ниту пак враќање кон начинот на живот од минатото. Многу поважно е постепено да се усвојат навики кои можат да придонесат за подобро здравје, поквалитетен сон и поголемо задоволство од секојдневието.
„Забавувањето, поедноставувањето на животот и останувањето активен – тоа е она што верувам дека е почеток на патувањето кон подобар квалитет на животот. Можеби немате цел да доживеете 100 години, но сите сакаат да живеат среќно и здраво. А тоа може да се постигне со истите методи за кои разговаравме“, вели Џејсон Прал.