Кина е новата светска суперсила: Кинескиот претседател Си Џинпинг доаѓа во Вашингтон за да ги постави правилата

Кога кинескиот лидер Си Џинпинг оваа недела ќе го посети Вашингтон, ќе седне со претседателот Доналд Трамп од позиција драстично поинаква од онаа при нивната последна средба лице в лице во Соединетите Американски Држави пред речиси една деценија.
На самитот во 2017 година во одморалиштето Мар-а-Лаго на Трамп, Кина заостануваше зад Америка на повеќе фронтови и беше ранлива на технолошките и трговските триења што Трамп ќе ги отвори против неа следната година.
Сега, Си пристигнува на чело на земја што се трансформирала.

Многу нешта се променија од последната државна посета на Си Џинпинг во САД. Главно во корист на Кина

Кинески модели на вештачка интелигенција се доближуваат до границата на Силиконската долина

Втората најголема економија во светот се издигна како технолошка тешка категорија. Домашниот технолошки талент ги турка кинеските модели на вештачка интелигенција се поблиску до врвот на Силиконската долина.
Вселенски компании со седиште во Пекинг лансираат и приземјуваат ракети за повеќекратна употреба, со поглед вперен кон глобалниот шампион SpaceX. Во изминатата година, компании од енергетиката до вештачката интелигенција, роботите и мемориските чипови имаа берзански дебија што привлекоа огромно внимание.
Кинеската производствена машина минатата година оствари глобален трговски суфицит од 1,2 трилиони американски долари, делумно поради растечката побарувачка за нејзините електрични возила, соларни панели и чипови. Нејзината контрола врз синџирите на снабдување за дел од извозот, особено ретките земни елементи, му даде на Пекинг посебна предност во однос на Вашингтон и трговската војна на Трамп под мотото „Америка на прво место“.

Кинески модели на вештачка интелигенција се доближуваат до границата на Силиконската долина

Ву Синбо вели дека Вашингтон веќе не може да поставува еднонасочни барања

Во момент кога САД ги иритираат сојузниците и се уште не нашле начин да ја завршат својата војна против Иран, која ја дестабилизира глобалната економија, Си ја полира сликата на Кина како одговорен и сигурен глобален лидер.
Низ политичките кругови во Пекинг постои консензус дека поминале деновите кога САД можеле да поставуваат еднонасочни барања кон Кина.
„Кина е многу посамоуверена отколку пред девет години и она што е уште поважно е дека денес Кина најде ефикасен начин да ги држи САД под контрола,“ рече Ву Синбо, декан на Институтот за меѓународни студии на шангајскиот Универзитет Фудан, кој ја советува владата за надворешна политика.
„Вашингтон мора да го третира Пекинг со поголема еднаквост, почит и овој однос мора да станува се повеќе заемeн.“

Ву Синбо вели дека Вашингтон веќе не може да поставува еднонасочни барања

Тридневната посета доаѓа додека економијата забавува, а Пекинг вложува во роботи, биотехнологија и чипови

Тоа не значи дека влоговите се мали за Си додека пристигнува во Вашингтон на очекуван престој од три дена.
Кинескиот лидер смета на високотехнолошката трансформација на Кина за да внесе замав во економија што забавува. Одржувањето „конструктивна стратешка стабилност“, амбиција за која двете страни се договорија на средба во Пекинг во мај, би можело да помогне триењата или конфликтот со САД да не застанат на патот.
Но, охрабрен од растечкото глобално и технолошко влијание на Кина, Си ќе им претстави на САД нова реалност: иако Пекинг сака стабилен однос со САД, неговиот подем не зависи од тоа.
За Си, клучен извор на таа самодоверба е способноста на Кина да ја диверзифицира трговијата подалеку од американскиот пазар и да ја изгради сопствената технолошка самодоволност, две задачи изострени од притисоците врз Кина од првата администрација на Трамп.
Пекинг насочи огромно финансирање и политичка волја кон градење сопствена технологија во напредни сектори како роботика, вештачка интелигенција, биотехнологија, вселена, нова енергија и чипови, како и кон нејзина примена во индустријата.
Плодовите од тој раст, сепак, не се распределени рамномерно. Невработеноста кај младите минатиот месец достигна неодамнешен врв. Стотици милиони работници зависат од гиг-економијата, како доставување храна или возење преку апликации, како главна работа. Потрошувачката заостанува, локалните власти се мачат со долгови, а огромната криза во секторот на недвижности продолжува да тлее.
Луѓе од сите слоеви во Кина лесно ќе ви кажат дека економијата едноставно не оди толку добро како порано. Но, покрај тоа, често постои чувство на гордост дека земјата успеала да се издигне како технолошка сила, дури и со ограничувањата наметнати од САД.

Хуавеј го исмеа моментот на Apple со телефон што Кина го имаше пред седум години

Доволно е да се погледне случајот на Хуавеј, кинескиот технолошки гигант ставен на црна листа од првата администрација на Трамп. Деновиве кинески технолошки влогери со задоволство објавуваат видеа за силно рекламираното претставување на првиот преклопен телефон на Apple. Тие посочуваат дека сопствениот преклопен модел на Хуавеј излегол пред седум години.
Неколку дена пред посетата на Си на САД, Хуавеј исто така објави дека следната генерација на неговите Ascend чипови за вештачка интелигенција ќе биде објавена пред предвидениот рок следната година, сигнализирајќи напредок во она што беше клучно тесно грло за Кина во развојот на вештачка интелигенција.
„Не можеме да прифатиме судбина во која не можеме да ја контролираме нашата судбина и во која другите одлучуваат дали се подготвени да и продаваат чипови на Кина или не,“ рече ротирачкиот претседател на Хуавеј, Ерик Сју, претходно овој месец.
И додека американската јавност е во голема мера песимистична за развојот на вештачката интелигенција, нивните врсници во Кина се повеќе фокусирани на тоа како таа може да влијае врз нивниот секојдневен живот. Загриженоста за губење работни места постои, но има и чувство дека се отвора можност што треба да се искористи, како и уверување дека владејачката Комунистичка партија, со својата цврста контрола врз општеството, нема да дозволи технологијата да излезе од контрола.

Сун Ченгхао бара поголема предвидливост околу Тајван и технолошките ограничувања

Си патува во САД среде експлозија од дебати за ризиците од вештачката интелигенција, вклучително и од кинеските модели. Трамп рече дека земјата не може да го забави развојот поради безбедност, бидејќи мора да се фокусира на тоа да ја победи Кина.
Тоа го става фокусот врз една од клучните цели на Си и неговата делегација: да ги одвратат САД од нови технолошки ограничувања што би можеле дополнително да го ограничат пристапот на кинеските фирми до американска технологија или пазари.
Кина сака да види „поголема предвидливост во економскиот и технолошкиот однос“ и „посилна политичка посветеност за спречување чувствителните прашања — особено Тајван и технолошките ограничувања — да го дестабилизираат целокупниот однос,“ според Сун Ченгхао, виш соработник во Центарот за меѓународна безбедност и стратегија на Универзитетот Цингхуа во Пекинг.
Но токму тука влегува променетата рамнотежа на моќ меѓу Кина и САД.
Двете страни знаат дека новите ограничувања, ако Пекинг ги види како премногу агресивни, би можеле повторно да го запалат конфликтот што минатата година ги доведе нивните економии до работ на целосно раздвојување.

Примирјето за ретките земни елементи опстои затоа што, според Курт Тонг, „никој не победува“

Примирјето што ја заврши таа рунда од нивната трговска војна беше постигнато дури откако Пекинг се закани со огромно проширување на извозните контроли врз стратешки клучните ретки земни елементи, како одговор на американски потег што во голема мера ќе го проширеше бројот на кинески фирми на црна листа.
Тоа примирје веројатно ќе биде продолжено оваа недела, а двете страни ќе бидат внимателни да не ја турнат другата предалеку во ситуација во која „никој не победува, бидејќи силите се изедначени,“ според Курт Тонг, управен партнер во консултантската фирма The Asia Group.
„Во економскиот простор, навистина нема супериорен играч … поради изедначените аспекти на притисок, двете страни се повлекуваат од дејства што ги чинат да ги спроведат,“ рече Тонг, кој порано служеше како генерален конзул на САД во Хонгконг.
Сега, Трамп „го гледа Си Џинпинг и гледа соговорник, а не некој што треба да го натера на покорност,“ рече тој.

Во 36 земји, ново истражување на Pew ја стави Кина пред САД по позитивна слика

Кина сега се гледа попозитивно од САД во повеќето од 36 земји опфатени со нова анкета на Pew Research, објавена во јули. Истражувачите утврдија дека Си дури благо го надминал Трамп во довербата што ја имаат луѓето во нив.
Овие промени не доаѓаат само паралелно со преуредување на улогата на САД на глобалната сцена, туку и со промена во способноста на Кина да користи мека моќ. Луѓе низ светот користат кинески модели на вештачка интелигенција за своите бизниси и возат кинески електрични возила. Вирални културни извозни производи како плишаната играчка Labubu и кинеските драми, како и онлајн трендот Chinamaxxing, го зголемија интересот и туризмот во Кина.
Во последните недели Си беше на редок низ дипломатски патувања во странство, претставувајќи ја својата визија за кинеското лидерство и светоглед. На самитот на групата БРИКС на економии во подем во Њу Делхи претходно овој месец, тој вети дека ќе им помогне на земјите членки да постават паметни фабрики и да развиваат модели на вештачка интелигенција. За време на државната посета на Египет претходно овој месец, Си изложи предлози за „нова безбедносна архитектура“ на Блискиот Исток, таква што нема да се потпира на американскиот безбедносен чадор. Голем број лидери оваа година исто така тропнаа на вратата на Пекинг.

Ванг Ји се сретна со Абас Арагчи пред Вашингтон, додека Иран станува тест за кинеската предност

Белата куќа, во меѓувреме, во последните недели се обидува да ја префрли вината за тековната војна што ја започна во Иран врз земјите што продолжуваат да соработуваат со неговата влада, ветувајќи дека ќе ги принуди да престанат или ќе се соочат со големи санкции. Како најголем трговски партнер на Иран, Кина е на врвот на таа листа.
Но и тука има пример како растечкиот статус и предност на Кина може да се почувствуваат во претстојните разговори.
Кинескиот министер за надворешни работи Ванг Ји минатата недела во Пекинг се сретна со својот ирански колега Абас Арагчи. Разговорите делумно требало да „разјаснат некои прашања, за во Вашингтон двајцата лидери да можат да имаат посуштинска дискусија за ова прашање,“ според Ву, советникот за политика. Тоа му дава простор на Пекинг да испрати сигнал дека секој потег за казнување на неговите компании ќе значи дека Вашингтон ќе ја изгуби секоја можност да има корист од способноста на Кина да разговара со двете страни.
„Кина ќе им каже на САД две работи,“ рече Ву. „Првата е — не обидувајте се да санкционирате кинески банки или компании затоа што соработуваат со Иран … второ, заборавете на воени решенија или економски санкции (за завршување на конфликтот), мора да седнете да преговарате за разумен мировен договор.“

Коментирај анонимно

Вашата адреса за е-пошта нема да биде објавена. Задолжителните полиња се означени со *