Mитрополит Пимен: Верата не ти ја одзема слободата – таа ја спасува од твоите пороци

Содржина:

• Митрополит Пимен: „Ако некој се почувствувал повреден – не било лично“
• Најдлабоката траума: Кога остануваш без родители, прво се лутиш на Бог
• Од сцената до теологијата: „Нема да пропадне театарот без мене“
• Македонската дијаспора во Европа: „Немале што да понесат освен верата“
• Слободата како нож: можеш да исцелиш или да уништиш
• Патот на верата: Од страв до љубов – три односи со Бог
• Младите денес: на 18 достапни сите пороци, на 20 — апсурд
• Пимен: Црквата треба да менува пристап, а не догма
• Страв од иднината: виртуелни пријатели и вештачка интелигенција немаат душа
• Заклучок: Слободата без насока станува стапица – љубовта е единствениот одговор

Митрополит Пимен: „Ако некој се почувствувал повреден – не било лично“

Пимен е познат по директниот пристап и отворено зборува за сопствените грешки: „Нема што ни да криеме за нас, нити па што да калкулираме со народот за да бидеме само допадливи. Да секогаш да пласираме само она што сака да се чуе. Некогаш мора и критички да се осврнеме…“ Тој посочува дека често критиката се разбира како личен напад, додека црквата треба да нуди го спротивното. Со редок гест на јавно извинение, додава: „Еве ако некој… се нашол лично повреден да се извинам… некогаш не било ништо лично… кажано ни е дека треба да го мразиме гревот, а не грешникот. Грешникот треба да го љубиме, а гревот да го мразиме.“

Најдлабоката траума: Кога остануваш без родители, прво се лутиш на Бог

Пимен ја врзува својата најсилна животна пресвртница со смртта на родителите: „Тоа беше… кога бев трета година во средно школо, тогаш починаа во рок од шест месеци моите родители и тоа беше навистина еден шок. Еден револт најпрвин… си бил традиционален верник, но сепак ти се случува сето тоа наеднаш и си огорчен…“ Верата не го поштедила од болка, туку го турнала во внатрешна празнина. Свесноста дека „си ја промашил смислата на животот“ доаѓа по страдањето, а не како чудо преку ноќ.

Од сцената до теологијата: „Нема да пропадне театарот без мене“

Во младоста, Пимен имал таленти по математика, физика, уметност, пеење. Но, токму тоа чувство дека може сè, му донело внатрешен немир кој ниту театарот, ниту ликовната академија не можеле да го спасат. „…и тогаш следуваа оние предлози… ‘зошто не се запишеш на ликовна академија’… ‘излези на драмски’… и меѓутоа станав свесен дека нема да пропадне театарот без мене во Ресен… и одлучив да се запишам на теолошкиот факултет.“ За Пимен, ова не било бегство, туку дисциплина и нов почеток.

Македонската дијаспора во Европа: „Немале што да понесат освен верата“

Говорејќи за иселениците, Пимен сведочи: „Првите наши Македонци… немале нешто што многу да понесат со себе освен верата и тоа и ги одржало…“ Од југословенските клубови, преку првите црковни општини во 70-тите во Данска и Шведска, до денешната мрежа – црквата е повеќе од храм, таа е социјална институција што обезбедува поддршка, образование, мрежа за работа и здрава заедница.

Слободата како нож: можеш да исцелиш или да уништиш

На прашањето дали верата ја ограничува слободата, Пимен вели: „Слободата како најголем дар… можеме да ја употребиме и да ја злоупотребиме. Исто како… ножот… ти е даден и да исцелиш рана… и да си пресечеш леб… но и да убиеш човек. Значи сѐ има употреба и злоупотреба. Така е и со слободата.“ Црквата не ја одзема слободата, туку дава морални насоки – Божјите заповеди – кои не се затвор, туку компас. „Слободата… црквата ни ги дава тие морални насоки… но не е ограничување на слободата. Слободата Господ ни ја дал… можеме да бидеме со него, без него и дури и против него — и Господ ќе нè трпи и такви.“

Патот на верата: Од страв до љубов – три односи со Бог

Пимен објаснува дека духовната зрелост е патување низ три односи со Бог. Првиот е робовски – од страв. Вториот е наемнички – како зделка: „Јас ќе постам, ќе се молам… ти дај ми здравје, работа…“ Третиот, посакуван, како син: љубов без корист. „…кога ќе изградиме однос како син со Бога… и да дојде глас од небото дека веќе нема место во рајот, ти да речеш: ‘Добро, јас до крај ќе сум со тебе…’“ Верата не треба да е послушност од страв, туку слобода од постојаното тргување со сопствената совест.

Младите денес: на 18 достапни сите пороци, на 20 — апсурд

Пимен сурово ја слика реалноста: „Денешнава младина… до 18 години сите пороци на овој свет ти се достапни… ако ги поминеш сите… на 20 години ти се соочуваш со апсурдот на животот… дека си го промашил твојот живот… кога ете сѐ си пробал и во ништо не си ја нашол таа смисла.“ Како духовник видел како млади се губат, па се враќаат откако „со глава рушеле ѕид“. Пример за надеж е работата на Бигорскиот манастир со луѓе што победиле тешки зависности и станале „нови личности“.

Пимен: Црквата треба да менува пристап, а не догма

Пимен е јасен: „Црквата не може да се прилагоди… да го напише својата догматско учење… не по секоја цена. Не можеме… да им угодуваме… за да бидеме попопуларни…“ Западните примери не го привлекуваат: „…моралното учење на црквата не може да се смени. 10те божји заповеди… се запишани на секое човеково срце.“ За него, компромисот со моралот не е модернизација, туку празнење на верата од нејзината суштина.

Страв од иднината: виртуелни пријатели и вештачка интелигенција немаат душа

Технологијата е присутна, но дистанцата е сè поголема. Пимен вели: „…да не се врзуваат со виртуелни пријатели… затоа што… вештачката интелигенција нема душа. Дури најлошиот пријател има душа…“ Осаменоста не се лекува со повеќе виртуелност, туку со враќање во вистински, човечки односи. Тоа е неговиот повик – не за романтизирање на минатото, туку за спас на човечноста.

Заклучок: Слободата без насока станува стапица – љубовта е единствениот одговор

Пимен не нуди лесни решенија. Приказната почнува со болка и празнина, но поентата е силна: верата не ја заробува слободата, туку ја прави одговорност. Да не биде нож што ќе те пресече. Тој сам ја кажува најважната реченица: „Да го љубат ближниот свој како што се љубат себеси.“ Во таа љубов, слободата станува полно живеење – не од страв, не од корист, туку од зрел човеков однос.