На 19 години отвори компанија и собра 700 милиони долари за апарат што не работеше
Името на Елизабет Холмс, основачката на американската компанија „Теранос“, денес му е познато на целиот свет. Претприемачката која многумина ја сметаа за женска верзија на Стив Џобс на крајот се покажа како вешта измамничка која ги измами своите вработени, светските инвеститори, па дури и самата себе.
Современата измамничка, во оваа приказна, не се криеше во сенка. Напротив, Холмс ја изведе својата дрска измама пред очите на светската јавност, барајќи колку што е можно повеќе медиумско внимание. Завршницата беше целосен крах што го потресе бизнис-светот.
Содржина:
Една капка крв од прст требаше да открива стотици болести
Уште како студентка на престижниот универзитет Стенфорд, Холмс сонувала да создаде нешто посебно. Како внука на познат лекар и претприемач, растела со големи планови за сопствената иднина.
На третата година од студиите дошла до идеја за револуционерен пронајдок што требало целосно да го преврти пазарот на медицинските и фармацевтските компании. Станувало збор за мал апарат способен да дијагностицира стотици болести врз основа на само една единствена капка крв земена од прстот на пациентот.
Професорите на факултетот остро ја критикувале својата студентка, тврдејќи дека таквиот концепт е целосно антинаучен и физички неизводлив со тогашната технологија. Но тоа не ја поколебало. Набрзо се најде на насловните страници на светските економски магазини, претставена како генијалка која ги остварува своите соништа.
Во одборот влегоа поранешни државни секретари, министри, шеф на Пентагон и Бил Клинтон
„Теранос“ го основала веднаш откако ги напуштила студиите. Во рекордно краток рок, младата претприемачка успеала да привлече огромни инвестиции и да убеди влијателни луѓе дека нејзиниот проект ќе го спаси човештвото.
За да ја добие довербата и поддршката од некои од најголемите фондови за ризичен капитал, често ѝ биле потребни само еден телефонски повик и една кратка средба.
Уредот што сакала да го создаде требало да ги замени огромните медицински лаборатории со големи тимови стручњаци и да зазема простор не поголем од обичен компјутерски монитор. Во време кога американската јавност копнееше по нова икона на модерната технологија по презентацијата на првиот Ајфон во 2007 година, Холмс почнала да се облекува како Стив Џобс, со црни ролки, и да говори со вештачки спуштен, длабок глас за да остави впечаток на авторитет.
Над нејзиното биро стоел закачен цитат од новинарски напис во кој се велело дека пред светот се раѓа нов Бил Гејтс или нов Стив Џобс. Таа не привлече само огромни парични средства, туку во компанијата вработи и врвни научници и инженери од Силиконската долина кои искрено веруваа во целта на проектот.
Хенри Мозли откри дека успешните тестови биле однапред снимени симулации
Зад затворените врати, вистината била сосема поинаква. Финансискиот директор на „Теранос“, Хенри Мозли, подготвувал финансиски проекции за инвеститорите. За време на презентациите, потенцијалните партнери биле носени кај докторот по хемиско инженерство Шанак Рој, кој го демонстрирал работењето на уредот.
На гостите им ваделе капка крв, ја ставале во малата машина и по одредено време на екранот се појавувале резултати. Но откако Мозли разговарал со инженерите, шокиран сфатил дека уредот во реалноста воопшто не функционира.
Машината била целосно нестабилна, тестовите постојано паѓале, а за да ги импресионира инвеститорите, тимот морал да прибегнува кон измами и на екраните да прикажува претходно снимени успешни симулации.
Кога финансискиот директор отворено ѝ кажал на Холмс дека знае за измамата и дека инвеститорите мора да ја дознаат вистината, таа ладнокрвно му одговорила дека тој не е тимски играч и истиот момент му врачила отказ. По неговото заминување, компанијата никогаш повеќе не вработи нов главен финансиски директор.
Од 9 милијарди долари вредност до нула по истрагата на „Вол Стрит Журнал“
Холмс тврдоглаво одбивала да ги слушне предупредувањата на сопствените научници. Тие сложно тврделе дека е медицински невозможно од само десет микролитри крв да се направат стотици веродостојни анализи, бидејќи таквиот мал примерок се контаминира со клетки од ткивото при самото боцкање на прстот.
Наместо да го признае неуспехот, компанијата тајно купила комерцијални лабораториски апарати од Сименс, ги модификувала и на нив ги тестирала разредените примероци крв од вистински пациенти, давајќи им целосно погрешни и опасни дијагнози.
Кулата од карти почна да се руши кога истражувачкиот новинар Џон Карејру од весникот „Вол Стрит Журнал“ објави серија шокантни сведоштва од поранешни вработени кои решија да проговорат. Потоа реагираа и надлежните здравствени и финансиски регулатори на САД, лабораториите на „Теранос“ беа веднаш затворени, а вредноста на компанијата преку ноќ падна од девет милијарди долари на нула.
Измамата резултираше со кривично судење на кое Елизабет Холмс беше прогласена за виновна за повеќе точки од обвинението за измама на инвеститорите и беше осудена на повеќе од 11 години затвор. Нејзината приказна останува како најголемо предупредување во модерната историја на технолошкиот бизнис за тоа до каде може да доведе слепата амбиција комбинирана со лаги.
Коментирај анонимно