На само еден час од Загреб се наоѓа мало хрватско гратче чија топла вода лекувала луѓе уште пред 2.000 години – сега доби посебна заштита
Малкумина се оние што не сакаат, барем повремено, да посетат бања или термални извори. Изворската топла вода благотворно влијае на ревматските тегоби, кожата и општата релаксација. Ова добро ни е познато денес, но било подеднакво добро познато и пред цели 2.000 години.
На помалку од еден час возење од Загреб се наоѓа место чијашто лековита вода достигнува дури 58 Целзиусови степени. Токму таму старите Римјани изградиле храмови, базени, раскошни бањи и цел монументален комплекс посветен на исцелителната моќ на водата. Станува збор за Вараждински Топлици, локалитет што деновиве доби нова официјална потврда за својата непроценлива вредност.
Содржина:
Привремена заштита што може да трае најмногу шест години
Археолошката зона Вараждински Топлици доби статус на привремено културно добро. Според образложението на хрватското Министерство за култура, тој статус ќе важи до донесувањето на одлуката за трајна заштита.
Термалната вода привлекувала човечки заедници уште во палеолитот, за што сведочат наодите од големата пештера Градишќе. Наодите од неолитот и бронзеното време дополнително го потврдуваат континуитетот на населеност на ова подрачје.
Панонските Јаси му го дале името Aquae Iasae
Во третиот век пред нашата ера овде живеело панонското племе Јаси, по кое Римјаните го нарекле местото „Aquae Iasae“. Римската населба постоела од 1. до 4. век, а во тој период Вараждински Топлици биле значаен здравствен, верски, културен и економски центар на Горна Панонија.
Термалната сулфурна вода била исклучително ценета, па околу изворот бил подигнат впечатлив комплекс од јавни градби. Изворот е активен и денес: водата избива на истото место и ја снабдува Специјалната болница за медицинска рехабилитација во Вараждински Топлици. Природниот феномен што ги привлекувал луѓето пред неколку илјади години е жив и денес.
Под бањскиот парк се откриени околу 6.000 квадратни метри антички градби
Денешниот археолошки парк ги крие остатоците од комплексот што се развивал со векови. Со систематските археолошки истражувања, започнати во 1953 година, биле откриени бањи со базени, форум опкружен со тремови, храмови посветени на Јупитер, Јунона и Минерва, како и монументален базен што го опфаќал самиот природен извор.
Сочувани се ѕидови со висина од два до три метри, подови, камени прагови, фрески и сложени системи за довод и одвод на водата. Особено фасцинантен е изворниот римски базен со димензии од околу 8 на 13,5 метри, изграден од масивни камени блокови. Бидејќи водата била премногу жешка за директно капење, Римјаните го користеле овој голем базен за нејзино постепено ладење, додека разгранетиот систем од канали овозможувал контролирано насочување кон бањите.
Околу 17.000 римски монети завршиле во светиот извор
За Римјаните термоминералната вода не била само природно богатство. Тие верувале дека изворите имаат натприродна исцелителна моќ, а просторот бил посветен на обожување на нимфите поврзани со водата и здравјето.
Луѓето од 1. до 4. век ги фрлале монетите како заветни дарови за здравје и среќа. Пронајдени се и бројни жртвеници, релјефи, натписи и скулптури на римски божества.
Комплексот настрадал на почетокот на 4. век за време на готските наезди, но неговата важност била толку голема што обновата лично ја наредил римскиот император Константин Велики. По падот на Римската Империја градбите биле затрупани под слоеви земја, но изворот продолжил да се користи. Токму таложењето на бигорот од термоминералната вода придонело за извонредно зачувување на античките ѕидови.
Денес остатоците од античкото наследство може да се видат во Археолошкиот парк „Aquae Iasae“, сместен во градскиот бањски парк уреден уште во 1820 година. Покрај археолошкиот парк, посетителите можат да го разгледаат и Музејот на Стариот град, каде што се изложени највредните предмети откриени на овој локалитет, спојувајќи го модерниот бањски одмор со богато патување низ историјата.
Коментирај анонимно