Наместо целосно да го забрани интернетот за да ги заштити младите, една домородна заедница во Бразил создаде сопствен локален сервер со филмови, подкасти и видеа

Содржина:

• „Интернетот е алатка за киднапирање на домородните заедници“
• Педро Екман им кажа на старешините дека „нема враќање назад“
• Raspberry, Pi-hole и ноќна блокада на YouTube и TikTok не беа доволни
• Нандефликс нема домен nhandeflix.com, но работи во 23 села
• Roda Cutia, Bicicletas de Nhanderu и „битката за контрола врз времето“
• „Нема да дозволиме технологијата да го уништи нашиот свет“

„Интернетот е алатка за киднапирање на домородните заедници“

Локалните старешини решија да се исклучат од интернет и ги извадија каблите.
„Интернетот е алатка за киднапирање на домородните заедници, ние не сме навикнати на него. Луѓето престануваат да ги учат своите културни практики и паѓаат во содржина што ги непочитува жените, поттикнува насилство и [охрабрува] пиење. Почнуваат да се смеат на несреќите на другите во смешни видеа што брзо кружат“, вели Жера Гуарани, една од лидерите на домородната територија Тенонде Пора, за EL PAIS.
Но само вадењето на приклучоците не го реши проблемот. Поради близината до метрополитенската област Сао Паоло, помладите членови едноставно тргнуваа да бараат WiFi врска. Некогаш исчезнуваа по неколку дена.

Педро Екман им кажа на старешините дека „нема враќање назад“

„Започнавме серија разговори за да најдеме колективен начин како да се справиме со тоа. Им помогнавме на старешините да разберат дека нема враќање назад, дека интернетот е како телевизијата, тука е за да остане. И најмладите членови разбраа дека не можат така да се нурнат во него, бидејќи тоа ќе го уништи начинот на живот на Гуарани“, вели Педро Екман од колективот Intervozes, кој работи на технолошки проекти со меѓуселскиот комитет.
Жера Гуарани вели дека интернетот ги влошил проблемите што се појавиле со влегувањето на мобилните телефони.
„Оние што имаат мобилни телефони престануваат да разбираат што велат другите, губат многу време, дури престануваат да обрнуваат внимание на децата, внуците, сопругот или сопругата“, вели таа.
Токму затоа беше измислена платформата Нандефликс: за да ја зајакне нивната култура и да го вреднува она што се случува на нивната земја.

Raspberry, Pi-hole и ноќна блокада на YouTube и TikTok не беа доволни

Идејата не дојде веднаш. Најпрво, Intervozes и Coolab осмислија вид делумна блокада на интернетот. Со помош на мини-комппутер Raspberry и софтверот за блокирање Pi-hole, од територијата стана невозможно да се пристапи до порнографски или обложувачки страници. Дополнително, платформите како YouTube и TikTok беа блокирани навечер.
„Првиот метод беше да се блокира се освен услугите за пораки како WhatsApp и Telegram. Проблемот е што младите се подбиваа со тоа блокирање на домени со VPN услуги“, вели Екман.
По неколку неуспешни обиди, во 2022 година се појави идејата да се стартува платформа со содржини на Гуарани. На јазикот гуарани, нанде значи „ние“ или „наше“.

Нандефликс нема домен nhandeflix.com, но работи во 23 села

„За да избегнеме рестриктивна агенда, предлагаме вид локален сервер за содржини. Секое село има мини-комппутер со мемориска картичка полна со филмови, видеа, аудио, дури и подкасти, до кои секој може да пристапи. Така нудиме алтернатива, интернет на Гуарани“, вели Лукас Кесе од меѓуселскиот комитет во мини-документарецот Nhandeflix.
Платформата функционира како локален интранет. Користи познат формат, но достапен е само локално. Доменот nhandeflix.com не постои, но проектот работи за 23 села преку пристап до заедничката платформа.
Се користи програмата Jellyfin, чиј интерфејс личи на Netflix, и е достапна на мобилни телефони. Почетниот избор на содржини го направи меѓуселскиот комитет.
„Поголемиот дел од содржината веќе беше онлајн, но никој не пристапуваше до неа. Алгоритмот те води на друго место, дури и ако си заинтересиран за овие работи“, истакнува Екман.

Roda Cutia, Bicicletas de Nhanderu и „битката за контрола врз времето“

На платформата корисниците можат да најдат културни продукции на Гуарани, како Roda Cutia, детска песна на Гуарани; Bicicletas de Nhanderu, документарец за едно село Гуарани-Мбја во јужен Бразил; Xondaro Mbaraete, документарец за пренесувањето на мудроста на Гуарани; и Como a noite apareceu, игран филм заснован на легенда на Гуарани.
Вклучен е и материјал од други етнички групи, како A Arca dos Zoe од 1993 година, за историска средба меѓу заедниците Вајапи и Зое во Амазон.
„Покрај документарци и филмови за животите на домородните народи и поздрави, образовни работи, сакаме да истакнеме содржини направени на нашата земја“, вели Жера Гуарани.
Затоа Нандефликс има и содржини снимени во заедниците од регионот. На презентација на платформата во едно од локалните села, младиот Караи Тиаго ги истакнува нејзините „видеа за подигање на свеста кај младите“, бидејќи „предизвик е да се одржи начинот на живот на Гуарани“.
Според Лукас Кесе, тоа не е само поради „битката за земјата, за просторот, туку за контрола врз времето“.

„Нема да дозволиме технологијата да го уништи нашиот свет“

Од стартувањето на Нандефликс се појавија нови проблеми. На пример, некои семејства решија да купат оптички интернет наместо заеднички сателитски пристап. Забрзаното темпо и бескрајното лизгање на глобалните платформи веќе се вкоренија во многу заедници. Од друга страна, складирањето содржини на мемориски картички за Нандефликс се покажа како непрактичен процес што бара чести надградби.
За да одговори на овие грижи, меѓуселскиот комитет повторно ја стартува услугата. Дополнително, разговара со Intervozes за изградба на веб-страница, па дури и сопствен податочен центар за регионот.
„Гуарани размислуваат да вложат се што имаат во заеднички податочен центар што самите ќе го водат. Генерално, сето ова е технолошко присвојување од страна на Гуарани. Тие велат, нема да дозволиме технологијата да го уништи нашиот свет. Ќе ја присвоиме за да можеме да го одржиме нашиот начин на живот“, вели Екман.
Нандефликс не е забавен проект што треба да се натпреварува со Netflix. Тој е прашање на автономија и на она што Жера Гуарани и Кесе го нарекуваат „технологии на доволност“, технолошки алатки што негуваат други системи на вредности надвор од „вишокот што разболува“, неконтролираното натрупување и потрошувачкото бегство.
„Не сакаме да живееме како манекени на социјалните мрежи“, вели Жера Гуарани. „Сакаме да живееме како корените во земјата.“