Од главата си патиме: Новопечен Бугарин од Велес среде Бугарија ги напаѓа бугарските „предавници“

Содржина:

• Телевизиско студио кое служи за промоција, не за новинарство или дебата
• Целта е негирање на македонскиот јазик и историја – тоа е клучната болка на Јамандиев
• „Историската вистина“ се користи како оружје, а не како наука
• Директно признание: милионски суми од бугарскиот буџет за пропаганда кон Македонија
• „Културно-просветен процес“ е синоним за кампања на асимилација и контрола на идентитетот
• Македонец од Велес се натпреварува кој е поголем Бугарин, напаѓајќи ги и самите Бугари
• Водителката активно учествува во ширење на пропагандата и националистичката опсесија
• Во 21 век, македонската самобитност се игнорира со срамни медиумски напади и пропаганда

Телевизиско студио кое служи за промоција, не за новинарство или дебата

Од самиот почеток во студиото е јасно дека водителката Соња Колтуклиева нема намера да поставува вистински прашања, туку само да потврдува однапред зададени ставови. Таа не интервјуира, туку го поттикнува соговорникот да го напаѓа секој што не содржи тврда бугарска линија. Кога Јамандиев зборува за Стефан Дечев, веднаш се прифаќа дека тој е закана за бугарската државност. Наместо новинарска дистанца – се нуди навивање и конструкција на „внатрешни и надворешни предавници“. Ова е медиумска кампања, а не информирање.

Целта е негирање на македонскиот јазик и историја – тоа е клучната болка на Јамандиев

Во текот на разговорот, Димче Јамандиев постојано ја турка тезата дека секој што не ја прифаќа бугарската официјална историја е закана за државата. “Неговите тези се антидржавни, можам да кажам, и ја поткопуваат бугарската идентичност и бугарската државност”, вели тој. Понатаму, уште поотворено: “Тука станува збор за тоа дека директно се напаѓаат темелите на бугарскиот идентитет.” Она што особено го иритира е фактот дека некој признава дека постои македонски јазик: “Тој директно кажува дека постои македонски јазик и дека тоа не треба да биде предмет на дискусија.”

„Историската вистина“ се користи како оружје, а не како наука

Јамандиев постојано се повикува на таканаречена „историска вистина“, но за него тоа не е отворен научен процес, туку затворена догма: секој што мисли поинаку е опасен. “Тој целосно ги брани тезите што се пропагираат од страна на Скопје — тези што директно се против бугарската историска вистина.” „Тој е потпора на тие тези што се пропагираат против бугарската идентичност, против бугарската историја…“. Историјата овде не се чита, не се истражува, туку се дели како казна – секој што ќе „отвори“ друга интерпретација е автоматски сомнителен.

Директно признание: милионски суми од бугарскиот буџет за пропаганда кон Македонија

Најшокантниот дел од гостувањето е јавното признание на Димче Јамандиев дека бугарската држава одвојува милионски суми за „пропагирање култура, историја и медиуми“ кон Македонија. „Средствата што се одвојуваат за Република Северна Македонија — за пропагирање култура, за историја, за медиуми… Од прилика околу 1 милион евра, а оваа година мислам дека се 2 милиона евра.“ Тој се жали дека резултатите се слаби, што директно значи незадоволство од „недоволно извршена бугарска агенда“ во Македонија.

„Културно-просветен процес“ е синоним за кампања на асимилација и контрола на идентитетот

Јамандиев без двоумење зборува дека по 1989 година Бугарија не почнала цврст „културно-просветен процес“ врз „бугарските историски земји“. Тој вели: “Најважно, според мене, е културно-просветниот процес, кој никој не го започна по 1989 година по бугарските историски земји.” Со поимот „културно-просветен процес“ не подразбира култура и образование, туку систематско менување на националната свест и историската самоперцепција – отворен проект за влијание и асимилација, од Македонија преку Албанија, Украина и Бесарабија.

Македонец од Велес се натпреварува кој е поголем Бугарин, напаѓајќи ги и самите Бугари

Најироничниот елемент во сета оваа сцена е што Јамандиев, човек роден во Македонија, во бугарското студио делува како главен судија за национална лојалност. Тој не ги напаѓа само Македонците, туку и самите Бугари кои, според него, не се доволно агресивни во негирањето на македонската самобитност. Овој трагикомичен фокус создава атмосфера во која „новопечениот Бугарин“ од Велес ги дефинира вистинските и лажните Бугари и прв ги прогласува за „предавници“.

Водителката активно учествува во ширење на пропагандата и националистичката опсесија

Не помалку спорно е и однесувањето на водителката Соња Колтуклиева, која не само што не запира таков говор, туку го стимулира и го легитимира. Таа не ја вади темата – ја продава како нормална јавна дискусија. Целиот наратив се претвора во медиумска кампања на националистичка опсесија, наместо критичка анализа и објективно новинарство.

Во 21 век, македонската самобитност се игнорира со срамни медиумски напади и пропаганда

Крајниот впечаток од ваквото гостување е срам, не разобличување. Како и да се обидат да ја избришат македонската посебност со етикети и милионски буџети, факт е дека таквата пропаганда само го потврдува стравот од реалноста – Македонија постои, јазикот се зборува, историјата се живее и памети. Секој ваков напад е повеќе доказ за тоа колку им тежи Македонија во главите на тие што се обидуваат да ја заборават.