Само мирисот на кафето може да го промени вашето расположение и мозочната активност
Се будите, влегувате во кујната и почнувате да варите кафе. Уште пред првата голтка, познатата арома го исполнува просторот и како утрото веднаш да станува поподносливо. А интересно е што во тој момент кофеинот сè уште не стигнал до организмот – реагирате само на мирисот.
Истражувањата покажуваат дека аромата на кафето може да влијае врз расположението, нивото на стрес, меморијата, па дури и мозочната активност. Но научниците сега сакаат да откријат нешто повеќе: дали кога мирисот на кафето го менува нашето расположение, мозокот и телото реагираат истовремено?
Содржина:
20 студенти седеле на 50 сантиметри од свежо сварено кафе без да пијат
Истражувачите од Фармацевтскиот универзитет Шова во Јапонија го истражуваа токму овој момент. Нивната студија, објавена во научниот весник Nutrients, опфати 20 универзитетски студенти на возраст од 20 до 29 години.
Тие ги следеа расположението, мозочните бранови, пулсот и варијабилноста на срцевиот ритам додека волонтерите седеа покрај свежо сварено кафе — без да пијат од него.
Истражувачите сварија 20 грама мелено кафе со 400 милилитри вода загреана на 85 °C. Напитокот го поставија во стаклен сад на околу 50 сантиметри оддалеченост од секој учесник. Волонтерите седеа и дишеа нормално додека аромата се ширеше низ просторијата.
Пред и по оваа ароматска пауза, учесниците пополнуваа прашалник за процена на напрегнатоста и анксиозноста, депресијата, гневот, виталноста, заморот и збунетоста. Мозочната активност и пулсот беа снимени со помош на пренослива лента за глава, додека варијабилноста на срцевиот ритам се мереше со посебен нослив уред.
По 5 минути негативните чувства се намалиле, но срцето останало мирно
Во рок од само 5 минути, учесниците пријавија значително намалување на негативните чувства и покажаа промена во метаболичко-електричниот индекс на ЕЕГ, електроенцефалограм, што се поврзува со релаксација. Меѓутоа, работата на нивното срце остана непроменета.
По 5 минути изложеност на аромата од кафето, резултатите за нарушување на расположението кај учесниците значително се намалија. Тие пријавија помалку замор, напрегнатост, анксиозност, збунетост и депресивност. Намалувањето на негативните чувства остана статистички значајно дури и по сите контролни прилагодувања.
Меѓутоа, нивото на енергија и виталност не се зголеми значително. Се чини дека аромата не предизвикува ненадеен прилив на енергија, туку делува така што ги „стишува“ негативните емоции.
Научниците забележаа зголемување на „индексот на релаксација“ на ЕЕГ, пресметан врз основа на релативниот придонес на алфа, бета и тета мозочните бранови. Иако ова звучи како мозокот на учесниците веднаш да се опуштил при првиот мирис на кафе, научниците советуваат претпазливост при толкувањето на резултатите. Зголемувањето било скромно, а сѐ уште не е познато дали промена од олкав обем претставува физиолошки значајна релаксација.
Во меѓувреме, срцето не реагираше на оваа пауза за кафе — ниту пулсот ниту варијабилноста на срцевиот ритам не претрпеа значителни промени. Ова помага да се одговори на првичното прашање на истражувачите: расположението и ЕЕГ активноста можат да се променат кај група луѓе без тоа задолжително да претставува една координирана физиолошка реакција на целото тело.
Мирисот може да сигнализира утро, топлина, пауза од работа или разговор со пријател
Не е тешко да се разбере зошто кафето влијае на тоа како се чувствуваме. Нашето сетило за мирис е тесно поврзано со мозочните системи одговорни за емоциите и меморијата. Познатиот мирис може да повика спомен за личност, место или чувство уште пред свесно да го идентификуваме.
Кафето носи многу асоцијации — неговата арома може да сигнализира утро, топлина, пауза од работа, разговор со пријател или ветување за кофеински поттик.
Посебна студија од 2018 година покажа дека луѓето постигнуваат подобри резултати на аналитички задачи кога се изложени на мирис сличен на кафе. Мирисот ги зголеми нивните очекувања за добар резултат, што сугерира дека научените асоцијации или ефектот на плацебо играат голема улога.
Сѐ додека не се спроведат понатамошни обемни студии, нема причина да ја замените утринската шолја кафе со петминутно вдишување на аромата. Сепак, следниот пат кога кафето ќе ви го подобри денот уште пред првата голтка, вреди да се запрашате дали вашиот мозок веќе ја започнал својата пауза за кафе.
Коментирај анонимно