Секое лето гори државата: 30 хектари жито изгореа во Свети Николе, а ова е само почетокот на сезоната
Вчера, 22 јуни 2026 година, околу 16:00 часот, во ОВР Свети Николе пристигнала пријава која веќе одамна звучи познато за секој граѓанин на оваа земја.
Помеѓу селата Немањици и Ерџелија, во светиниколскиот регион, избувнал пожар во житно поле. Кога пламенот најпосле бил ставен под контрола, бројката на изгорена земја изнесувала помеѓу 25 и 30 хектари.
Тоа е површина во сопственост на повеќе физички лица, нивен труд, нивна жетва, нивна годишна заработка, претворена во чад за неколку часа.
Територијалната противпожарна единица Свети Николе, заедно со екипа од Национални шуми, успеала да го изгасне огнот. Повредени лица нема. Увидна екипа на ОВР Свети Николе веќе работи на случајот.
На прв поглед, ова е само уште една вест од оние што се емитуваат секое лето: пожар, неколку хектари, екипа на терен, „изгаснато без повредени“. Но ако се погледне сликата малку пошироко, овој пожар во Свети Николе не е изолиран инцидент.
Тој е дел од шема која се повторува секоја година, со закана што од сезона во сезона станува се поголема, а реакцијата на општеството, поради нашата колективна меморија, останува истата: вознемиреност додека гори, заборав штом се изгасне.
Содржина:
2024 сама изгоре речиси колку целата деценија пред неа
Ако се погледне само последната деценија, сликата е алармантна.
Според податоците за периодот од 2020 до 2024 година, во Македонија се опожарени вкупно околу 134.314 хектари шума. Само 2024 година, како најкатастрофалната досега, однела со себе околу 95.214 хектари шуми, што претставувало 36 проценти од сите изгорени шуми на целиот Западен Балкан таа година.
За споредба, целиот период од 2014 до 2023 година, вкупно десет години, носи отприлика 100.000 хектари изгорена шума, во просек 10.000 хектари годишно.
Тие бројки не се само статистика. Зад секој хектар стои изгубено живеалиште за дивиот свет, нарушен екосистем и шума која, според експертите, треба повеќе од 50 години да се обнови природно, ако воопшто се обнови во истиот облик.
Во периодот од 2000 до 2021 година, во земјата изгореле над 201.000 хектари во близу 4.811 пожари, со загуба од 2,5 милиони кубни метри дрвна маса. Самиот период од 2019 до 2023 година однел над 600.000 кубни метри квалитетно дрво.
Овие сезонски катастрофи веќе бараат и регионална помош. Во години со екстремни жештини, земјата неколку пати морала да го активира европскиот механизам за цивилна заштита, бидејќи локалните и националните капацитети едноставно не биле доволни да се справат со интензитетот на пожарите кои избувнувале на повеќе фронтови истовремено.
На 17 јуни ЦУК изброи 14 огнени точки во еден ден
Оваа сезона почна рано и почна лошо.
Уште во јуни 2026 година, источниот дел на земјата веќе се соочи со серија пожари. На 10 јуни, во месноста Плуждино избувнал пожар за кој првичните претпоставки укажуваат на удар на гром.
Само ден подоцна, на 11 јуни, на локацијата Кадидере, сопственик на викендичка се здобил со изгореници од втор степен додека самиот се обидувал да го гасне огнот.
Истиот ден, кај Долни Балван, пожар бил предизвикан од човечки фактор, толку директно поврзан со намера што полицијата на самото место привела 25-годишно лице, затечено како пали сува трева во близина на магистралниот пат Штип-Кочани.
Ова не е изолиран случај на немарност. Центарот за управување со кризи тогаш регистрирал пет активни пожари во истиот момент, два под контрола, а седум веќе изгаснати.
Пожари во Битола, кај Католичките гробишта. Два пожари во Прилеп, кај селото Мало Коњари и во близина на Средното училиште „Орде Чопела“. Помали пожари на отворен простор кај Гостивар и Теарце. Депонии во оган во Демир Хисар и Кратово.
И сето тоа се случило само во еден ден, во еден дел од сезоната која дури сега почнува сериозно да се загрева.
25-годишник затечен како пали сува трева не е исклучок
Институциите одамна не кријат дека голем дел од пожарите немаат природна причина.
Површини со скакулци се палат за да се намали бројот на инсекти, а потоа огнот излегува од контрола. Стрништа се палат по жетва, наводно за чистење на нивите, а потоа ветрот го носи пламенот кон соседните парцели, кон шумите, кон куќите.
Догорчиња од цигари се фрлаат без размислување во сува трева која во летните месеци станува идеален горлив материјал. И, во некои случаи, има директно подметнување, со сомнежи дека дел од пожарите се поврзани со интерес за подоцнежна продажба на изгорено дрво на пазарот.
Истовремено, целиот регион гори. Бугарија, Грција, Турција, Албанија, секоја година бројат стотици активни пожари, жртви, изгорени куќи и фабрики, илјадници евакуирани луѓе.
Македонија досега, благодарение на брзата интервенција на локалните служби, успева да ги избегне најтешките сценарија со човечки жртви во самите пожари.
Но среќата и брзината на екипите не можат вечно да компензираат за немарноста на луѓето кои секое лето, во исти села, на исти ниви, повторно палат оган таму каде што не треба.
„Туѓ проблем“ трае само додека ветрот не го сврти пламенот
Ако живееш во близина на нива, шума, депонија или викендица, ова не е приказна за некој друг регион. Ваквите пожари не прават разлика меѓу туѓ имот и твој.
Огнот не знае дека пожарот во Немањици и Ерџелија е „туѓ проблем“ додека ветрот го носи кон следната нива. Истото невнимание што изгорело 30 хектари жито вчера, лесно може утре да изгори маслинка, лозје, шума над село или дом подигнат со животен труд.
Затоа апелите на надлежните институции, иако звучат повторливо секое лето, остануваат единствената реална превентивна мерка во рацете на обичниот граѓанин.
Не пали оган на отворено во периоди на суша и силен ветар. Не пали стрништа, сува трева или растителен отпад на нивите, дури и кога ти изгледа како најбрз начин да ја исчистиш површината.
Отстранувај ја редовно сувата трева и нискостеблестата вегетација околу куќата, викендицата и стопанските објекти, бидејќи токму тие неисчистени површини стануваат најбрз пат за ширење на пламенот кон домовите.
Не фрлај догорчиња од цигари, стаклени шишиња или друг отпад во природа, особено во сува и ветровита временска прилика. И ако забележиш чад, оган на отворено или сомнително однесување на некое лице во природа, пријави веднаш на бесплатниот телефонски број 112.
Секоја догорена цигара може да биде почеток на следната катастрофа
Секое лето истата приказна: пожар, екипи на терен, изгаснато, заборавено. Следното лето, истите ниви, истите шуми, истите грешки.
Бројките од последните пет години веќе јасно покажуваат кон каде води таа повторливост, ако нема промена ниту во навиките на луѓето, ниту во строгоста на санкциите за оние кои свесно подметнуваат оган.
Пожарот во Свети Николе, со изгорени 25 до 30 хектари жито на повеќе семејства, е само најновиот потсетник дека летото веќе започна.
Секоја непрописна искра, секоја догорена цигара, секое запалено стрниште може да биде почетокот на следната голема катастрофа.
Колку пати уште треба да изгори оваа земја, пред заборавот да биде заменет со одговорност?
Смеењето е најслатко кога е на своја сметка. Дознајте какви несекојдневни работи се случуваат во секојдневниот живот на Македонците на каналот Македонски несекојдневни ситуации. Испратете своја смешна слика или видео овде.
Коментирај анонимно