Третото око е реално? Науката открива врска меѓу мистиката и човечкиот мозок

Содржина:

• Епифизата некогаш била вистински светлочувствителен орган – изгубеното „третио око“ кај луѓето
• Современиот човек ја користи епифизата благодарение на сигналите од очите, кои го регулираат ритамот на телото
• Научниците откриваат дека епифизата и мрежницата имаат заедничко древно потекло и тоа ги менува познатите факти за видот
• Нашите далечни предци имале три ока – централното се претворило во основа на човечкиот мозок
• Палеонтолошкиот доказ: морските предатори Stanleycaris од пред 500 милиони години имале три очи
• „Третото око“ во древните митологии: од интуиција до рентгенско гледање
• Современи експерименти покажуваат „греење“ на третото око кај медитирачки јоги
• Епифизата и денес содржи светлочувствителни клетки, како современа мрежница кај човекот

Епифизата некогаш била вистински светлочувствителен орган – изгубеното „третио око“ кај луѓето

Во минатото, овој орган навистина имал видна функција. Кај раните предци на човекот и другите ‘рбетници, тој бил целосно развиен светлочувствителен орган на темето. Со еволуцијата кај цицачите, „третото око“ се придвижило длабоко во черепот, губејќи го директниот контакт со надворешниот свет. Но дури и така, ја задржало способноста да реагира на смената на ден и ноќ, па денес епифизата е главниот биолошки часовник на телото.

Современиот човек ја користи епифизата благодарение на сигналите од очите, кои го регулираат ритамот на телото

Желездата добива информации за осветленоста преку сигнали од двете главни очи. Во одговор, таа произведува мелатонин – хормон кој ги управува циркадните ритми. Оваа супстанца го синхронизира функционирањето на клетките со дневниот циклус: предизвикува поспаност ноќе, а будност дење, и има влијание врз температурата на телото и крвниот притисок.

Научниците откриваат дека епифизата и мрежницата имаат заедничко древно потекло и тоа ги менува познатите факти за видот

Професорот Томас Баден од Универзитетот во Сасекс и неговите колеги во списанието Current Biology објавија труд кој го менува погледот на еволуцијата на видот. Тие докажуваат дека епифизата и мрежницата не се развивале независно, туку потекнуваат од заеднички орган стар стотици милиони години.

Нашите далечни предци имале три ока – централното се претворило во основа на човечкиот мозок

Древните морски протостоми (нашите далечни предци) поседувале три очи. Пред околу 600 милиони години, тие почнале да се копаат во калта. Во постојана темнина, нивните странични визуелни органи станале бескорисни и на крајот атрофирале. Останал само еден орган за перцепција на светлината – претходно споменатото „трето око“, сместено на врвот. Кога еволуцијата барала пошироко видно поле за да се појави од калта и да се колонизира копното, природата пронашла елегантно решение: го поделила преостанатиот орган на делови, кои се разделиле за да ги формираат мрежниците на две нови очи.

Палеонтолошкиот доказ: морските предатори Stanleycaris од пред 500 милиони години имале три очи

Во 2022 година, истражувачи од Универзитетот во Торонто и Кралскиот музеј на Онтарио опишале древни морски предатори од видот Stanleycaris и нивни фосили со три очи. Два органа гледале напред и надолу за ориентација, а третото било насочено нагоре како систем за рано предупредување за грабливци одозгора.

„Третото око“ во древните митологии: од интуиција до рентгенско гледање

Во старите митови, „третото око“ било надарено со натприродни својства – интуиција, јасновидство или дури рентгенска визија. Науката останува скептична, но во древните индиски текстови органот се поврзува со „Аџна чакра“ – енергетскиот центар на телото, за кој се верува дека со јога може да се разбудат скриени способности.

Современи експерименти покажуваат „греење“ на третото око кај медитирачки јоги

Кон крајот на XX век, група од Центарот за биомедицинска електроника на Руската академија на науки во Индија спроведува експеримент со инфрацрвен томограф. Кај сите 40 испитаници-медитатори, меѓу веѓите се јавува јасно локално зголемување на температурата – ефект што визуелно личи на светење на „третото око“.

Епифизата и денес содржи светлочувствителни клетки, како современа мрежница кај човекот

Епифизата содржи клетки кои се неверојатно слични по структура и биохемија на фотосензитивните клетки на мрежницата на окото. Во неа се пронајдени исти белковини – опсини (конкретно, меланопсин), одговорни за перцепцијата на светлина и регулацијата на циркадните ритми кај цицачите. Кај некои животни, како гуштерот туатара, се зачувал вистински теменечен орган со леќа и мрежница, кој сè уште може директно да ги чувствува светлосните промени.