Змија-скокач, летачка змија и нови видови гуштери откриени во пештерите во Камбоџа

Содржина:

• Научен пробив: Нови видови откриени во 64 пештери низ 10 рида во Батамбанг
• Изолираноста на карстните ридови создава уникатни „биолошки лаборатории“ полни со единствени форми на живот
• Четири различни патеки на еволуција откриени кај ист вид гуштери во Пештерите на Кампинг Пој
• Истражувачите ризикуваат ноќни потраги низ остри, камени терени за да откријат најсилно активни видови
• Карстните пејзажи сочинуваат 9% од територијата на Камбоџа, но огромен дел е сè уште научно неисследен

Научен пробив: Нови видови откриени во 64 пештери низ 10 рида во Батамбанг

Истражувачкиот тим откри змија отровница и три нови видови гуштери, кои сè уште се во процес на формално именување и класификација. Останатите откритија веќе се признати од меѓународната научна заедница, како дел од истражување спроведено меѓу ноември 2023 и јули 2025 година, опфаќајќи 64 пештери низ 10 рида.

Изолираноста на карстните ридови создава уникатни „биолошки лаборатории“ полни со единствени форми на живот

Секој рид и пештера во карстниот пејзаж на Камбоџа функционира како свој вид „островска лабораторија“ за еволуција, богата со ендемски видови прилагодени на својата микросредина, велат од британската организација Fauna & Flora, која го водеше истражувањето со Министерството за животна средина на Камбоџа и полеви експерти. „Замислете ги како нивна сопствена винета на биодиверзитет, каде природата независно го повторува истиот експеримент,“ вели еволутивниот биолог Ли Грисмер од Универзитетот Ла Сиера, Калифорнија. „Одиме во овие изолирани места, ги анализираме ДНК на видовите и гледаме како тече експериментот. Некои изгледаат исто, некои различно, а со ова добиваме идеја за поттикнувачите на еволуцијата.“

Четири различни патеки на еволуција откриени кај ист вид гуштери во Пештерите на Кампинг Пој

За време на теренската работа во 2024 година истражувачите откриле еден вид пругест гуштер Cyrtodactylus kampingpoiensis, но идентификувале четири различни популации што се развиваат на различни начини. „Ако навистина сакаме да го зачуваме биодиверзитетот на планетата, мора да знаеме што постои. Не можеме да заштитиме нешто што не знаеме дека постои,“ додава Грисмер.

Истражувачите ризикуваат ноќни потраги низ остри, камени терени за да откријат најсилно активни видови

Конзервациониот биолог Пабло Синовас, кој го водеше тимот на Fauna & Flora, работеше со локални истражувачи за да ја проучи територијата дење, а навечер – кога змиите и гуштерите се најактивни – тргнуваа со фенери низ остар, камен терен. „Буквално баравме насекаде – во процепи, пештери, меѓу камења, по гранки и вегетација. Беше како неформален тим за потрага,“ објаснува Синовас, кој сега е програмски менаџер на организацијата.
Во одредени пештери во регионот живеат и до еден милион лилјаци, но истражувачите свесно ги избегнуваа уште пообемните колонии од здравствени причини.

Карстните пејзажи сочинуваат 9% од територијата на Камбоџа, но огромен дел е сè уште научно неисследен

Карстните терени сочинуваат приближно 20.000 квадратни километри или речиси 9% од површината на Камбоџа, од кои голем дел се уште не е проучен од науката. Само на еден карстен рид во областа Банан истражени се 14 до тогаш непознати пештери.
Карстните екосистеми се под закана од неодговорна експлоатација за цемент, претеран туризам, неконтролирано ловство, сечење шуми и пожари. „Побарувачката за цемент расте, а варовничките ридови се клучни за негова изработка, но со уништување на овие ареали може да исчезнат видови што не постојат никаде на друго место во светот, понекогаш и пред да бидат опишани од науката,“ предупредува Синовас.
„Работиме со властите за подобра заштита на тие важни области,“ изјавува Синовас. „Во тек се разговори за доделување заштитен статус, за овие области да се сочуваат за идните генерации.“