Зошто дождот специфично мириса и која интересна појава се крие зад овој познат мирис

По долг сушен период, првите капки често носат нешто што луѓето го забележуваат пред студениот воздух и пред звукот на дождот. Низ улиците, дворовите и парковите се шири препознатлива арома: некому личи на влажна земја, некому на мокар асфалт, а многумина ја врзуваат со мир и олеснување. Иако честопати велиме дека „мириса на дожд“, самата дождовна вода всушност нема никаков мирис.

Зошто дождот специфично мириса и која интересна појава се крие зад овој познат мирис

Во 1964 година Изабел Џој Бер и Ричард Томас му дадоа име на петрихорот

Она што го чувствуваме настанува кога водата ќе дојде во директен контакт со почвата, растенијата и различните материи што се наталожиле на нив додека траела сушата. Австралиските научници го воведоа терминот петрихор, односно petrichor, за детално да го објаснат потеклото на карактеристичниот мирис што се јавува по врнежите.

Во 1964 година Изабел Џој Бер и Ричард Томас му дадоа име на петрихорот

Неколку честички на трилион се доволни човечкиот нос да го препознае геосминот

Еден од главните фактори за оваа појава е органско соединение што го произведуваат одредени бактерии во почвата, познати како актиномицети. Овие микроорганизми имаат важна улога во разградувањето на органската материја и во природниот циклус на хранливи состојки во земјата. Кога капките со сила удираат во тлото, ситните честички преминуваат во воздухот и го носат оној длабок, земјен тон што го препознаваме со првите капки.

Неколку честички на трилион се доволни човечкиот нос да го препознае геосминот

Ултрабрзите камери на МИТ ги снимија меурчињата што пукаат под дождовната капка

Научниците од Технолошкиот институт во Масачусетс го истражуваа движењето на мирисот од земјата кон воздухот и открија исклучително интересен физички процес. Кога капка ќе удри во порозна површина, како сува почва или одредени видови камења, под неа се формираат микроскопски воздушни меурчиња. Тие брзо излегуваат на површината и пукаат, ослободувајќи ситни аеросолни капки што го пренесуваат мирисот.

Слаб до умерен дожд ослободува повеќе аеросоли отколку силен порој

Истражувањето покажа дека ова ширење е најефикасно кога врнежите не се премногу силни. При интензивни порои се ослободуваат значително помалку такви честички, па затоа мирисот што го поврзуваме со првиот дожд често е најизразен токму кога дождот почнува полека и рамномерно.

Камењата и лисјата за време на суша собираат етерични масла

Вториот дел од оваа позната арома доаѓа од растенијата. Нивните ароматични соединенија се задржуваат на површините додека нема врнежи, а кога ќе почне дождот, водата помага тие да се ослободат во атмосферата. Затоа истиот дожд може да мириса различно во двор, шума, парк или на улица.

Пред грмотевици често се чувствува поострата метална нота на озонот

Постои и трет мирис што луѓето го поврзуваат со невремето. Озонот најчесто се чувствува непосредно пред или за време на грмотевици, а настанува поради електричните празнења на молњите. Научниците сметаат дека нашата силна чувствителност на мирисот на влажна земја можеби имала еволутивна предност, бидејќи на предците им помагала полесно да најдат извори на свежа вода во дивината.

Коментирај анонимно

Вашата адреса за е-пошта нема да биде објавена. Задолжителните полиња се означени со *