Зошто Русите напишале над 500 книги за Кирил и Методиј, а Македонците само 2-3

Содржина:

• Во македонските книжарници има само три книги за Кирил и Методиј и сите се распродадени
• Русите пишуваат стотици книги и гордо ја присвојуваат азбуката
• Вистинскиот проблем е што дозволувавме другите да ја раскажуваат нашата приказна
• Колку повеќе зборуваме и пишуваме за нив, толку повеќе ни припаѓаат нам во очите на другите
• Време е да истражиме и да ја негуваме нашата историја секој ден, не само на 24 мај

Во македонските книжарници има само три книги за Кирил и Методиј и сите се распродадени

Отворете ја денес најголемата македонска онлајн книжарница. Пребарајте „Кирил и Методиј”. Ќе добиете три резултати. Три книги. Сите три – нема на залиха. Три. Отворете го сега рускиот Amazon – Ozon. Истото пребарување. Десетици страници. Стотици наслови. Биографии, историски романи, научни монографии, детски книги, илустрирани изданија, верски публикации, академски трудови – еден цел свет посветен на двајца браќа кои не се родени во Русија, не живееле во Русија и никогаш не ставиле нога на руска земја. Кирил и Методиј се родени во Солун, Егејска Македонија, работеле меѓу македонските Словени. Охрид, каде нивното дело продолжило и процутело е македонски град. Ако некоја земја треба да си ги присвои, да ги слави, да пишува за нив без престан, тоа треба да сме ние. Наместо тоа: три книги. Нема на залиха.

Русите пишуваат стотици книги и гордо ја присвојуваат азбуката

Русите знаат дека Кирил и Методиј им ја дале азбуката, дека без нив немаше ни Толстој, ни Достоевски, ни Пушкин. И тоа го пишуваат во дебели монографии, во тенки детски книги, во романи и во учебници. Не еднаш, не двапати. Стотици пати. Секоја генерација одново. Кај нас? Кај нас Кирил и Методиј постојат главно во две агрегатни состојби: како мермерна статуа на плоштадот и како повод за свечен говор на 24 мај. Во книжарниците – ништо. Или поточно: три примероци, сите распродадени.

Вистинскиот проблем е што дозволувавме другите да ја раскажуваат нашата приказна

Не станува збор само за книги. Книгите се симптом. Симптом на тоа дека не знаеме или не сакаме да знаеме кои сме. Дека она што е исконски наше, она со кое треба да се идентификуваме, да се гордееме, да им го предаваме на децата, го препуштаме на другите да го раскажат наместо нас. И другите го раскажуваат. На нивен начин. Со нивна интерпретација. Со нивен интерес. А ние го чекаме следниот 24 мај за да се сетиме.

Колку повеќе зборуваме и пишуваме за нив, толку повеќе ни припаѓаат нам во очите на другите

Постои еден стар парадокс: колку повеќе некоја земја зборува за нешто, толку повеќе го поседува во свеста на светот. Не правно, не историски, туку наративно. И наративот, на крајот, е она што останува. Русија зборува за Кирил и Методиј со 500 книги. Ние со три. Прашањето не е само зошто Русите напишале толку многу. Прашањето е: зошто ние напишавме толку малку? И уште поважно: зошто прашањето не го ни поставил никој до сега?

Време е да истражиме и да ја негуваме нашата историја секој ден, не само на 24 мај

Денес е 24 мај. Празнувајте. Прославувајте. Тоа е убаво и треба. Но утре, на 25 мај – можеби е време некој да седне и да прочита нешто повеќе, да истражи малку за македонската историја, за културното наследство што сме му го оставиле на светот.
Среќен Ден на сесловенските просветители.