X

Наука и технологија

Од ембрион до возрасен предатор: Фосили откриваат како растел диносаурусот сличен на птица

Фосили од диносаурус сличен на птица, пронајдени во Монтана, им даваат на истражувачите редок поглед врз растот од ембрион до возрасна единка. Истите коски помагаат и во решавање на долгогодишен проблем во класификацијата на диносаурусите. Дејвид Варикио од Државниот универзитет во Монтана и Хит Колдвел од Државниот универзитет во Северна Каролина проучувале фосили од карлица …

Наводниот математички пробив на OpenAI прерасна во голем скандал откако математичар ја обвини компанијата дека му го украла трудот

Во вторникот, OpenAI објави дека пронашол решение за познат нерешен проблем во математиката, користејќи рој напредни агенти со вештачка интелигенција. Но поводот брзо се распадна во експлозивен скандал, откако математичари ја обвинија компанијата дека им ја украла работата. Тврдењето се однесуваше на една од таканаречените равенки на Навие-Стокс, со кои математички се опишува како течностите, …

Дигитален глад – зошто вештачката интелигенциjа купува стари книги во Канада

Канадскиот пазар на користена литература поминува низ необичен бум. Книжарниците за половни книги од Ванкувер до Торонто се преплавени со нарачки на големо за нишни книги, а сопствениците на бизниси сè повеќе ги гледаат купувачите со сомнеж. Зад оваа трка по прашливи полици не стои носталгиjа, туку гладот на алгоритмите за човечки текст што никогаш …

Конечно излезе научна студија и потврди нешто што баба ти одамна го знаела: Ајварот е многу здрав и полн со корисни состојки

„Ајварот се пржи со часови, значи сите витамини и корисни состојки се уништени.“ Ова вероjатно е една од наjчестите реченици што ќе ги слушнете кога ќе се поведе разговор за омилената зимница на Балканот. Само што науката не е баш толку едноставна. Да, долгото термичко обработување уништува дел од чувствителните хранливи материи. Но тоа не …

Фосилизирани јајца на најголемите познати диносауруси се ископани на неочекувано место

Најголемите диносауруси што некогаш живееле можеле да се размножуваат на високи географски ширини, односно во региони далеку од екваторот, и развиле досетлива стратегија за да ги одржат своите јајца топли, открива студија за големо наоѓалиште на јајца од титаносауруси ископани во Аргентина. Повеќето јајца и лушпи од јајца на титаносауруси, како и кај други диносауруси, …

Мислевте дроновите се нов изум? Армијата на САД користела дронови уште во Првата светска војна

Кога денес се зборува за војување со дронови, најчесто се мисли на MQ-9 Reaper што испукува Hellfire од околу 6.096 метри висина, или на DJI дрон во Украина, приспособен да носи артилериска граната. Но идеата за вооружено беспилотно летало не е толку современа колку што изгледа. Уште во Првата светска војна, американската армија експериментирала со …

Не ја постигнувате дневната цел со чекори? Забрзајте го темпото

Ако секој ден го следите бројот на чекори, можеби го пропуштате другиот дел од равенката: темпото. Според студија објавена во вторник во British Journal of Sports Medicine, помал број чекори направени со побрзо темпо може да биде поврзан со слично намалување на ризикот од прерана смрт како и поголем број чекори направени побавно. Пораката не …

Верувате ли во хороскоп или рамна земја? Погледнете го ова многу интересно интервју со Радан Митровиќ од Скопското астрономско друштво

Радан Митровиќ од Скопското астрономско друштво беше гостин во последната епизода на Reality Check. Зборуваше за планетата Земја, галаксиите, универзумот, историјата на вселенското истражување и научните докази во астрономијата.

Бизарно: Дајсон дизајнираше четка за заби со вештачка интелигенција и камера што ќе чини само 479 евра

Макро камерата од 100.000 пиксели е напојувана од Gap Optical Targeting™, алгоритмот за машинско учење со вештачка интелигенција на Dyson. Gap Optical Targeting™ анализира 28 слики во живо во секунда за да идентификува и третира празнини меѓу забите во реално време. Во рок од 100 ms откако камерата ќе открие празнина, уредот се активира и …

Мајка која патува поради работа направила своја ВИ-копија за да му прави друштво на синот тинејџер

Родителите кои ја прифаќаат вештачката интелигенција веќе почнуваат да ја користат технологијата и во воспитувањето на децата – понекогаш на начини што за многумина звучат чудно, па дури и дистописки. Во текст за Business Insider, когнитивната невронаучничка Сара Балдео раскажува како, додека цела година често патувала поради работа, се обидела да остане присутна во животот …

НАСА планира да ги храни астронаутите со колачиња направени од пластика

Истражувачите тврдат дека успеале да создадат колачиња од рециклирана пластика во рамките на проект финансиран од NASA. Целта на иницијативата е да се обезбеди храна за екипажите на идните долги вселенски мисии, објавува The Guardian. Содржина: Квасецот ја претвора пластиката во протеини, масти и арома на ванила Од ПЕТ шише до јаглеродна храна по хидролиза …

„Второ срце“ во вашите нозе: Зошто лекарите следат како одите

Секој чекор активира скриен хидрауличен систем веднаш под колената. Кога одите или се кревате на прсти, мускулите на листовите не само што ги движат стапалата – тие ги компресираат длабоките вени на долниот дел од ногата, буквално стискајќи ја крвта нагоре кон срцето. Поради оваа клучна улога во венскиот прилив, лекарите често ги нарекуваат листовите …

Илон Маск вели дека „сите автомобили“ ќе имаат Starlink како „единствен начин“ да се поврзат, а тоа звучи повеќе како закана отколку како ветување

Замислете општество во кое наjбогатиот човек во светот jа поседува единствената услуга за податоци што го поврзува секоj автомобил на патот. Звучи како нешто што никако не би можело да има негативни последици или несакани ефекти. Нема никаква дистописка иднина за гледање тука. Но, можеби нема да мора да го замислувате тоа ако Илон Маск …

Научниците предвидуваат кога луѓето ќе изумрат со 95% точност

Со спорна формула, научниците пресметале кога човештвото би можело да исчезне. Пресметката води до околу 17.100 години и се претставува како 95 проценти точна, затоа што тргнува од сите луѓе што некогаш живееле и од местото што денешната светска популација го зазема во таа вкупна историја. Станува збор за таканаречениот „аргумент за судниот ден“, математичка …

Момче во 1920-тите не можело да си дозволи телескоп, па само си направило. Подоцна открило планета

Страста на Клајд Томбо за астрономијата започнала во 1918 година, кога имал само 12 години, откако еден чичко му го подарил неговиот прв мал телескоп и неколку учебници по астрономија. Но финансиската состојба на Томбо не ја поддржувала таа страст. По лошата жетва на пченка во 1920 година, Томбо ја напуштил гимназијата на една година …

Планета со карактер: Земјата може да се покаже како голем жив организам

Земјата преживеала падови на астероиди, чудовишни вулкански ерупции, ледени доби и моќни блесоци на Сонцето. Во текот на милијарди години таа останала погодна за живот, а се потешко е тоа да се припише само на среќа. Содржина: Во 1970-тите Џејмс Лавлок и Лин Маргулис ја предложија хипотезата Гаја Никој не седи во „командниот центар“ на …

„Кога луѓето ќе останат без работа, ќе биде предоцна“: Бил Гејтс предупредува што нè чека со ВИ и роботите

Бил Гејтс предупреди дека светот мора да направи повеќе за да се подготви за „турбулентна ера на ВИ“ пред работниците да бидат „истиснати или недоволно вработени“. Во есеј од речиси 5.900 зборови, објавен во средата, коосновачот на Мајкрософт напиша дека ВИ и роботиката на крајот нема да застанат само кај канцелариските професии кои веќе се …

„Полнење со стапица“: Експерт објаснува зошто не треба да им верувате на USB-приклучоците на аеродромите

Јавните USB-порти за полнење уреди одамна станаа дел од градската инфраструктура. Ги има речиси на секој аеродром, на железничка станица или во делот за храна во трговски центар. Но зад оваа погодност стои една техничка особеност на протоколот: стандардниот приклучок не пренесува само електрична енергија, туку и податоци. Во разговор за RT, Игор Котилевец, постар …

За здрави црева ви требаат 30 различни растенија неделно – а полесно е отколку што звучи

Традиционалните совети за исхрана, според еден од водечките светски истражувачи на здравјето на цревата, не потфрлиле малку, туку создале јавноздравствен проблем од „незамисливи размери“. Авторот Жулиен Раби го пренесува ставот на професорот Тим Спектор, епидемиолог на King’s College London и коосновач на нутриционистичката компанија Zoe, дека вистинската промена не почнува со броење калории, туку со …

Харвард следеше 116.000 возрасни 28 години. Една секојдневна навика го намали ризикот од рак за 61% по 50-тата година (Повеќето лекари сè уште не ја споменуваат)

Васкуларен биолог и истражувач на рак неодамна сподели наоди што можат да го променат начинот на кој возрасните над 50 години размислуваат за превенција од рак. Д-р Вилијам Ли, потпирајќи се на 25 години истражување, укажува на значајна студија на Харвард од 2022 година, која следела повеќе од 116.000 возрасни лица во период од 28 …

Шефовите на ВИ-компаниите збунети: Не им е јасно зошто луѓето се толку бесни поради вештачката интелигенција

Угледот на технолошката индустрија во очите на јавноста доживеа драматична промена во последните неколку години. Таму каде што луѓето некогаш беа возбудени за нови технолошки производи и идеи од индустријата, сега се исцрпени од навлегувањето на секторот во нивните животи, било преку безвредна содржина создадена со ВИ или преку центрите за податоци што ја напојуваат. …

Пронајден изгубен древен египетски град? Мистериозен натпис ги поврзува ископувањата со легендарен град од староегипетските записи

Египетска археолошка мисија, составена од повеќе организации, која работи во Тел Абу Саифи во Кантара Исток, Исмаилија, ископа бројни архитектонски елементи и предмети, вклучувајќи и претходно непознат натпис. Министерството за туризам и антиквитети на Египет наведува дека токму тој траг можеби го поврзува локалитетот со изгубениот древноегипетски град „Мсен“. „Ново археолошко откритие во Тел Абу …

Вештачката интелигенција прочита 448 научни статии и пронајде замена за токсичното олово во електрониката на иднината

Истражувачите од Сеулскиот национален универзитет успеаја да го „пробијат“ еден од најконзервативните процеси во науката за материјали. Тимот под водство на професорот Хо Вон Џан разви систем што анализираше расфрлани податоци од стотици публикации и предложи нови состави на диелектрици, односно изолатори што можат да акумулираат полнеж. Станува збор за создавање еколошки кондензатори за паметни …

Во кинеските тоалети даваат хартија по гледање реклама (видео)

Во Кина, современите системи за препознавање лица и рекламните видеа ја претворија посетата на тоалет во необично искуство. Луѓето влегуваат во јавен тоалет во голем туристички центар во Кина, каде што ги пречекува необичен диспензер за тоалетна хартија, кој бара да го покажат лицето или да погледнат реклама пред да влезат во кабината. За ова …

Земјата не е случајна: Ново истражување го менува нашето разбирање за формирањето на Сончевиот систем

Со години астрофизичарите се обидуваа да откријат како се формирал Сончевиот систем, потпирајки се на претпоставки за неговата првична структура. Но новиот пристап на истражувачите од Универзитетот на Хаваи во Маноа, предводени од Надер Хагигипур, ја превртува оваа парадигма, пишува Universe Today. Содржина: Наместо однапред познат исход, тимот пуштил повеќе од илјада симулации со случаен …

Зошто Плутон сè уште не е признат како планета по 20 години

На 24 август 2006 година во Прага се случи гласање што го подели светот на два табора. Меѓународниот астрономски сојуз официјално го избриша Плутон од списокот на планети во Сончевиот систем. Одлуката ја донесоа речиси 2,5 илјади астрономи од 75 земји, пишува IFLScience. Содржина: Третото правило што Плутон не можеше да го исполни беше расчистена …

Археолозите откриле остатоци од праисториски ајкули во песокот на Египет

Милиони години пред Западната пустина да стане сув пејзаж, територијата на платото Абу-Тартур во Египет била покриена со водите на древниот океан Тетис. Податоците укажуваат дека во времето на кредниот период тука постоел вистински тропски рај. Палеонтолози од Каирскиот универзитет, под водство на Тарек Јасин, се пробиле низ слоеви фосфати и нашле директен доказ за …

Двајца хрватски студенти осмислија уред во кој секој може да одгледува сопствена храна во стан! Нивниот изум го освои светот

Андреј Пениќ и Јосип Лукешиќ во 2021 година започнаа проект од кој настана компанијата SmartGarden Systems. Денес имаат сериско производство, сопствена апликација и тим што го развива паметниот врт за домови, училници и канцеларии. Најубавата слика во оваа приказна сепак останува една саксија со јагоди купена во продавница и студентска соба со доволно светлина само …

Кинески стартап претстави роботски коњ што навистина може да се јава

На Светската конференција за роботи 2026 во Пекинг, кинескиот стартап DaxAI го покажа „Cyber Horse“ — четириножен робот што посетителите не само што можеа да го гледаат, туку и да седнат врз него и да го пробаат. Содржина: Возрасни посетители седнаа на седло поставено врз мешавина од мотор и огромно роботско куче За разлика од …

Археолозите отворија древна египетска гробница и внатре открија нешто сосема неочекувано

Шпански археолози, додека ископувале древна египетска гробница во Тебанската некропола спроти Луксор, откриле неочекуван ред во начинот на кој 16 мумифицирани човечки останки биле поставувани во неа низ неколку векови. Во третата комора на гробницата TT 209, тимот пронашол и сосема неочекувани останки од мумифицирано куче, внимателно поставено меѓу древните погребувања. Ова упатува или на …