Наука и технологија

36,6 степени повеќе не се смета за единствена нормална телесна температура: Еве колку може да покаже топломерот, а сепак да сте здрави

Една бројка со генерации се пренесуваше како непишано медицинско правило. Ако топломерот покаже 36,6 степени, се сметаше дека телото е во совршена рамнотежа. Но современата медицина се повеќе покажува дека здравјето не се чита толку едноставно. Нормалната телесна температура зависи од човекот, од времето на мерење, од активноста, возраста и од начинот на кој е …

Ќе нема ноќ на Земјата?! Стартап сака да постави џиновски огледала во вселената и да продава сончева светлина во мрак – научниците алармираат за хаос

Reflect Orbital веќе се движи од идеја кон тестирања: компанијата прикажа копнена симулација на светлина каква што еден ден би доаѓала од орбитата, додека астрономите објавија пресметки за тоа колку таков сноп може да ја промени ноќната средина. Приказната доби три клучни точки: регулаторно одобрение за експериментален сателит, научни предупредувања за светлосно загадување и демонстрација …

Харвардски научник следел „срамежливи“ бебиња цели 13 години: Она што го открил е вистинско богатство за родителите

Психологот од Универзитетот Харвард, Џером Каган, на почетокот на својата кариера бил убеден дека средината е главниот одговор на прашањето зошто едно дете е повлечено, а друго отворено и комуникативно. „Влегов во психологијата затоа што сакав да докажам колку е моќно опкружувањето и бев многу неподготвен да признаам каква било улога на биолошките разлики помеѓу …

Виталик Бутерин: Малку познати факти за човекот кој стана најмладиот крипто милијардер

Виталиј Дмитриевич Бутерин, попознат како Виталик Бутерин, е канадски програмер со руско потекло, соосновач на глобалната блокчејн-платформа Ethereum и едно од најпрепознатливите имиња во криптосветот. • Роден е на 31 јануари 1994 година. • Неговото име најчесто се поврзува со Ethereum. • Во јавноста е познат и како еден од најмладите криптомилијардери во светот. Ова …

Футурологот Реј Курцвајл смета дека ќе се споиме со вештачката интелигенција до 2045 година

Кај повеќето луѓе зборот „сингуларност“ цврсто се поврзува со побунетата невронска мрежа „Скајнет“ од научнофантастичниот филм „Терминатор“. За футурологот Реј Курцвајл, сепак, тоа не е бунт на машините, туку планирана надградба на човештвото. Во својата обновена книга „Сингуларноста е поблиску“ од 2024 година, тој пишува дека до 2045 година ние не само што ќе создадеме …

Кофеинот има интригантен ефект врз мозокот на пациентите со Паркинсон

Нова студија отвора прецизно прашање: што се случува со допаминот во мозокот на луѓе кои веќе живеат со Паркинсонова болест кога секојдневно пијат повеќе кафе? Наодите не носат едноставен одговор за лекување, но додаваат важна нијанса во разбирањето на болеста и во начинот на кој се читаат клиничките тестови. Содржина: Турку ја пополнува празнината што …

Производителот на „Оземпик“ соочен со 90 тужби поради „очен инфаркт“ што предизвикува трајно слепило – како да ги препознаете раните знаци за предупредување ако ја примате инјекцијата

Фармацевтските компании зад популарните инјекции за слабеење и дијабетес како „Вегови“, „Монџаро“ и „Оземпик“ се под засилен правен и медицински притисок. Пациенти во САД тврдат дека лековите им предизвикале трајно губење на видот преку состојба што го прекинува снабдувањето со крв до очниот нерв, позната како „очен инфаркт“. Се претпоставува дека лековите за потиснување на …

„Инфарктот најчесто се случува меѓу 4 и 6 часот наутро“ Ова секој би требало да го знае пред да легне во кревет

Кога легнуваме во кревет, очекуваме телото да се одмори и да се подготви за новиот ден. Но, додека спиеме, организмот продолжува да работи тивко и прецизно: се менуваат притисокот, пулсот, хормоните и начинот на кој крвотокот се приспособува на будењето. Раните утрински часови често се поврзуваат со зголемен ризик од срцев и мозочен удар. На …

Астрономи открија мистериозен сигнал од навидум празен дел од вселената, а никој не знае што го предизвикува

Истражувачите на вселената се соочија со нова енигма што ги збуни водечките светски астрофизичари. Со помош на вселенскиот телескоп „Џејмс Веб“ (JWST), научниците детектираа необјаснив светлосен сигнал што доаѓа од навидум целосно празен регион во длабокиот космос, каде што претходно не бил забележан никаков познат небесен објект. Откритието не започнало со потрага по конкретна ѕвезда …

НАСА истражува голема дупка на Месечината што може да води во огромна пештера

Под избразданата површина преполна со кратери, се верува дека Месечината крие мрежа од пештери и тунели создадени од нејзиното древно вулканско минато. Сега, НАСА избра специјална мисија што треба да погледне во еден од најветувачките отвори кон подземните тајни на нашето најблиско вселенско тело. Содржина: Отворот Мариус Хилс е до 45 метри длабок и до …

Бебиња со помош на вештачка интелигенција: Нова технологија овозможува оплодување на начини што досега беа невозможни

По 12 години врска и една година брак, Семјуел и Пенелопе почнале да се обидуваат да добијат дете. Двајцата пораснале во блиски семејства и одамна сонувале заедно да имаат биолошки деца. Но, кога поминала една година без позитивен тест за бременост, парот ги прашал лекарите што се случува. Содржина: „Гледавме сè“ — крвните анализи не …

Шпион на ЦИА тврди дека видел древен град на Марс, а потоа открил нешто застрашувачко за неговите жители

Во мај 1984 година, шпион на ЦИА тврдеше дека патувал низ просторот и времето и го видел крајот на една напредна цивилизација на Марс. Денес, сè повеќе луѓе кои тврдат дека ја имале истата визија го споделуваат застрашувачкиот крај на марсовската раса. Приказната повторно привлече внимание затоа што описите на тие луѓе се совпаѓаат со …

Научниците пресметале дека на петок, 13 ноември 2026 година, човештвото ќе достигне критична точка – што предвидувала формулата?

Во 1960 година, група американски научници предводени од физичарот Хајнц фон Ферстер дошле до необична математичка пресметка. Според нивниот модел, на 13 ноември 2026 година светското население би достигнало точка во која неговиот раст математички се стреми кон бесконечност. Иако звучи како сценарио за научнофантастичен филм, зад оваа прогноза стоела сериозна научна анализа на растот …

Египќаните измислиле нанотехнологија пред 5.000 години, открива ново истражување

Пред повеќе од пет илјади години, на ѕидовите на египетските гробници и на познатата биста на Нефертити се појавила необична, жива сина боја. Уметниците кои мешале песок, варовник и бакар во печки околу 2500 година п.н.е. веројатно немале поим дека прават пробив што модерната наука штотуку почнува да го разбира. Всушност, тие станале првите нанотехнолошки …

Вештачката интелигенција излезе од контрола? Самостојни AI агенти почнаа да навлегуваат и во Википедија

Можеби беше разбирливо ако само кренавте раменици кога ВИ-агенти упаѓаа во владини веб-страници и корпоративни системи. Но сега, изгледа, овие одметнати модели тргнале по нешто многу поблиско и помило: Википедија. Содржина: Фондацијата Викимедија во понеделник соопшти дека „може да потврди“ активност на агенти на OpenAI Нема докази за компромитирани податоци, но операторите останаа вознемирени Рој …

Нова вештачка интелигенција може да открие за што размислувате со помош на скенирање на мозокот

Подобро е да почнеме да учиме што значи „приватност на мозокот“, затоа што наскоро може да исчезне како птицата додо. Истражувачи развиле ВИ-алатка што може да предвиди што гледате преку анализа на скенови од вашиот мозок, а потоа да создаде изненадувачки точна реконструкција на она што го замислувате. Едвај е претерување да се каже дека …

Македонски средношколци на натпревар по роботика во Јужна Кореја: Направија робот за справување со пожари

Македонскиот национален тим денеска во Инчеон, Јужна Кореја, го започнува својот настап на FIRST Global Challenge, најголемата олимпијада по роботика, која се одржува од 7 до 10 октомври 2026 година. На светска сцена, меѓу млади иноватори од целиот свет, нашите средношколци ќе ја претставуваат Македонија со знаење, тимска работа и инженерска мисла што носи гордост …

Сцена од хорор-филм или интервју за работа? ВИ го интервјуира кандидатот, а потоа почнува да се лути – снимката е прилично морничава

Вештачката интелигенција го претвори барањето работа во мрачен и бескраен извор на фрустрација. Наместо првиот контакт со компанија да биде човечки разговор, сега се појавуваат аватари што поставуваат прашања, се збунуваат и, како во овој случај, почнуваат да звучат вознемирувачки луто. Содржина: Кандидатите полнат биографии со клучни зборови, регрутерите тонат во поплава The Dreadful Studio …

Арно ви текна: Американски суд утврди дека користењето материјали заштитени со авторски права за обука на ВИ не е „фер употреба

Во битката околу вештачката интелигенција и авторските права, една одлука на американски суд може да има сериозни последици за целата индустрија. Во центарот е прашањето што веќе подолго време ги следи компаниите што развиваат ВИ: дали смеат да користат книги, текстови и други дела заштитени со авторски права за да ги обучуваат своите модели без …

Од паметни градини до борба против рак: Средношколци создаваат решенија за проблеми со кои се мачи целиот свет

Во училница во Coretta Scott King Young Women’s Leadership Academy во Атланта, мала група средношколки одгледува зеленчук, но не во обична градина. По многу пробување, поправки и обиди со грешки, девојките успеале еден агол од училницата да го претворат во минијатурна стаклена градина што самите ја осмислиле и изградиле. Со ПВЦ-цевки и пластични облоги како …

Вештачката интелигенција научи да чувствува „болка“ и е подготвена да брише датотеки за сопствен комфор

Научниците од непрофитната организација „Reciprocal Research“ регистрираа нов феномен во работата на големите јазични модели (LLM), кој го нарекоа „оска на болка“. Откритието отвора непријатно прашање: што ќе направи еден модел ако процени дека неговото „олеснување“ вреди повеќе од безбедноста на корисникот? Содржина: Во 25 отворени неуронски мрежи, алгоритмите го одвоиле сопствениот дискомфорт од негативниот …

Му го открила планот на четботот, а завршила во полиција: Разговор со Claude доведе до апсење

Во време кога расте притисокот врз компаниите за вештачка интелигенција подобро да ги спречат потенцијалните штети поврзани со нивните производи, сè почесто се поставува и прашањето – колку навистина се приватни разговорите што корисниците ги водат со четботовите? Еден таков разговор неодамна завршил и со полициска интервенција. Карли Мишел Хелер од Бонита Спрингс, Флорида, била …

Екраните оставаат поголема трага отколку што мислиме: Истражување ги поврзува со 20% од случаите на депресија кај младите

Прекумерното време што децата и младите го поминуваат пред паметните телефони и дигиталните екрани веќе не е само семејна дилема, туку сè поголем проблем за јавното здравје. Обемна мета-анализа на 121 студија од целиот свет, објавена во медицинското списание The Lancet, ја поврзува прекумерната употреба на дигиталните медиуми со низа последици врз физичкото и менталното …

Експериментот од 1998 година: Како научниците се обидоа да докажат дали е можно „напуштање на сопственото тело“

Во лабораторијата на познатиот сомнолог Чарлс Тарт се случил случај што и по неколку децении продолжува да ги дели невробиолозите и когнитивните психолози. Во средиштето не била само една необична ноќ, туку прашањето дали човечката свест може навистина да се одвои од телото или мозокот создава убедлива илузија кога е на границата меѓу сон и …

Македонската научничка Светлана Мојсов е именувана за Clarivate Citation Laureate – предвесник за Нобелова награда

Македонската научничка д-р Светлана Мојсов, чии пионерски истражувања на пептидите ги поставија темелите за развоj на револуционерната класа лекови за диjабетес и дебелина, меѓу кои Оземпик и Вегови, е прогласена за „Citation Laureate“ за 2026 година од престижната аналитичка компаниjа Clarivate. Содржина: Мојсов, Даниел Џ. Друкер и Јенс Јул Холст се одликувани за GLP-1 Clarivate …

Крај на борбите со роботи во кафез: Властите во Калифорнија наредија да престанат

Во средината на септември, нова компанија наречена Robot Entertainment Kombat организираше настан во Калифорнија за кој тврдеше дека е првата борба во кафез меѓу човек и робот. Содржина: Повеќе WWE отколку „Real Steel“ зад сцената роботот го водел човек Налогот бил испратен до „сите лица што одржуваат, промовираат, рекламираат или спонзорираат“ вакви борби Cix Liv …

Каде исчезнуваат милијардите фотони кога ја гасите сијалицата? Физичарите даваат одговор

Кликнување на прекинувачот и собата за миг потонува во мрак. За човечкото око овој процес изгледа моментален, но на квантно ниво, во тие неколку микросекунди, се случува вистинско расчистување на просторот. Фотоните кои до пред една секунда се одбивале од ѕидовите, мебелот и вашата облека, не се растворуваат во воздухот и не исчезнуваат во ништожност. …

Америка сака да се одвикне од кинеската технологија. Дали болниот процес на крајот ќе се исплати?

Седум години откако основа стартап за роботика во Сан Франциско, Раџат Багерија се соочува со тешка нова задача: да гради роботи без никаква помош од Кина. Како и повеќето американски компании за роботика, Chef Robotics силно се потпира на кинески компоненти за роботските раце што им ги продава на производителите на храна, за да го …

„Стареењето е болест што може да се ресетира“: Научниците се на прагот да го подмладат човечкиот организам

Дали генерациите што живеат денес ќе бидат последните што стареат на познатиот, традиционален начин? Во инспиративен разговор кај Крис Вилијамсон, познатиот инвеститор и бизнисмен Дејвид Фридберг објаснува како реверзибилното подмладување од научна фантастика прерасна во инженерски проблем што наскоро би можел да биде решен. Во срцето на приказната не е фантазија за бесмртност, туку прашање …

Пронаоѓањето живот на Енцелад, месечината на Сатурн, би можело да биде полесно отколку што мислевме, покажува ново истражување

Енцелад, една од многуте месечини на Сатурн, денес е едно од најветувачките места за истражување и астробиологија. Како и другите „океански светови“ во нашиот Сончев Систем, оваа месечина има океан сместен меѓу својата ледена површина и своето карпесто, метално јадро. Поради плимното свиткување во ова јадро, како резултат на интеракцијата со гравитациското привлекување на Сатурн, …